De Groene Amsterdammer Podcast

Wereldwijd waterfaillissement

Niet ‘watercrisis’, maar ‘waterfaillissement’ beschrijft de situatie waarin we wereldwijd verkeren, stelt het Global Water Bankruptcy Report. Structurele watertekorten zetten watersystemen over de hele wereld blijvend onder druk. Journalist Bart Crezee las het rapport. Deze week schreef hij in De Groene Amsterdammer onder meer over de nijpende situatie in Teheran [https://www.groene.nl/artikel/in-de-woestijn-verbouw-je-geen-ananassen]. De president van Iran stelde voor de miljoenenstad te verplaatsen. Realistisch is dat niet, maar het geeft aan dat de kritieke toestand inmiddels is doorgedrongen tot de hoogste regionen. Hierover, en over de manier waarop we omgaan met de spanningen die ontstaan door de toenemende waterschaarste, gaat hij in gesprek met Kees van den Bosch. Productie: Kees van den Bosch en Lizzy Hanekroot. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Op bezoek bij de laatste joden van Tunesië

Hoe is het leven voor joden in de Arabische wereld? Het antwoord op die vraag is sterk gepolitiseerd. Volgens het ene verhaal leefden mensen harmonieus samen tot de opkomst van het zionisme; volgens het andere werden joden altijd al door en door antisemitisch bejegend. Esha Guy Hadjadj besluit dit te onderzoeken [https://www.groene.nl/artikel/de-ketting-mag-niet-breken]. Hij maakt een reportage over de jaarlijkse feestdag Lag Ba’omer op Djerba, een eiland waar nog altijd joden wonen. Over zijn reis schrijft hij een mooi verhaal vol indrukken en geschiedenis. Daarover gaat hij deze week in gesprek met Or Goldenberg. Productie: Lizze Hanekroot en Or Goldenberg. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

De Nederlandse overlevenden van de atoombom op Nagasaki

Op 9 augustus 1945 gooiden de Amerikanen hun laatste atoombom op de Japanse stad Nagasaki. Voor velen kwam hiermee de Tweede Wereldoorlog ten einde. ‘Never again’ was de boodschap die luid weerklonk. Maar niet iedereen kon de bom zomaar achter zich laten. Die dag waren er ook honderden Nederlanders in Nagasaki. Ze moesten er in gevangenschap werken voor de Japanners. Deze week schrijft journalist Diederik Baazil in De Groene [https://www.groene.nl/artikel/levenslange-nachtmerries] over zijn gesprekken met de kinderen van Nederlanders die 81 jaar geleden de atoombom meemaakten en overleefden. Hoe leeft de herinnering aan de bom voort bij de kinderen van degenen die de gevolgen ervan de rest van hun leven met zich meedroegen? En welke rol speelt deze herinnering in een wereld waarin de geopolitieke spanningen almaar lijken op te lopen en ‘never again’ steeds wankeler klinkt? Diederik Baazil schuift aan bij Kees van den Bosch om erover te vertellen. Productie: Diederik Baazil en Thomas Jap-A-Joe. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

In het Denkspoor van Ursula Le Guin

In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden als buste op een bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders in gesprek met journalist en auteur Daphné Dupont-Nivet en de Amerikaans-Nederlandse schrijver en Le Guin-biograaf Julie Phillips. In haar boeken schetste de Amerikaanse Ursula Le Guin ambigue utopieën, waarin ze het westerse denken over tijd, vooruitgang en hiërarchie uitdaagde. Wie was Le Guin, te vreemd om serieus te worden genomen en te serieus om echt vreemd te zijn [https://www.groene.nl/artikel/een-hoofd-vol-parallelle-universa]? Redactie en productie: Gizelle Mijnlieff. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

De Red Bull-wetenschapper Joris Verster werkte voor de energiedranklobby

Na het drinken van een blikje Red Bull verbetert je rijvaardigheid. Het mengen van alcohol met energiedrank veroorzaakt minder agressief gedrag dan het drinken van alcohol alleen – een conclusie die indruist tegen de bestaande wetenschappelijke literatuur. Het zijn bevindingen van Joris Verster, hoofddocent farmacologie aan de Universiteit Utrecht, die betalingen van Red Bull op zijn privérekening ontving terwijl hij zich presenteerde als onderzoeker aan de universiteit. Daarvoor werd hij in 2013 door de universiteit op de vingers getikt. Onderzoekers Simon Dequeker en Emiel Woutersen van Investico zagen dat Verster die werkwijze voortzette, ditmaal bij Sen-Jam, een bedrijf dat katermiddelen ontwikkelt [https://www.groene.nl/artikel/red-bull-doet-hetzelfde-als-de-tabaksindustrie]. Hoe zetten bedrijven de wetenschap in om regelgeving te beïnvloeden of af te zwakken? De onderzoekers vertellen in gesprek met Or Goldenberg over hun onderzoek. Productie: Or Goldenberg en Lizzy Hanekroot. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.