De grootste machine ooit: het stroomnet, deel 1 - Scientias Podcast 81

De grootste machine ooit: het stroomnet, deel 1 - Scientias Podcast 81

Wat gebeurt er als het elektriciteitsnet plotseling uitvalt? In deze aflevering duiken Diederik en Krijn in de geschiedenis en werking van de grootste machine die de mens ooit heeft gebouwd. Van Faraday, Tesla en Edison tot de uitdagingen van een moderne stroomstoring. Ook beantwoorden we een luisteraarsvraag over mijnbouw op de maan. Wordt de maan daardoor lichter? 00:00 Intro: het stroomnet als grootste machine ooit 03:08 Luisteraarsvraag over mijnbouw op de maan 05:27 Wordt de maan lichter door mijnbouw? 09:17 Helium-3 als mogelijke brandstof voor kernfusie 17:34 Waarom bevindt helium-3 zich op de maan? 22:46 Verandert maanbouw de baan van de maan? 25:55 Gevolgen voor zonsverduisteringen 26:18 Waarom het elektriciteitsnet onmisbaar is 27:58 Wat gebeurt er bij een langdurige stroomuitval? 33:00 Hoe start je een uitgevallen stroomnet opnieuw op? 35:04 De geschiedenis van elektriciteit 39:29 Galvani, Volta en de eerste batterij 43:17 Ørsted ontdekt de koppeling met magnetisme 46:32 Elektrolyse en de eerste experimenten met batterijen 50:01 Michael Faraday en elektromagnetische inductie 55:31 Waarom we wisselstroom gebruiken 58:00 Edison versus Tesla en de oorlog van de stromen 01:00:44 Vooruitblik en afsluiting See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

DNA in de rechtszaal - Scientias Podcast 80

Hoe betrouwbaar is DNA-bewijs eigenlijk? In deze aflevering duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman in de wetenschap achter forensisch onderzoek. Ze bespreken de geschiedenis van sporenonderzoek, van vroege autopsies en gifdetectie tot vingerafdrukken en moderne DNA-profielen. Boekaanbeveling: The Poisoner's Handbook, Debrah Bluhm (en ook In de naam van de roos van Umberto Eco) 00:00 De wetenschap achter true crime 00:51 Waarom is tachtig vier keer twintig? 11:16 Hoe bewijs je dat iemand schuldig is? 12:06 Wat is forensische wetenschap? 13:54 Julius Caesar als plaats delict 19:03 Song Ci en de verraderlijke vliegen 20:58 Arsenicum en de Marsh-test 27:37 Edmond Locard en het eerste politielaboratorium 29:13 Vingerafdrukken en de zaak-Rojas 32:04 Hoe betrouwbaar zijn haren, vezels en andere sporen? 36:11 DNA-vervuiling en de onschuldige Lukis Anderson 39:31 Het Spook van Heilbronn 41:55 Hoe werkt een DNA-profiel? 46:12 Alec Jeffreys en de ontdekking van de DNA-barcode 53:34 Restrictie-enzymen: DNA knippen zonder CRISPR 57:05 Moderne DNA-profielen en loci 1:00:33 Bayesiaanse statistiek in de rechtszaal 1:04:13 De prosecutor’s fallacy 1:05:18 De zaak-Lucia de Berk 1:07:47 Likelihood ratio: OM tegenover verdediging 1:12:00 Wat DNA-bewijs wel en niet bewijst 1:13:55 Boekentip en afsluiting   See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

De Maanlanding een HOAX? - Scientias Podcast 79

Dat dit niet zo is, tja, daar twijfelt Diederik niet aan, maar waarom twijfelt hij daar niet aan? Dat legt hij aan Krijn uit in deze aflevering van de Scientias Podcast 0:00 Is de maanlanding echt gebeurd? 2:43 Waarom zoveel mensen twijfelen 6:59 Is de scepsis over de maanlanding toegenomen? 12:27 Vertrouwen in wetenschap en deskundigen 16:27 Hoe complotdenken werkt 20:01 Waarom complotverhalen aantrekkelijk zijn 23:53 De bewijzen voor de maanlanding 24:17 Waarom zo’n groot complot niet geheim blijft 33:53 De Sovjet-Unie als onafhankelijke getuige 38:03 Volgstations en radiosignalen 40:00 Reflectoren, maanstenen en ander fysiek bewijs 45:11 Van Allen-gordels en dodelijke straling 51:11 Extreme temperaturen op de maan 56:38 Waarom er geen sterren op de foto’s staan 59:37 Hoe live televisie vanaf de maan werkte 1:05:14 Waarom de vlag leek te wapperen 1:06:40 Wie zette de camera klaar? 1:08:57 De C op de maansteen en de ontbrekende krater 1:11:09 Waren de Apollo-computers niet te primitief? 1:12:31 Vertrouwen, woede en de slotconclusie See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Aflevering 7: Apollo 17, de Laatste Voetafdrukken - Scientias Podcast 78

In deze aflevering duiken we in twee totaal verschillende verhalen die toch iets gemeen hebben: hoe feiten, toeval en wetenschap soms veel vreemder zijn dan fictie. We hebben het over een virale video over de Twin Towers, de hardnekkigheid van complotdenken en de kracht van materiaalkunde. Daarna reizen we door naar Apollo 17, de laatste bemande maanmissie, waarin geoloog Harrison Schmitt een ontdekking deed die nog altijd fascineert: oranje maangrond. 00:00 Intro: Apollo 17 en de virale Twin Towers-video 00:55 De short over de Twin Towers gaat viraal 02:19 Waarom wetenschap soms scherp gebracht moet worden 03:15 Wat staal zo sterk maakt 05:10 Jet fuel, steel beams en materiaalkunde 07:34 Reacties, complotdenkers en wetenschappelijk denken 09:04 Sherlock Holmes-denken versus echte wetenschap 11:20 Waarom losse details misleidend kunnen zijn 14:03 Toeval bestaat: Tsutomu Yamaguchi 18:01 Kokura, Nagasaki en bizarre toevalligheden 21:18 Terug naar de maan: Apollo 17 22:33 De wetenschapsmissie waar iedereen op wachtte 24:38 De enige nachtelijke Saturn V-lancering 27:00 Waarom Apollo 17 ’s nachts moest vertrekken 28:59 Waarom Taurus-Littrow werd gekozen 32:00 Lage zon, schaduwen en landen op de maan 34:01 Countdownproblemen vlak voor vertrek 36:06 Een defecte diode en een knappe noodoplossing 38:21 De lancering van Apollo 17 39:29 De bemanning: Cernan, Evans en Schmitt 40:00 Harrison Schmitt: geoloog tussen testpiloten 42:00 Waarom Schmitt Joe Engle verving 44:00 De langste maanrit en de zoektocht naar vulkanisme 45:52 Oranje maangrond bij Shorty-krater 47:03 Waarom oranje glas zo bijzonder was 50:04 Wat het onderzoek op aarde onthulde 52:03 Waarom een geoloog op de maan onmisbaar was 53:04 Raindrop pattern en maanstof als archief 55:03 Wat alle Apollo-missies hebben opgeleverd 57:03 Wat maanstenen vertellen over het ontstaan van de maan 59:01 Kraters, bombardementen en verschuivende planeten 01:00:00 Space weathering en de geschiedenis van de zon 01:01:04 De maan als tijdcapsule van ons zonnestelsel 01:02:02 Volgende week: maanlanding-complotten See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Apollo 15 & 16 – De Kleine Grote Wetenschap - Scientias Podcast 77

In deze aflevering duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman opnieuw in het Apollo-programma. Dit keer staan Apollo 15 en Apollo 16 centraal, de missies waarin de maanreizen pas echt wetenschappelijke expedities werden. Met langere verblijven, een maanauto, nieuwe experimenten en wetenschappers die vanaf de aarde live meekeken, veranderde de maan ineens in een rijdend laboratorium. 00:00 Intro: Apollo 15 en 16 als echte wetenschapsmissies 02:28 De Apollo-reeks gaat verder 03:00 Waarom Apollo 15, 16 en 17 de J-missies heten 04:30 De verwarrende nummering van Apollo 04:56 Apollo 1 en de ramp die NASA veranderde 08:00 Waarom Apollo 2 en 3 niet bestaan 10:00 Van testvluchten naar maanlanding 12:30 De J-missies: langer blijven, verder rijden, meer wetenschap 14:49 Afvalzakken op de maan als onverwacht experiment 17:54 Panspermie en de vraag hoe leven kan overleven 20:00 Astronauten, straling en medische data 20:39 Jim Irwin en de bijna-hartproblemen op de maan 25:17 Lichtflitsen in de ogen van Apollo-astronauten 27:37 Een simpel experiment met lichtdichte oogmaskers 31:34 Artemis en de toekomst van de maan 32:33 George R. Carruthers en UV-astronomie 37:12 De Far Ultraviolet Camera/Spectrograph van Apollo 16 40:16 De geocorona: de aarde met een spookachtige ring 42:31 Lyman-alpha en het licht van waterstof 44:38 Kosmische achtergrondstraling uitgelegd 47:12 Het Lyman-alpha-bos als röntgenfoto van het heelal 50:15 De Lunar Roving Vehicle: de duurste skelter ooit 52:13 Hoe de rover de wetenschap op de maan veranderde 53:27 De Genesis Rock en geologie op de maan 54:09 Live meekijken met de kleurencamera op de rover 54:52 Ed Fendell en de op afstand bestuurde maancamera 56:00 Waar was de cameraman op de maan? 58:29 Hoe kon de maanlanding in kleur worden uitgezonden? 1:00:00 Een slimme kleurencamera met draaiend filterwiel 1:01:51 Waarom context alles is in geologie 1:03:23 Vooruitblik naar Apollo 17 1:03:32 Wat deze missies laten zien over wetenschap 1:05:17 Afsluiting See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.