'Iraans regime zit nu steviger in het zadel'

'Iraans regime zit nu steviger in het zadel'

Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, ziet in het ondertekende memorandum tussen Amerika en Iran vooral winst voor de machthebbers in Teheran. In het memorandum staat dat Amerika en Iran elkaars soevereiniteit respecteren en zich niet meer bemoeien met binnenlandse aangelegenheiden. ‘Het regime zit nu alleen maar steviger in het zadel’, aldus Terphuis. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Luister ook | 'Meer steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland nodig voor kansrijke vredesbesprekingen' [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10603229/meer-steun-aan-oekraine-en-meer-druk-op-rusland-nodig-voor-kansrijke-vredesbesprekingen] Terphuis schetst hoe Trump volgens hem is afgegleden van harde beloftes richting de Iraanse oppositie naar deze deal. ‘Trump koopt een bestand’, zegt Terphuis. Daarmee doelt hij op de driehonderd miljard dollar die Amerika gaat betalen aan Iran voor wederopbouw en het opeffen van sancties. Terphuis denkt dat dit laatste vooral een boodschap is richting China. Tegelijk waarschuwt hij dat Teheran zijn drie pijlers – nucleaire capaciteit, ballistische raketten en milities als Hamas en Hezbollah – niet zomaar zal opgeven en dat Israël een akkoord waarschijnlijk niet zal accepteren. In Iran zelf is ook het nodige veranderd. Terphuis ziet hoe het nationalisme in Iran is toegenomen en dat het land veranderd is van een islamitische naar een militaire dictatuur. Ook is er nu meer steun voor de machthebbers dan voorheen, vanwege de bombardementen op burgerdoelen in Iran. Luister ook | Caspar Veldkamp: 'We moeten óók naar China luisteren' [https://www.bnr.nl/podcast/hahn-in-europa/10603944/caspar-veldkamp-we-moeten-ook-naar-china-luisteren] China staat op het Europese menu De Europese regeringsleiders zijn in Brussel bijeen voor de Europese top. China vormt een belangrijk onderwerp, nu het handelstekort tussen de EU en dat land op is gelopen tot één miljard euro per dag! Europa-verslaggever Geert Jan Hahn spreekt met Caspar Veldkamp, aankomend EU-ambassadeur in China. Veldkamp wijst op nieuwe ‘handelswapens’ van de Europese Commissie en benadrukt dat maatregelen formeel niet tegen China zijn gericht, maar in de praktijk vooral Bejing zullen raken. Tegelijk pleit hij voor een zorgvuldige toon en nauwe coördinatie binnen de EU: ‘Landen als Nederland of België kunnen dit niet alleen.’ Lees ook | Grootste drone-aanval op Moskou in jaren; Oekraïne treft ook olieraffinaderij [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10603924/groote-drone-aanval-op-moskou-in-jaren-oekraine-treft-ook-olieraffinaderij] Oekraïne als testveld voor Europese defensie Oekraïne krijgt nieuwe steun van de G7-landen, en daarmee ook van Trumps Amerika. Ook Nederland komt met extra steun en investeert extra in de eigen wapenindustrie. Logisch, vindt Joris Luyendijk, schrijver en voormalig journalist die zich tegenwoordig inspant voor hulp aan Oekraïne. Hij beschrijft hoe particuliere organisaties via directe lijnen met commandanten steun leveren – van generatoren en tot afgekeurde maar bruikbare hulpgoederen – terwijl Oekraïne uitgroeit tot een testveld voor Europese defensietechnologie zoals interceptor-drones. ‘We hebben Oekraïne nu keihard nodig voor die technologische voorsprong’, zegt JLuyendijk. Luyendijk ziet Oekraïne als een soort ‘Sparta’ die vecht voor de veiligheid van een welvarend maar militair zwak Europa, en waarschuwt dat een val van Oekraïne de Russische dreiging direct aan de EU-grens brengt. ---------------------------------------- Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

En de winnaar is...Iran

Donald Trump heeft, sinds het eerste schot op 28 februari, 39 keer het bereiken van een wapenstilstand, vrede of – in zijn terminologie – een ‘deal’ met Iran aangekondigd. Nu ook Iran zegt dat er vrijdag in Genève een overeenkomst wordt ondertekend, kunnen we de Amerikaanse president in elk geval het voordeel van de twijfel geven. Maar wat er wordt getekend is niet meer dan een ‘memorandum of understanding’ van twee pagina’s met 14 punten, waarover daarna twee maanden wordt onderhandeld. Zo’n MoU is een niet meer dan een intentieverklaring. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

'Meer steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland nodig voor kansrijke vredesbesprekingen'

In Oekraïne heerst een lichte euforische stemming, nu Oekraïne Rusland steeds harder weet te raken, ziet Alle Dorhout, scheidend ambassadeur voor Nederland in Oekraïne, maar we moeten wel waakzaam blijven. 'Dat mag ons niet afleiden van wat nodig is, doorgaan met steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland'. Hij is, samen met Europaverslaggever Geert Jan Hahn, te gast in BNR De Wereld. Luister ook | 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen' [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10602504/trump-heeft-op-alle-fronten-de-plank-misgeslagen] Volgens Doorhout keert de dynamiek aan het front langzaam in Oekraïens voordeel en is de eigen defensie-industrie, vooral op dronegebied, uitgegroeid tot een ‘lichtend voorbeeld’ voor Europa. 'De deep strike capability van Oekraïne is steeds groter geworden', zegt Doorhout, ambassadeur in Oekraïne. Hij wijst op het verzadigen van de Russische luchtverdediging en de inzet van langeafstandsraketten als Flamingo, die doelen diep in Rusland en op de Krim raken. Luister ook | Hup hup hup, tijd voor de terugkeerhub - 2 juni 2026 [https://www.bnr.nl/podcast/makeeuropegreatagain/10602124/hup-hup-hup-tijd-voor-de-terugkeerhub-2-juni-2026] De kansen voor het Europese asiel- en migratiepact Het Europese asiel- en migratiepact treedt vrijdag in werking. En hoewel er veel kritiek is op de uitwerking daarvan ziet CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers vooral kansen. 'Het Europees migratiepact is objectief een verbetering ten opzichte van de chaos van de afgelopen tien jaar', zegt Lenaers, die ook vicevoorzitter van de Europese Volkspartij-fractie is. Hij verwacht binnen een jaar ‘zichtbare tekenen van verbetering’ dankzij snellere procedures aan de buitengrenzen, strengere terugkeerregels en afspraken met derde landen. Volgens Lenaers moet het pact ervoor zorgen dat mensen uit veilige landen een versnelde procedure krijgen en direct worden teruggestuurd, zodat de druk op landen als Nederland vermindert. Luister ook | Amerika Podcast [https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast] Trump schittert in afwezigheid op WK | Postma in Amerika President Trump zal niet aanwezig zijn bij de openingswedstrijd van de Verenigde Staten tegen Paraguay op het WK voetbal. En dat roept meteen veel vragen op, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. ---------------------------------------- Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

De Hezbollah-factor

Op 21 oktober 1983 kwamen bij een aanslag op een kazerne op het vliegveld van Beiroet 231 Amerikaanse mariniers om het leven. Het is voor het corps mariniers nog steeds de meest dodelijke dag sinds de slag om Iwo Jima, een Japans eilandje, in februari en maart 1945. De aanslag in Beiroet werd gepleegd door een groep die zichzelf ‘Islamitische Jihad’ noemde. In 1985 werd de naam gewijzigd in Hezbollah. In mei 2003 vonniste een Amerikaanse rechtbank dat Iran verantwoordelijk en aansprakelijk was [https://edition.cnn.com/world/middleeast/beirut-marine-barracks-bombing-fast-facts]  voor de aanslag in Beiroet, aan de hand van bewijs dat de orders en de financiën uit Teheran kwamen. Dat alles maakt Hezbollah een aardsvijand van de VS. Het verklaart de houding van president Trump tegenover de Israëlische premier Netanyahu. Trump is woest over de verbreking van het staakt-het-vuren door Israël en Iran. Maar over de noodzaak van een bestand tussen Israël en Hezbollah is hij iets milder. Hij vindt dat het moet, maar snapt ook de koppigheid aan Israëlische kant wel. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken, en Netanyahu heeft de illusie dat hij die vijand kan uitschakelen, nu weer met een aanval op de stad Tyrus [https://www.bbc.com/news/live/crkvm265y7kt?post=asset%3A0b913a5e-da05-4818-a6c0-812acde6366d#post]. In oktober zijn er in Israël verkiezingen, en Netanyahu’s kansen [https://www.timesofisrael.com/poll-shows-anti-netanyahu-bloc-winning-majority-eisenkot-seen-as-best-fit-to-be-pm-in-separate-survey/] nemen volgens de peilingen af. Door opnieuw de kaart van de ‘veiligheidspremier’ te trekken, hoopt hij met de slag tegen Hezbollah de kiezer aan zijn kant te houden. Ook dat voelt Trump mee, want zijn partij dreigt bij de tussentijdse verkiezingen van november de meerderheid in het Congres kwijt te raken. Dat maakt het voor Trump een binnenlands politiek probleem. Iran laat keer op keer zien de slimste te zijn [https://www.bbc.com/news/articles/cly72ryrd1jo]. Trump heeft geen enkele van zijn doelstellingen bereikt, maar de energiecrisis als gevolg van de afsluiting van de Straat van Hormuz zet de economie van zo ongeveer de hele wereld op haar kop. Als de brandstofprijzen niet snel dalen, en als Trump zijn belofte – geen lange oorlogen – breekt, verliest hij op z’n minst het Huis van Afgevaardigden, en ziet terecht het gevaar voor een derde poging tot impeachment [https://www.newsweek.com/will-donald-trump-be-impeached-a-third-time-exploring-the-likelihood-11747452]. Niet dat hij dan echt wordt afgezet – dat is in de Amerikaanse geschiedenis nog nooit gebeurd – maar hij vreest in zijn laatste twee jaar vooral te moeten vechten tegen het imago van de loser. Dat alles maakt het vrijwel zeker dat hij bij een langduriger bestand met Iran zal meegaan in de eis dat dan ook de strijd met Hezbollah eindigt. De aanslag in Beiroet op 231 Amerikaanse mariniers blijft een pijnpunt, maar als Trump moet kiezen, kiest hij voor zichzelf. Zoals Netanyahu dat ook altijd probeert, maar die zal uiteindelijk aan het kortste eind trekken. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen'

Libanon en Israël zijn het eens geworden over een staakt-het-vuren en het geleidelijk uitschakelen van Hezbollah als krijgsmacht. Toch blijft ook dit bestand zeer broos, want Hezbollah wijst het akkoord af. Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, ziet het somber in. Ook rond Iran. Hij is te gast in BNR De Wereld. Luister ook | 'Mensen begrijpen de essentie van de oorlog in Oekraïne beter dan politici' [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10601839/mensen-begrijpen-de-essentie-van-de-oorlog-in-oekraine-beter-dan-politici] 'We zijn nu slechter af dan op 27 februari', zegt Bolder. 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen. Er was namelijk bijna een deal, maar Trump vond het niet goed genoeg.' Dat Trump en zijn adviseurs niet aan zagen komen dat Iran de Straat van Hormuz zou kunnen inzetten als wapen noemt Bolder ook een blunder. Tussen Israël en Hezbollah is de situatie gecompliceerder. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken als reactie op de verdere inname van het zuiden van Libanon door Israël. Bolder legt uit dat Hezbollah onder meer een speciale drone gebruikt die verbonden is met een glasvezelkabel. Daardoor is die moeilijker te verstoren. Lees ook | Brussel voert druk op Beijing op: vier Chinese bedrijven riskeren sancties vanwege steun aan Rusland [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10602333/brussel-voert-druk-op-beijing-op-vier-chinese-bedrijven-riskeren-sancties-vanwege-steun-aan-rusland] Dreigende handelsoorlog tussen Europa en China Europa en China dreigen in een handelsoorlog terecht te komen. Dit naar aanleiding van uitspraken van de Europese Commissie. Eurocommissarissen Sefcovic en Sejourné noemen de handelsrelatie tussen de EU en China 'onhoudbaar'. China dreigt met tegenmaatregelen. Actie vanuit Europa is hard nodig vindt D66-Europarlementariër Brigitte van den Berg, lid van de liberale Renew Europe-fractie in het Europees Parlement. Luister ook | Amerika Podcast [https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast] Slaapt Trump? | Postma in Amerika Er is veel te doen over de gezondheid van Trump, want de president doet wel heel veel gezondheidstests. En valt hij nou in slaap tijdens kabinetsvergaderingen? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. ---------------------------------------- Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.