Sansür makinesi

Lambalı radyodan TikTok’a

Merhaba. Ben Melih Bayram Dede. Teknoloji ve hayata dair görüşlerimi paylaştığım podcast yayınıma hoş geldiniz. Bu hafta ‘Lambalı radyodan TikTok’a’ ve ‘Elektronik kitap eskir mi?’ konusundan söz edeceğim. Hazırsanız, hemen başlayalım: + Fırsat buldukça teknoloji ve medya ilişkisinden söz ediyorum. Çünkü teknolojinin gelişmesiyle haber üretim yöntemleri de haber tüketim yöntemleri de değişime uğradı. Haber üretme tarzından, haber formatının değişmesine kadar farklı etkenler doğurdu, gelişen teknoloji. Haber tüketicisi açısından baktığımızda, habere ulaşma ve haberi tüketme alışkanlıkları büyük bir devrim geçirdi. Dedelerimizin akşamdan akşama lambalı radyo başında cep saatlerini tıkır tıkır kurdukları ve ardından kulak kabarttıkları ‘ajans’ dedikleri tek sesli bültenlere mahkûm değiliz artık. (...) + Bu yayında değineceğim bir başka konu ise ‘Elektronik kitap eskir mi?’ başlığı olacak. Elinize geçen eski bir kitabı okumaya çalıştığınızda sorunla karşılaşmazsınız. Muhtemelen ilk günkü gibi okuma deneyimi yaşatır size. Kâğıda basılı kitap, kalıcı hasar görmemişse, sorunsuz iş görür. Peki elektronik kitapta durum nedir? E-kitapların, her zaman sorunsuz çalışacağı gibi yaygın bir kanaate sahibiz. Basılı kitaplar içinse tam tersi, yıpranma riski olduğu fikri yerleşmiştir zihnimize. Bu yaygın kanaatin aksine, satın aldığınız bir e-kitabı yıllar sonra okumak istediğinizde bunu çoğunlukla başaramazsınız. Çünkü e-kitap formatları değişmiş, sahip olduğunuz e-kitap okuyucu yetersiz hâle gelmiştir, gelişen teknoloji karşısında. (...) + Bu haftaki podcast yayınımda ‘Lambalı radyodan TikTok’a’ ve ‘Elektronik kitap eskir mi?’ konusundan söz ettim. Bana ulaşmak isterseniz, iletişim bilgilerimi aşağıda bulabilirsiniz. Başka bir yayında daha buluşmak üzere hoşça kalın. + İletişim Bilgilerim: Instagram: https://www.instagram.com/melihbayramdede Tiktok: https://www.tiktok.com/@melihbayramdede Twitter: https://twitter.com/melihbayramdede Facebook: https://www.facebook.com/melihbayramdedecom LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/melihbayramdede YouTube: https://www.youtube.com/melihbayramdede E-Posta: mbd@melihbayramdede.com

Sesin ve sözün ağırlığı

Merhaba. Ben Melih Bayram Dede. Teknoloji ve hayata dair görüşlerimi paylaştığım podcast yayınıma hoş geldiniz. Bu hafta ‘Sesin ve sözün ağırlığı’ ve ‘Yazım tarzınız sizi ele veriyor’ konusundan söz edeceğim. Hazırsanız, hemen başlayalım: + Son dönemde videolu örneklerini görsek de ses kayıtlarının internetten düzenli şekilde paylaşılmasına ‘podcast’ diyoruz. İnternete bağlanabilen herhangi bir cihazdan dinlenebilen ve genellikle bir konuya odaklanan ‘podcast’ler, radyoya benzese de en büyük farkı, yayının radyo gibi akıp gitmemesi. İstediğiniz zaman, istediğiniz yerde dinleyebilmeniz için, ilgilendiğiniz ‘podcast’lere abone oluyorsunuz ve eğer gerekli ayarlamaları yapmışsanız, yeni bölümler cihazınıza -örneğin akıllı telefonunuza- otomatik indiriliyor. Size de keyifle dinlemek kalıyor. (...) + Bu yayında değineceğim bir başka konu ise ‘Yazım tarzınız sizi ele veriyor’ başlığı olacak. + Bir metnin, kimin tarafından yazıldığını tespit etmek için 19. yüzyıldan bu yana ‘Stilometri’ adı verilen bir teknik kullanılıyor. Yazarın dilsel stili, üslûbu, sık kullandığı kelimeler, bağlaç tercihleri, hatta yazım hatalarının analiziyle kimlik tespiti kolaylaşıyor. Bir kitabı kimin yazdığını tespit etmekten, bir intihar notunun gerçekte kimin kaleminden çıktığını belirlemeye kadar geniş bir alanda kullanılabilir Stilometri tekniği. Adli Dilbilim de Stilometri tekniğinden yararlanıyor. (...) Bu haftaki podcast yayınımda ‘Sesin ve sözün ağırlığı’ ve ‘Yazım tarzınız sizi ele veriyor’ konusundan söz ettim. Bana ulaşmak isterseniz, iletişim bilgilerimi aşağıda bulabilirsiniz.. Başka bir yayında daha buluşmak üzere hoşça kalın. + İletişim Bilgilerim: Instagram: https://www.instagram.com/melihbayramdede Tiktok: https://www.tiktok.com/@melihbayramdede Twitter: https://twitter.com/melihbayramdede Threads: https://www.threads.net/@melihbayramdede Facebook: https://www.facebook.com/melihbayramdedecom LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/melihbayramdede YouTube: https://www.youtube.com/melihbayramdede E-Posta: mbd@melihbayramdede.com

Yavaş gazetecilik

Yavaş gazetecilik Merhaba. Ben Melih Bayram Dede. Teknoloji ve hayata dair görüşlerimi paylaştığım podcast yayınıma hoş geldiniz. Bu hafta ‘Yavaş gazetecilik’ ve ‘Gazetecilere güven’ konularından söz edeceğim. Hazırsanız, hemen başlayalım: + Teknoloji, haber üretim ve dağıtım süreçlerini hızlandırdı. Televizyon kanallarının altyazılarıyla hayatımıza giren son dakika haberciliği, internet yayınları ve sosyal medyayla ivme kazanarak daha yoğun bir rekabetin içine sürükledi gazeteciliği. Hemen her saniye bir son dakika ya da flaş gelişme, maruz kaldığımız bütün ekranlara düşüyor. Çıldırmışçasına haber iletme telâşı, çoğu zaman durup düşünecek ve olayların arka planını derinlemesine anlayacak zaman bırakmıyor. Hâl böyle olunca, derinlikli araştırılmış, özenle yazılmış metinler bulmak güçleşiyor. Bu gidişata dur diyen bir kavram var: Yavaş gazetecilik. Hızlı haber aktarma telâşı yerine olayları daha derinlikli araştırarak okurlara serinkanlılıkla ulaştırmayı temel alan yavaş gazetecilik kavramı, ilk kez 2007'de akademisyen ve eski gazeteci Susan Greenberg tarafından literatüre kazandırılmış. (...) + Bu yayında değineceğim bir başka konu ise ‘Gazetecilere Güven’ olacak. Araştırma şirketi Ipsos, 1983’ten beri İngiltere’de halkın çeşitli mesleklere olan güven düzeyini ölçen Doğruluk Endeksi adlı bir çalışma yürütüyor. Mesleklere olan güveni ölçümleyen uzun soluklu bu araştırmanın 2022 verilerinde önemli bulgular yer alıyor. Bana göre bu araştırmadaki en ilginç veri, gazetecilere güvenin son 39 yılın en yüksek seviyesinde olması. Araştırmada, İngiliz halkının yüzde 29'u gazetecilere güvendiğini söylemiş. Gazetecilere güvenin artması mesleğimiz için tabii ki olumlu bir gelişme. Ancak gazetecilik hâlâ en az güvenilen beş meslek arasında. Neyse ki algı olarak halen emlakçılar, politikacılar ve reklamcılardan daha iyi konumdayız. (...) + Bu haftaki podcast yayınımda ‘Yavaş gazetecilik’ ve ‘Gazetecilere güven’ konusundan söz ettim. Bana ulaşmak isterseniz, iletişim bilgilerimi bu podcast’in detay bölümünde bulabilirsiniz. Başka bir yayında daha buluşmak üzere hoşça kalın. + İletişim Bilgilerim: Instagram: https://www.instagram.com/melihbayramdede Tiktok: https://www.tiktok.com/@melihbayramdede Twitter: https://twitter.com/melihbayramdede Facebook: https://www.facebook.com/melihbayramdedecom LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/melihbayramdede YouTube: https://www.youtube.com/melihbayramdede E-Posta: mbd@melihbayramdede.com

Sansür makinesi

Merhaba. Ben Melih Bayram Dede. Teknoloji ve hayata dair görüşlerimi paylaştığım podcast yayınıma hoş geldiniz. Bu hafta ‘Sansür makinesi’ ve ‘Twitter, sadece Twitter değildir’ konusundan söz edeceğim. Hazırsanız, hemen başlayalım: + ABD İç Güvenlik Bakanlığı, 11 Eylül saldırılarından sonra terörle mücadeleden birinci derece sorumlu kurum olarak faaliyete geçti. Bu kurumun terörle mücadele görevinin yanında büyük bir sansür makinesi işlettiği ortaya çıktı. Intercept adlı haber kuruluşunun ilk kez kamuoyuna duyurduğu bulgulara göre İç Güvenlik Bakanlığı, sosyal medya şirketleri Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp), Twitter ile Wikipedia gibi kuruluşların yöneticileriyle 2020’den bu yana FBI’ın da katıldığı aylık toplantılar yaparak, içerik denetim mekanizmasına sahip oldu. İç Güvenlik Bakanlığı, bu operasyonu Dezenformasyon Yönetim Kurulu adıyla hayata geçirdi. George Orwell’in 1984 romanındaki ‘Gerçek Bakanlığı’nı andıran kurul, sosyal medya ve internet âleminde neyin gerçek neyin gerçek dışı olduğuna yargı kararı olmadan karar verme yetkisi kazandı. (...) + Twitter devletlerin, devlet başkanlarının, büyük şirketlerin, sivil toplum kuruluşlarının, gazetecilerin; velhasıl toplumda etkin neredeyse bütün kişi ve kurumların kullandıkları alternatifsiz bir haberleşme ağı. Resmî kurumlar en önemli açıklamalarını öncelikle Twitter’dan duyuruyor. Twitter’ın Elon Musk tarafından 44 milyar dolara satın alınması sonrasında yapılmak istenen köklü değişiklikler, toplumun tüm katmanlarını etkiliyor. Âdeta bir ana iletişim omurgası misyonunu yüklenen Twitter’daki gelişmeleri bu nedenle yakından takip ediyoruz. Şu an başka hırslar ve hedefler uğruna öngörülemez bir yola girmiş durumda olan Twitter, küresel bir haberleşme aracı olarak alternatifsiz olma konumunu koruyor. Dolayısıyla, bu mecrada alınacak her karar, bizi doğrudan etkiliyor. (...) + Bu haftaki podcast yayınımda ‘Sansür makinesi’ ve ‘Twitter, sadece Twitter değildir’ konusundan söz ettim. Bana ulaşmak isterseniz, iletişim bilgilerimi bu podcast’in detay bölümünde bulabilirsiniz. Başka bir yayında daha buluşmak üzere hoşça kalın. + İletişim Bilgilerim: Instagram: https://www.instagram.com/melihbayramdede Tiktok: https://www.tiktok.com/@melihbayramdede Twitter: https://twitter.com/melihbayramdede Facebook: https://www.facebook.com/melihbayramdedecom LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/melihbayramdede YouTube: https://www.youtube.com/melihbayramdede E-Posta: mbd@melihbayramdede.com

Algoritmanın götürdüğü yer

Merhaba. Ben Melih Bayram Dede. Teknoloji ve hayata dair görüşlerimi paylaştığım podcast yayınıma hoş geldiniz. Bu hafta ‘Algoritmanın götürdüğü yere gitme’ ve ‘Yeni neslin seçimi’nden söz edeceğim. Hazırsanız, hemen başlayalım: + Seksen yaşında bir büyükannenin uzaklardaki torununa yazdığı mektuplardan oluşan Susanna Tamaro'nun Yüreğinin Götürdüğü Yere Git adlı kitabı bir dönem çok popülerdi. Değişen gelenekler, altüst olmuş değerler karşısında hissettiklerini, torununa sevgiyle aktarmaya çalışan bu yaşlı kadın, gençliğinde yapmayı göze alamadığı şeyleri yapmasını torununa öğütlerken şöyle diyordu: "Yapmaya değecek tek yolculuk, içimize yaptığımız yolculuktur; o özgün çağrıya kulak vermeli, yüreğimizin götürdüğü yere gitmeliyiz." Yüreğimizi mi dinlemeliyiz yoksa mantığımızı mı? Bu konuda herkesin önceliği farklı olacaktır. Konuyu sosyal medyaya getirmek istiyorum. Peki biz farkında olmadan kanaatlerimizi şekillendiren algoritmanın götürdüğü yere gitmeli miyiz? (...) + Bu yayında değineceğim bir başka konu ise ‘Yeni neslin seçimi olarak nitelendirdiğim TikTok’ olacak. Fırsat buldukça TikTok’un sosyal ağları nasıl dönüştürdüğünden ve toplumsal etkilerinden söz etmeye çalışıyorum. Amerika’da yapılan bir araştırmaya göre, gün geçtikçe daha fazla insan TikTok’u habere ulaşmak için tercih eder hâle geliyor. Araştırma Amerika’da yapılmış olsa da bu tablo aslında tüm dünyayı etkisi altına alan bir dalgayı gösteriyor. Dikkat süresi giderek kısalan, okuma yerine izlemeyi tercih eden; hatta izlemeyi bile vakit kaybı gören, bir dakikalık videoyu bile bitirmeden sonrakine geçen bir kitle var karşımızda. (...) + Bu haftaki podcast yayınımda ‘Algoritmanın götürdüğü yere gitme’ ve ‘Yeni neslin seçimi TikTok’tan söz ettim. Başka bir yayında daha buluşmak üzere hoşça kalın. + İletişim Bilgilerim: Instagram: https://www.instagram.com/melihbayramdede Tiktok: https://www.tiktok.com/@melihbayramdede Twitter: https://twitter.com/melihbayramdede Facebook: https://www.facebook.com/melihbayramdedecom LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/melihbayramdede YouTube: https://www.youtube.com/melihbayramdede E-Posta: mbd@melihbayramdede.com