Moeten alle Nederlanders gratis AI krijgen? + de paus blijkt een AI-nerd

Fable is terug + de vooruitblik: wat kan AI eind dit jaar?

Terwijl de Amerikaanse overheid Claude Fable 5 na weken exportbeperkingen eindelijk vrijgeeft, grijpt ze meteen in bij OpenAIs kersverse GPT-5.6, dat voorlopig op de plank blijft liggen. Die greep naar controle past bij de bredere strijd om chipmacht: Etched, opgericht door twee Harvard-dropouts, haalt ondertussen voor een miljard dollar aan orders binnen met chips gebouwd om AI-antwoorden te genereren, en breekt zo voorzichtig Nvidias houdgreep open. Oscar Lepoeter liet Alexander zien hoe hij zijn hele werkdag heeft opgeknipt in tientallen op maat gemaakte AI-skills, van ochtendbriefing tot taken-tinder. Dat zette Alexander aan het denken over zijn eigen dakramen thuis: hij liet Codex uitzoeken wat hij moest kopen en installeren, en voor hij het wist regelde het systeem zelf een complete Home Assistant-opstelling, zonder dat hij ook maar iets van de techniek erachter begreep. Die verschuiving van los commando naar zelfstandig meedenkend systeem is precies waar Wietse naartoe wil met zijn voorspelling: de METR-benchmark toont dat modellen elke vier maanden twee keer zo lang autonoom kunnen doorwerken, en die groeiende zelfstandigheid verdwijnt straks onzichtbaar in gewone chatapps. Pas wanneer die kracht iets fysieks raakt, zoals ramen die zichzelf openen, verwacht hij dat het eerste grote AI-incident het nieuws haalt. Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. Abonneer je op AI Report en lees ook tijdens de vakantie door over het laatste AI-nieuws én ga aan de slag met je eigen AI-kennissysteem. Neem vandaag nog een abonnement via aireport.nl [https://aireport.nl/upgrade]

Jeff Bezos investeert in Nederlandse AI + Europe 2031: het doemscenario van Europese kwetsbaarheid

Lees en luister het volledige verhaal over Europe 2031 op https://europe2031.ai/ [https://europe2031.ai/] Pim de Witte komt met groot nieuws: zijn bedrijf General Intuition haalde 320 miljoen dollar op bij een waardering van 2,3 miljard, met Jeff Bezos als een van de investeerders. Het eerste wat hij deed na het sluiten van de ronde was GPU's bestellen. General Intuition traint robots door ze games te laten spelen, zodat ze de echte wereld leren begrijpen zonder die ooit gezien te hebben. Ondertussen lanceert het Japanse lab Sakana AI het fusiemodel Fugu, dat je vraag opsplitst over meerdere modellen en de antwoorden samenvoegt. Je praat met één tool, maar achter de schermen werkt een heel team. OpenAI bouwt met Jalapeño zijn eerste eigen chip om los te komen van NVIDIA, en Claude wordt een collega in je Slack die op de achtergrond zelfstandig doorwerkt. En we gaan in gesprek met Michiel Bakker over Europe 2031, het doemscenario waar hij aan meeschreef. Europa heeft maar 5% van de wereldwijde AI-rekenkracht, tegenover 80% voor de VS. Twee dagen na publicatie legde Amerika exportcontroles op de sterkste modellen, precies wat het scenario pas voor 2028 had voorspeld. De tijdlijnen bleken dus eerder te conservatief dan overdreven. Team Rockstars IT presenteert op 2 juli en op 28 augustus het webinar Agentic Coding Experiment. Meld je aan via www.teamrockstars.nl/aireport [http://www.teamrockstars.nl/aireport] Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. Altijd op de hoogte blijven van het laatste AI-nieuws? Ga dan naar aireport.nl [http://aireport.nl] en abonneer.

Fable is down, maar gelukkig hebben we GPT-NL. Toch?

De Amerikaanse overheid dwong Anthropic om Fable 5 en het nog krachtigere Mythos 5 uit te zetten, drie dagen na de lancering en met 90 minuten om te gehoorzamen. Het exportverbod richt zich expliciet op niet-Amerikanen, dus jij krijgt de beste AI ter wereld niet meer, een Amerikaan straks misschien wel. Alexander schrok dat geen enkele krant er die zaterdag over berichtte, terwijl het essay Europe 2031 al laat zien waar dit heen gaat: Europa heeft 5 procent van de rekenkracht, de VS meer dan 75. Ondertussen beleefde SpaceX, moederbedrijf van xAI, de grootste beursgang ooit en werd Elon Musk de eerste biljonair ter wereld. Dat verse geld ging meteen op aan codeerbedrijf Cursor, voor 60 miljard dollar, want Grok bakt er op programmeergebied weinig van. Wietse legt uit waarom Musk slim de scheppen van de goldrush kocht, maar zijn rekenkracht nu aan de concurrentie verhuurt. En dan GPT-NL, ons eigen taalmodel van TNO, al jaren bejubeld als Nederlands antwoord. De uitgelekte benchmarks, weggestopt in een document van 109 pagina's, vertellen een ander verhaal: amper beter dan gokken op feitenkennis, een onvoldoende op grammatica, ingehaald door een model dat 30 keer kleiner is. Alexander is genadeloos, Wietse zoekt de nuance, want het moet ergens beginnen. Team Rockstars IT presenteert: Rockstars Valley 2026 - Engineering under Pressure. Gebruik code AIREPORT voor 20% korting op jouw ticket. Check www.teamrockstars.nl/aireport [https://www.teamrockstars.nl/aireport] Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade [https://aireport.nl/upgrade]

Claude Fable is uit, het beste AI-model ooit + Apple AI niet naar de EU?

Jeroen Wollaars schuift weer aan, want er is te veel nieuws voor twee man. Anthropic lanceert namelijk Claude Fable 5, een consumentenversie van het beruchte Mythos en volgens elke test het beste model ter wereld. Stripe liet er in één dag een klus mee klaren waar een team normaal twee maanden over doet. Maar Anthropic zet er bewust een rem op: vraag je iets over biologie, cybersecurity of het bouwen van AI, dan word je stilletjes naar Opus doorgeschoven. Vooral die laatste grens maakt ontwikkelaars boos. Alexander vindt het traag en peperduur, maar voelt voor het eerst dat hij een heel team aanstuurt. Wietse trekt de lijn door naar een blog dat nauwelijks aandacht kreeg: AI die AI bouwt. Met de metafoor van een student die op een dag geen begeleiding meer nodig heeft, legt hij uit waarom Anthropic en OpenAI nu allebei een pauzeknop bepleiten, inclusief een atoomagentschap dat stroomverbruik en datacenters in de gaten houdt. En dan Apple, dat samen met Google eindelijk een slimme Siri bouwt die grotendeels lokaal draait. Alleen niet in Europa, waar de EU vasthoudt aan keuzevrijheid. Apple gooit publiekelijk met modder, Brussel slaat terug, en de Europese iPhone-gebruiker mag voorlopig blijven wachten. Benieuwd hoe Team Rockstars AI heeft laten landen bij andere organisaties? Check www.teamrockstars.nl/aireport [https://www.teamrockstars.nl/aireport] Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade [https://aireport.nl/upgrade]

Wietse doet opeens ALLES in Codex van OpenAI + nieuwe Claude verzint minder

Reverse-engineeren wordt voor iedereen bereikbaar: je app is geen doel meer, maar een middel dat je gewoon kunt omzeilen. Tegelijk woedt in de open source-wereld een felle discussie over of je AI hierbij wel mag inzetten. Anthropic bracht Claude Opus 4.8 uit, dat vaker zijn twijfel benoemt en vier keer minder fouten in code laat passeren. Met 65 miljard dollar aan verse investeringen en een waardering van 965 miljard streeft het OpenAI voorbij als hoogst gewaardeerde AI-bedrijf. Microsoft kondigt assistent Scout aan die meedraait in Teams en Outlook, en Trump tekent een besluit dat techbedrijven vraagt hun krachtigste modellen eerst aan de overheid te tonen. En dan Codex, dat razendsnel verandert van programmeertool naar superapp. Wietse laat het zijn Keynote besturen om 113 slides recht te trekken en onderzoek doen in Spotify: een tweede cursor neemt het stuur over terwijl hij doorwerkt. Het voelt als een self-driving computer, en met tools als Get Clicky schetsen ze een toekomst waarin niet de app maar de AI-agent het oppervlak verovert. Een Team Rockstars IT AI training winnen? Kijk op www.teamrockstars.nl/aireport [https://www.teamrockstars.nl/aireport] Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade [https://aireport.nl/upgrade]