De Groene Amsterdammer Podcast

In het Denkspoor van Peter Kropotkin

In Denkspoor duikt Stephan Sanders met schrijvers, deskundigen en enthousiastelingen in de denksporen van prominente denkers. Wie heeft onze gedachtenwereld gevormd, soms zonder dat we het zelf beseffen? Met onderscheidende invalshoeken en een focus op minder bekende kopstukken belichten we denkers die zelden in bustevorm op het bureau staan. In deze aflevering van Denkspoor gaat Stephan Sanders in gesprek met wetenschapsjournalist Jop de Vrieze en journalist en politicoloog Koen Haegens over de Russische wetenschapper en anarchist Peter Kropotkin [https://www.groene.nl/artikel/samenleven-als-zangvogels]. Hij kwam in opstand tegen de cynische interpretatie van Darwins 'survival of the fittest' en keerde zich tegen de macht van de staat en het kapitalisme. Wat kunnen we anno 2026 van hem leren? Redactie en productie: Gizelle Mijnlieff. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

AI en het naderende witteboordenbloedbad

Vernietigt kunstmatige intelligentie onze banen? De échte AI-revolutie levert vooralsnog een ander, onverwacht drama op, ook in de Nederlandse techsector. Drie jaar geleden was Koen Haegens nog sceptisch [https://www.groene.nl/artikel/de-stille-exodus] over het idee dat mensen werkloos zouden worden door AI. Maar na nieuwe, alarmerende geluiden besloot hij zich opnieuw te verdiepen in de tech‘revolutie’ [https://www.groene.nl/artikel/wachten-op-het-witte-boordenbloedbad]. Hij ontdekte dat het echte verlies voorlopig niet alleen economisch is, maar subtieler. De revolutie eet haar eigen kinderen op en leidt tot de erosie van specialistische kennis en vakmanschap. Wat blijft er van ons over als met AI iedereen opeens alles kan? Marieke Rotman vervangt Kees van den Bosch en gaat met Groene-redacteur Koen Haegens in gesprek over de échte AI-revolutie. Productie: Marieke Rotman en Maria van Riel. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Het (verloren) overlevingsinstinct van Europa en Poetins oorlog tegen de geschiedenis

Oekraïne heeft het momentum omgebogen in de oorlog tegen Rusland, zag de Britse militair analist Jack Watling, die bijna maandelijks Oekraïne bezoekt. Watling is te gast in een speciale uitzending van Buitenlandse Zaken in het Vredespaleis, bij de Next Gen Veiligheidsconferentie van Instituut Clingendael. Hij legt (in het Engels) uit dat Europese regeringen nog altijd een overlevingsinstinct lijken te missen – en wat ze daaraan zouden moeten doen. Ook te gast is de Britse historica Anna Reid. Zij kijkt terug op de ongelooflijke transformatie die Oekraïne heeft doorgemaakt sinds zij in de jaren negentig correspondent was in Kyiv. De oorlog van Rusland tegen Oekraïne is ook een oorlog van president Vladimir Putin tegen de geschiedenis, vindt Reid, en kan niet los worden gezien van de breed gedeelde Russische minachting voor de Oekraïense taal en cultuur. In Historische Woorden berispt de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum de VS voor clandestiene CIA-operaties op Mexicaans grondgebied. Casper Thomas en Rutger van der Hoeven zijn niet gerust op waar dit heen leidt. Redactie en regie: Gizelle Mijnlieff. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

QAQNAS | met Huba de Graaff

Hoe bevecht je je vrijheid als volk, als vrouw en als muzikant? Componist Huba de Graaff spreekt over haar opera QAQNAS, een elektronische opera over de vrijheid van de Koerden en van de vrouw. Of het nu gaat om het seksisme waar De Graaff vroeg in haar carrière tegenaan liep of het vertellen van het Koerdische verhaal: elektronische muziek maken blijkt bij uitstek een manier om los te breken uit conventies. De opera QAQNAS is tijdens het Holland Festival te zien in het Frascati Theater van 11 tot en met 14 juni. Deze podcast werd gemaakt door Gizelle Mijnlieff en Charlotte Remarque van De Groene Amsterdammer. Huba de Graaff tipt ook de film Sisters with Transistors, die als onderdeel van het Holland Festival op 19 juni wordt vertoond in Filmmuseum Eye [https://www.hollandfestival.nl/en/sisters-with-transistors]. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Een herwaardering van de nacht

De Nederlandse nacht wordt steeds lichter. Gedragsecoloog Sebastiaan Grosscurt onderzoekt hoe lichtvervuiling invloed heeft op de Nederlandse natuur. Het gebrek aan duisternis blijkt grote gevolgen te hebben voor de gezondheid van mens en dier. Daarom moeten we de nacht opnieuw leren waarderen en het licht gaan wantrouwen, betoogt Sebastiaan deze week in De Groene Amsterdammer [https://www.groene.nl/artikel/de-nacht-als-uitnodigende-wildernis]. De sombere honingzwam kan ons daarbij helpen. Marieke Rotman vervangt Kees van den Bosch en gaat met Sebastiaan in gesprek over het nachtelijke donker, ‘de laatste wildernis’. Productie: Marieke Rotman en Benjamin Senior Coronel. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.