Ann Pale Klè: Dèyè Sistèm Yo

Epizod 34: Eske Ayiti Ka Chita Avek Gang Yo

30 min · 29 apr 2026
aflevering Epizod 34: Eske Ayiti Ka Chita Avek Gang Yo artwork

Beschrijving

Podcast sa a egzamine si, menm jan ak Kolonbi, Rwanda, Lafrik di Sid, Soudan di Sid, ak Repiblik Demokratik Kongo a, Ayiti ka etabli lapè ak gang yo atravè yon kad ki konbine akò sispann-dife, remèt zam anba sipèvizyon endepandan, lidè gang ak lòt move aktè politik ki dwe pase an jijman, reprezantasyon politik pou kominote sòlda apye ki pa jwenn ase sèvis, refòm riral ak ekonomik, ak reparasyon pou viktim yo. San sistèm jidisyè, opòtinite travay, ak refòm enstitisyonèl, akò yo gen tandans echwe. Trèv El Salvador an 2012 a sèvi kòm yon egzanp, kote omisid yo te ogmante yon fwa ansyen manm gang yo pa t wè okenn amelyorasyon ekonomik - sa ki pita te mennen peyi a mobilize tout efò pou arete nenpòt moun ki sanble ak yon manm gang. Akò lapè Kolonbi a ak Fòs Ame Revolisyonè Kolonbi yo, Lame Pèp la (FARC-EP) te demontre ke echèk gouvènman an pou adrese koripsyon politik ak elit yo ak devlopman riral te retade aplikasyon an epi li te mennen nan nouvo gwoup ame. Chemen Ayiti pou rive nan lapè a dwe lye ak fen iminite elit politik yo, dezameman dirèkteman ak responsablite, reentegrasyon, ak yon gouvènans ki fonksyone, sinon nenpòt trèv vin tounen yon poz tanporè, pa transfòmasyon yon peyi.

Reacties

0

Wees de eerste die een reactie plaatst

Meld je nu aan en word lid van de Ann Pale Klè: Dèyè Sistèm Yo community!

Probeer gratis

Probeer 14 dagen gratis

€ 9,99 / maand na proefperiode. · Elk moment opzegbaar.

  • Podcasts die je alleen op Podimo hoort
  • 20 uur luisterboeken / maand
  • Gratis podcasts

Alle afleveringen

42 afleveringen

aflevering Epizod 42 Mefyans Enstitisyonèl ak Paralèl Politik/Sosyal artwork

Epizod 42 Mefyans Enstitisyonèl ak Paralèl Politik/Sosyal

Nan epizòd sa a, mwen te pale sou yon eta kote moun nan yonmòd siviv ak yon chòk jenerasyonèl. Lè yon peyi ap fè eksperyans vyolans konstan, dezas natirèl, oswa povrete, moun yo antre nan "mòd siviv". Sa vle di sèvo yo toujou ap strese epi yo ka sèlman konsantre sou rete vivan jodi a, sa ki pa kite ni tan ni enèji pou planifye pou demen. Chòk kolektif sa a fè tout nasyon an mal paske li fè moun pèdi konfyans nèt nan lidè yo, sa ki fè li difisil pou ogmante koperasyon ak to alfabetizasyon, epi souvan li fòse pwofesyonèl entelijan yo kite peyi a. An Ayiti, estrès entans sa a fè piblik la ak politisyen yo toujou vle retire lidè yo pou jwenn soulajman imedya, fèeksperyans yon efò kolektif oswa siksè, sa ki aksidantèlman kreye plis dezòd toujou. Pou kraze move sik sa a, gen kèk peyi ki te eseye solisyonkreyatif. Pa egzanp, Kolonbi te konn gen yon gwo pwoblèm ak katèl dwòg vyolan, men yo te kòmanse trete vyolans tankou yon pwoblèm sante olye yo te jis goumen ak zam. Yo te konstwi bèl bibliyotèk modèn ak tren telefèrik rapid nan katye ki pi pòv yo ak pi danjere yo. Sa te montre rezidan yo ke yo te sitwayen ki gen valè epi li te ba yo yon fason ki an sekirite pou vwayaje nan travay regilye. Yo te itilize mim nan lari tou pou pase move konpòtman nan betiz dousman, sa ki te anpeche ti diskisyon tounen batay danjere. Menm si Kolonbi pa t sispann tout krim, yo te pwouve ke yon peyi ka vin fò ak estab lè li bati espas piblik ki an sekirite epi li ede moun geri lespri yo, menm lè sosyete a toujou gen anpil travay pou l fè.

8 jun 202630 min
aflevering Episode 39: Introduction of the New Thursday 5pm English Segment artwork

Episode 39: Introduction of the New Thursday 5pm English Segment

With exception to today’s release, “Ann Pale Klè Dèyè SistemYo” launched a new segment in English that is going to be release every Thursdays at 5pm. The Haitian language version is going to be release every Mondays at 5pm. This dual-stream weekly broadcast aims to bridge discussion withgrassroots  as well as the Haitian diaspora and global audiences. Tune in every Mondays and Thurdays for us to discuss institutional initiative  as well as break downmacro-systemic frameworks, and socio-economic solutions. Please support by commenting, sharing, like and subscribing. Eksepte pou emisyon jodi a, "Ann Pale Klè Dèyè Sistem Yo" te lanse yon nouvo segman an Anglè ki pral soti chak Jedi a 5è nan aprèmidi. Vèsyon an lang Ayisyen an pral soti chak Lendi a 5è nan aprèmidi. Emisyon chak semèn sa a, ki gen de difizyon, gen pou objektif pou l pèmèt moun nan baz la, dyaspora Ayisyen an ak odyans atravè lemond. Konekte chak Lendi ak Jedi pou nou diskite sou inisyativ enstitisyonèl yo, epi analize kad makro-sistemik yo, ak solisyon sosyo-ekonomik yo. Tanpri sipòte nou lè w fè kòmantè, pataje, like epi abòne.

30 mei 202628 min