Ann Pale Klè: Dèyè Sistèm Yo

Epizod 33: Debloke Peyi a

30 min · 24 de abr de 2026
Portada del episodio Epizod 33: Debloke Peyi a

Descripción

Nan epizòd sa a, host podcast la pataje eksperyans pèsonèl li te fè lè l te grandi an Ayiti pandan diktati Duvalier a t ap tonbe. Li eksplore tranzisyon fen ane 1980 yo pou l konprann kijan masak nan tan lontan yo te kreye blokaj politik jodi a. Pandan rechèch la deklanche laperèz pou siviv nan anfans, li itilize eksperyans li kòm veteran Marin pou l chanje souvni sa yo kòm yon etid ka taktik. Lè l analize istwa siksè nasyon tankou Singapore, Pòtigal ak Repiblik Dominikèn, li bati yon pon pou kominote Ayisyèn nan geri. Li demontre ke sistèm restriksyon ki fèt akoz chòk nan tan lontan yo pa oblije defini lavni. Anfen, li ankouraje oditè yo pou yo transfòme "mantalite siviv" kolektif yo an yon estrateji pou kwasans, pou pwouve ke konprann istwa Konstitisyon 1987 la se premye pa nan direksyon pou reprann yon avni ki gen pouvwa ak estabilite nasyonal.

Comentarios

0

Sé la primera persona en comentar

¡Regístrate ahora y únete a la comunidad de Ann Pale Klè: Dèyè Sistèm Yo!

Prueba gratis

Empieza 7 días de prueba

$99 / mes después de la prueba. · Cancela cuando quieras.

  • Podcasts solo en Podimo
  • 20 horas de audiolibros al mes
  • Podcast gratuitos

Todos los episodios

43 episodios

episode Episode 43: Why Survival Mode Feels So Normal artwork

Episode 43: Why Survival Mode Feels So Normal

In this episode of Ann Pale Klè Dèyè Sistèm Yo, we look past the surface to explore how generational trauma and chronicinstability have pushed Haitian society into a collective state of "survival mode." Using powerful parallels from Fortune 500 companies and professional sports leagues, all of which invest heavily in mental health because mental stress destroys collective team productivity and decision-making, the episode breaks down the high-functioning paradox. The episode discuss how incredibly resilient people can be successful and display immense strength on the outside while carrying deep, defensive stress on the inside. Over time,this invisible burden erodes interpersonal trust, fractures communities, fuels political instability, and drives the severe "brain drain" of skilled professionals leaving the country.   Overall, this episode reframes the conversation around Haiticoncerning mental health. Survival mode is not a cultural weakness or a personality flaw, it is a natural human response to prolonged pressure. True national development, economic growth, and institutional stability cannot happen until we treat mental well-being not as a secondary luxury, but as vitalinfrastructure required for collective healing.

11 de jun de 202631 min
episode Epizod 42 Mefyans Enstitisyonèl ak Paralèl Politik/Sosyal artwork

Epizod 42 Mefyans Enstitisyonèl ak Paralèl Politik/Sosyal

Nan epizòd sa a, mwen te pale sou yon eta kote moun nan yonmòd siviv ak yon chòk jenerasyonèl. Lè yon peyi ap fè eksperyans vyolans konstan, dezas natirèl, oswa povrete, moun yo antre nan "mòd siviv". Sa vle di sèvo yo toujou ap strese epi yo ka sèlman konsantre sou rete vivan jodi a, sa ki pa kite ni tan ni enèji pou planifye pou demen. Chòk kolektif sa a fè tout nasyon an mal paske li fè moun pèdi konfyans nèt nan lidè yo, sa ki fè li difisil pou ogmante koperasyon ak to alfabetizasyon, epi souvan li fòse pwofesyonèl entelijan yo kite peyi a. An Ayiti, estrès entans sa a fè piblik la ak politisyen yo toujou vle retire lidè yo pou jwenn soulajman imedya, fèeksperyans yon efò kolektif oswa siksè, sa ki aksidantèlman kreye plis dezòd toujou. Pou kraze move sik sa a, gen kèk peyi ki te eseye solisyonkreyatif. Pa egzanp, Kolonbi te konn gen yon gwo pwoblèm ak katèl dwòg vyolan, men yo te kòmanse trete vyolans tankou yon pwoblèm sante olye yo te jis goumen ak zam. Yo te konstwi bèl bibliyotèk modèn ak tren telefèrik rapid nan katye ki pi pòv yo ak pi danjere yo. Sa te montre rezidan yo ke yo te sitwayen ki gen valè epi li te ba yo yon fason ki an sekirite pou vwayaje nan travay regilye. Yo te itilize mim nan lari tou pou pase move konpòtman nan betiz dousman, sa ki te anpeche ti diskisyon tounen batay danjere. Menm si Kolonbi pa t sispann tout krim, yo te pwouve ke yon peyi ka vin fò ak estab lè li bati espas piblik ki an sekirite epi li ede moun geri lespri yo, menm lè sosyete a toujou gen anpil travay pou l fè.

8 de jun de 202630 min
episode Episode 39: Introduction of the New Thursday 5pm English Segment artwork

Episode 39: Introduction of the New Thursday 5pm English Segment

With exception to today’s release, “Ann Pale Klè Dèyè SistemYo” launched a new segment in English that is going to be release every Thursdays at 5pm. The Haitian language version is going to be release every Mondays at 5pm. This dual-stream weekly broadcast aims to bridge discussion withgrassroots  as well as the Haitian diaspora and global audiences. Tune in every Mondays and Thurdays for us to discuss institutional initiative  as well as break downmacro-systemic frameworks, and socio-economic solutions. Please support by commenting, sharing, like and subscribing. Eksepte pou emisyon jodi a, "Ann Pale Klè Dèyè Sistem Yo" te lanse yon nouvo segman an Anglè ki pral soti chak Jedi a 5è nan aprèmidi. Vèsyon an lang Ayisyen an pral soti chak Lendi a 5è nan aprèmidi. Emisyon chak semèn sa a, ki gen de difizyon, gen pou objektif pou l pèmèt moun nan baz la, dyaspora Ayisyen an ak odyans atravè lemond. Konekte chak Lendi ak Jedi pou nou diskite sou inisyativ enstitisyonèl yo, epi analize kad makro-sistemik yo, ak solisyon sosyo-ekonomik yo. Tanpri sipòte nou lè w fè kòmantè, pataje, like epi abòne.

30 de may de 202628 min