Theologie aan de gracht

#32 – Wat zing je wel en niet in de kerkdienst? Over liederen en liturgie met Hans Schaeffer

Zingen in de kerk is van alle tijden, maar wat moeten we zingen in de kerk? Steeds meer kerken zingen naast psalmen ook opwekkingsliederen en andere eigentijdse liederen. Naast het orgel is ook een band ook niet meer weg te denken uit de kerk. Maar hoe bepaal je welke liederen thuishoren in de liturgie? Hebben we opnieuw een normatief kader nodig om richting te geven aan de groeiende diversiteit? Hans Schaeffer, hoogleraar praktische theologie aan de TUU gaat in op de rol van psalmen in de hedendaagse liturgie. Waarom zingen christenen eigenlijk in de kerk? Welke plaats hebben de psalmen door de eeuwen heen ingenomen, en wat kunnen ze vandaag nog betekenen nu het kerkelijke liedrepertoire steeds breder wordt? We spreken over de rijke traditie van de psalmen, de opkomst van gezangen, de invloed van de Reformatie en de vraag hoe nieuwe liederen zich verhouden tot het gebedenboek van de Bijbel. - John D. Witvliet, The Biblical Psalms in Christian Worship: A Brief Introduction and Guide to Resources. (William B. Eerdmans Publishing Company, 2007). - Hans Schaeffer, Kerk om te vieren. Praktisch-theologische reflecties op kerkzijn. (Summum Academic, 2019). - Artikel in het Nederlands Dagblad [ https://www.nd.nl/geloof/protestant/1275229/wat-zingen-de-nederlands-gereformeerden-steeds-minder-psalmen] naar aanleiding van de masterscriptie van Johannes van der Heide "Waar de psalm zwijgt, verstilt de klaagzang: een kwantitatief onderzoek naar gezongen liederen in de NGK en de ruimte voor kwetsbaarheid en hoop"

#31 Hoe het huwelijk met de Reformatie veranderde - met Anne Lorein

Het huwelijk is voor christenen belangrijk. Maar wat is het huwelijk eigenlijk? En bedoelden christenen daar hetzelfde mee? Anne Lorein doet onderzoek naar de ontwikkeling van het huwelijksformulier in de 16e en de 17e eeuw. Na de Reformatie veranderde er veel in de kerk, waaronder trouwen. Het huwelijk werd niet langer als sacrament beschouwd. Gereformeerden gingen opnieuw nadenken over de verhouding tussen kerk, overheid en huwelijk. Wat kunnen we hiervan leren in een tijd waarin steeds meer echtscheidingen plaatsvinden? Keken christenen toen anders tegen het huwelijk, de liefde en man/vrouw relaties aan?  - Erik de Boer en Anne Lorein, The Form of solemnization of Marriage’s Social and Historical Context. Church History and Religious Culture, 102-3-4 (2023), 502-514. - Anne Lorein, "Het formulier om het huwelijk te bevestigen." In K.-W. de Jong, & W. Moehn (eds.), De Nederlandse gereformeerde Liturgie 1566-1639: De teksten en hun dynamiek, 200-237. Uitgeverij Verloren, 2024. - Revius, J.,  Over-Ysselsche Sangen en Dichten. H. Duits (ed.). Hilversum: Verloren, 2003.

#30 De betekenis van het evangelie voor sekswerkers? Met Peter Strating

Wat betekent het evangelie voor sekswerkers? Hoe ziet (christelijke) hulp aan sekswerkers eruit? Peter Strating pionierde al voordat kerkelijk pionieren een ding was. Al ruim 30 jaar woont en werkt hij in Den Haag tussen de sekswerkers. Hij stond aan de wieg van stichting de Haven (http://www.dehaven.nl/ ), te vergelijken met Het Scharlaken Koord in Amsterdam. Maar hij stichtte ook een kerk: de Havenkerk (http://www.dehavenkerk.nl/) in de Haagse Schilderwijk. Nu doet hij academisch onderzoek naar waar hij al jaren mee werkt: sekswerkers. Hij wil luisteren naar hun verhalen. Waar hopen zij op? Waar verlangen zij naar? Hoe ervaren zij God?    Stichting de Haven. http://www.dehaven.nl/   De Havenkerk http://www.dehavenkerk.nl/  Lauren McGrow: https://laurenmcgrow.com [https://laurenmcgrow.com/]  Lauren McGrow, Missionary Positions: A Postcolonial Feminist Perspective on Sex Work and Faith-Based Outreach from Australia. (Brill, 2017).  Marcella Althaus-Reid, Indecent Theology (Routledge, 2002)  Peter Oakes, Philippians, From People to Letter (Cambridge UP, 2007)

#29 - Jezus stierf voor onze zonden; een gesprek over rechtvaardiging en verzoening met Hans Burger

Wat is precies de betekenis van de dood van Jezus Christus aan het kruis? Daar wordt al over gesproken sinds het gebeurde en het gesprek is nog niet verstomd. We spreken door over de laatste stand van zaken en hoe we daar tegenaan kunnen kijken? Is het tijd om oude beelden achter ons te laten? Of dreigen we juist iets essentieels te verliezen? We spreken samen met prof. dr. Hans Burger die hier al veel over nadacht en schreef.    Aulén, Gustaf. Christus Victor: An Historical Study of the Three Main Types of the Idea of Atonement. Translated by A. G. Hebert. London: SPCK, 1931.  Burger, Hans. Being in Christ: A Biblical and Systematic Investigation in a Reformed Perspective. Eugene, OR: Wipf & Stock, 2008.  Burger, Hans. Leven in Christus: Over de betekenis van het verhaal van Jezus. Franeker: Van Wijnen, 2017.  Burger, Hans. “Gospel Presentation and the Structure of the Heidelberg Catechism” in:The Spirituality of the Heidelberg Catechism. Huijgen, A. (red.). Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2015.  Piper, John. The Future of Justification: A Response to N. T. Wright (Wheaton: Crossway, 2007)  Burger, Hans. “Hoe vergeeft God? Hoe overwint God het kwaad? Bijbels-theologische motieven achter het concept genoegdoening”in Hoe kan Jezus’ kruisdood ons verlossen? Christus victor en verzoening door voldoening in verleden en heden.  (TU Bezinningsreeks ; vol. 23). Den Boer, W. (ed.). Amsterdam: Buijten en Schipperheijn.  Sonneveld, Reinier. Het vergeten evangelie: Het geheim van Jezus verandert alles.Amsterdam: Buijten & Schipperheijn, 2018.  Wright, N. T. Justification: God's Plan and Paul's Vision. Downers Grove, IL: IVP Academic, 2009.

#28 - Christelijk onderwijs, werkt dat eigenlijk? Met Berber Vreugdenhil

Christelijk onderwijs bestaat al meer dan een eeuw in Nederlands (en op een bepaalde manier al veel langer). Vandaag de dag staat het onder druk. Berber Vreugdenhil is onderwijskundige en werkt al jarenlang in allerlei rollen in het onderwijs. In haar onderzoek stelt zij de prikkelende vraag: werkt het eigenlijk ook? En wat werkt er dan precies? Daarvoor interviewde zij leerlingen en oud-leerlingen en komt tot interessante en soms verrassende conclusies.    Expertisecentrum Onderzoek en Identiteit aan de Theologisch Universiteit Utrecht: https://www.e-oi.nl  Wolter Huttinga en Roel Kuiper (red), Mens worden: over de relatie tussen theologie en pedagogiek TU-Bezinningsreeks 26 (Buijten en Schipperheijn, 2021)  Wolter Huttinga, Persoon zijn: Een theologisch-antropologische bezinning voor goed onderwijs (TU Utrecht, 2023)  Berber Vreugdenhil, “De school als oefenplaats: Vormende ervaringen van (oud-)leerlingen in het christelijk voortgezet onderwijs” Proefschrift Theologische Universiteit Utrecht, 2025)  https://theoluniv.ub.rug.nl/806/1/2025%20Vreugdenhil%20dissertation.pdf