Ann Pale Klè: Dèyè Sistèm Yo

Epizod 36 - Kijan Ayiti Ka Jwen Sineki Avek Pèp

30 min · 10. maj 2026
episode Epizod 36 - Kijan Ayiti Ka Jwen Sineki Avek Pèp cover

Description

Nan epizod sa nou pale de Sinèji ki rive lè aksyon gwoup separe yo ansanm pwodui yon rezilta ki pi gran pase sòm efò endividyèl yo. Pou Ayiti, reyalize sa mande yon "pon konfyans" ant gouvènman an (enklizyon legal), moun nan lokalite a (patisipasyon sivik), ak dyaspora a (kapital la). Kounye a, mòd siviv la kreye paralizi: pati politik yo bloke nan yon pozisyon defansiv, k ap bay priyorite a kontinwite gwoup pati a olye de refòm enklizif, moun nan lokalite a bay priyorite a rate imedya olye de koperasyon alontèm, epi dyaspora a rete detache nan defans pou evite yon lòt chòk. Reyalize sinèji vle di ranplase siviv reyaktif sa a ak sekirite ak transparans proaktif. Se sèlman lè chak jwè santi yo ase an sekirite pou yo sispann "siviv" yo ka kòmanse travay kowòdone konstriksyon an.

Comments

0

Be the first to comment

Sign up now and become a member of the Ann Pale Klè: Dèyè Sistèm Yo community!

Get Started

1 month for 9 kr.

Then 99 kr. / month · Cancel anytime.

  • Podcasts kun på Podimo
  • 20 lydbogstimer pr. måned
  • Gratis podcasts

All episodes

50 episodes

episode Epizod 48: Kijan Poarizasyon Ka Kampe Devlopman artwork

Epizod 48: Kijan Poarizasyon Ka Kampe Devlopman

Polarizasyon politik la dekri divizyon k ap grandi nan sosyete a an plizyè kan ideolojik opoze, sa ki diminye konpwomi epi febli fonksyon demokratik la. Li gen ladan l polarizasyon ideolojik, ki konsantre sou diferans nan politik, ak polarizasyon afektif, ki pwovoke pa ostilite emosyonèl ak konfli ki baze sou idantite. Divizyon sa a deranje devlopman nasyonal la lè li lakòz yon blokaj lejislatif, chanjman politik enstab, ak yon diminisyon konfyans nan enstitisyon yo. Li mennen tou nan fuite sèvo, move alokasyon resous, ak yon repons pòv nan kriz. Tribalis ranfòse polarizasyon an atravè yon gwo lwayote nan gwoup la ak ostilite anvè moun ki pa nan gwoup la, souvan anplifye pa medya sosyal yo. Pandan ke li ka ankouraje apatenans, tribalis san kontwòl agrave konfli a, febli koperasyon an, epi finalman febli kwasans ekonomik ak estabilite sosyal la.

29. juni 202630 min
episode Epizod 46: Chemen Kiltirèl nan Ekzil Sosyal Elèv yo artwork

Epizod 46: Chemen Kiltirèl nan Ekzil Sosyal Elèv yo

Nan epizod sa nou egzamine kijan sosyete Azi de Lès ak sosyete Lwès yo jere timoun ki pa anfòm, lè yo itilize apwòch konplètman opoze. Modèl Lès la konsantre sou travay ann ekip ak travay di, li kwè nenpòt timoun ka reyisi ak ase disiplin. Lè yon timoun mal konpòte li oswa li gen difikilte, kominote a itilize gwo presyon kanmarad pou fòse l retounen nan liy. Si yon rebèl kraze nèt, fanmi an kache l lakay li poutèt wont, sa ki fè l disparèt an silans nan sosyete a. Modèl Lwès la konsantre sou libète endividyèl ak talan natirèl. Olye pou l fè presyon sou rebèl yo pou yo chanje, sistèm nan itilize règ ak papye pou pouse yo soti nan lekòl nòmal yo. Depi prizon pou jèn yo ap fèmen, timoun sa yo ki mete deyò souvan fini nan lari, sa ki lakòz yon ogmantasyon nan moun ki san kay ak timoun ki rantre nan gang jis pou jwenn yon kote pou yo fè pati. Anfen, tou de kilti yo egzile timoun ki pa anfòm—Lès la fè sa atravè izolasyon sikolojik envizib, alòske Lwès la fè sa atravè povrete vizib nan lari yo.

22. juni 202629 min