602 – De enkelband van Jordan Bardella

602 – De enkelband van Jordan Bardella

Na twee termijnen en tien jaar in het Élysée zwaait Emmanuel Macron af. De presidentsverkiezingen in het voorjaar van 2027 zullen voor Europa dan ook van bijzondere betekenis zijn. Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren Macrons decennium en analyseren het politieke speelveld dat uitblinkt in verdeeldheid. Faites vos jeux, rien ne va plus! *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! [https://vriendvandeshow.nl/bb] Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje [adverteren@dagennacht.nl]  en wij zoeken contact. *** Macrons agenda was vanaf 2017 helder. Frankrijks rol in Europa moest dynamischer. Sociaaleconomisch moest Frankrijk moderner en flexibeler. En een herleving van een ruimdenkend politiek midden. Op dat eerste punt heeft hij onmiskenbaar verdiensten. Niet in het minst daartoe uitgedaagd door Poetin en Trump. Op het tweede punt slaagde hij niet. Confrontatie met de gele hesjes ontweek hij. Macron verzwakte zijn positie daarmee zozeer, dat hij in zijn tweede termijn een technocratisch beleid ging voeren dat weinig steun verwierf.  Op het derde punt ging hij door een diep dal. Het veelbelovende En Marche verwerd tot 'Macronie' – synoniem voor arrogantie. Hij hernam zich knap, maar kon er politiek niet meer van profiteren. Hij eindigt als Valéry Giscard d'Estaing in 1981, eenzaam en zonder aanhang. Het politieke veld na Macron ligt nu volstrekt open. Niets is vooralsnog zeker. Marine le Pen was voorbijgestreefd door haar kroonprins Jordan Bardella. Die was al met een echte prinses aan zijn zijde als royalty-paar op weg naar het Élysée. Hij bewoog bovendien weg van Le Pens Orban en Wilders koers. Werd hij zo de Giorgia Meloni van Parijs? Een juridisch geitenpaadje bood Le Pen alsnog een laatste uitweg naar de macht. Daarmee worden de campagne-inhoud en de machtsverhoudingen tussen de twee onhelder. Niet Marine le Pen maar Bardella draagt nu – figuurlijk - een enkelband. Want hij kan geen kant op en ziet zijn triomf wegglijden. De kroonprins kon weleens zelf het grootste belang hebben bij een nederlaag van Le Pen. Tegenover dit radicaal-rechtse duo staat een hopeloos verdeeld links. Van een krachtig, coherent geheel als onder François Mitterrand is geen sprake. De Groenen zijn woest op de sociaaldemocraten. Die zien spoken uit het verleden opduiken, terwijl een eigentijds pakkend gezicht nergens zichtbaar lijkt. Op radicaal-links helpt Jean-Luc Mélenchon vooral Le Pen met een vergelijkbaar anti-EU betoog. Het burgerlijke midden is versplinterd nu Macron geen eigen politieke familie nalaat. Kandidaten zetten meer hun naamsbekendheid in dan een helder program. Meer poppetjes dan ideeën dus. Kandidaat en oud-premier Edouard Philippe lijkt vooral op Georges Pompidou. Gedegen, onspectaculair. Rivaal Gabriel Attal is de Franse Rob Jetten. Slagen zij - met de conservatieven van Les Républicains er nog bij? - tot één kandidaat en program te komen of leggen hun ego's de loper uit voor een triomferende Le Pen? Of is de leus van meerdere partijen - 'Renaissance!' - onbedoeld een voorspelling? In die glansrijke jaren van de Franse cultuur was de politiek niet minder onvoorspelbaar en waren de ego's niet minder dominant. Zijn Marine Le Pen en Jordan Bardella misschien een nieuwe versie van het koninklijke duo Marie de Médici en Lodewijk XIII met hun giftige relatie? *** Verder luisteren 566 - Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/566-emmanuel-macron-de-nieuwe-baron-von-munchhausen] 492 – Macrons Europese atoombom [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/492-macrons-europese-atoombom] 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/419-europa-k-n-sterven-emmanuel-macrons-visie-op-onze-toekomst] 505 - Donald Trump, een ramp voor radicaal-rechts in Europa [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/505-donald-trump-een-ramp-voor-radicaal-rechts-in-europa] 534 - Nicolas Sarkozy en andere presidenten waar een luchtje aan zit [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/534-franse-schandalen-nicolas-sarkozy-en-andere-presidenten-waar-een-luchtje-aan-kleeft] 45 – De liefdesbrieven van François Mitterrand [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/45-caspar-veldkamp-griekenland-van-tsipras-naar-mitsotakis-pg-liefdesbrieven-van-mitterrand] 35  - Charles De Gaulle [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/35-de-nederlandse-europarlementari-rs-volgens-chris-aalberts-pg-charles-de-gaulle] 190 - Napoleon, 200 jaar na zijn dood: zijn betekenis voor Nederland en Europa [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/190-napoleon-200-jaar-na-zijn-dood-zijn-betekenis-voor-nederland-en-europa] 28 - De relatie Nederland-Frankrijk [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/28-eerste-kamervoorzitter-ankie-broekers-knol-waarschuwt-pg-over-relatie-nederland-frankrijk] 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/575-nederland-staat-niet-langer-op-het-menu-maar-zit-aan-de-hoofdtafel] *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:30:40 – Deel 2 00:53:50 – Deel 3 01:33:45 - Einde See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

601 - 'Politiek was niet mijn wereld' - Herinneringen van oud-minister Jo Ritzen

Optimisme als opdracht [https://www.boom.nl/geschiedenis/100-20094_Optimisme-als-opdracht].  “En dat geldt zeker in een klotetijd als deze", zegt Jo Ritzen (1945) als hij de titel van zijn memoires toelicht. De voormalige onderwijsminister, universiteitsvoorzitter, vicepresident van de Wereldbank en naar eigen zeggen vaak ‘een bezoeking’ voor zijn ambtenaren, vertelt buitengewoon openhartig over zijn belevenissen in de Haagse politiek. Met de ambtenarij, zijn partij de PvdA – hij was op zijn 27ste al sparring partner van Joop den Uyl - en op het wereldtoneel. Jaap Jansen en PG Kroeger praten met hem over wat hij als ideeënleverancier en als bestuurder in gang zetten en achteraf niet goed zag. Ritzen portretteert daarbij de grote namen uit die tijd van heel dichtbij en vaak verrassend. "Wim Kok had gelijk dat hij van mij af wilde", zegt hij, maar vertelt daarna smakelijk hoe Kok als nieuwe minister-president een financiële truc moest slikken nadat Ritzen alsnog prolongeerde. *** Deze aflevering bevat een advertentie van VanHarte&Lingsma. Wil jij jezelf ontwikkelen als mens én als leider? Ontdek jouw training bij VanHarte&Lingsma, School voor Human Leadership. Ga naar www.vanhartelingsma.nl/betrouwbarebronnen [https://www.vanhartelingsma.nl/betrouwbarebronnen]  Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! [https://vriendvandeshow.nl/bb] Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje [adverteren@dagennacht.nl] adverteren@dagennacht.nl en wij zoeken contact. *** Ritzens eerste politieke rol was die van de maker van het banenplan van minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Den Uyl in 1981. Dat werd een soort ontgroening, want politiek was dat plan meteen al morsdood en tegenwerking van ambtenaren deed de rest. De PvdA ging oppositie in, maar Ritzen vond eigenlijk dat Ruud Lubbers met zijn stevige beleid gelijk had. Toen hij zijn partij daarover advies gaf, bleek Den Uyl het met zijn voorstellen eens, maar partijvoorzitter Max van den Berg sprak het veto uit. "We zijn er nog niet aan toe," verzuchtte Den Uyl volgens Ritzen. Wim Kok nam adviseur Ritzen over uit de boedel van Den Uyl. “Hij vond net als ik die Haagse werkelijkheid, de Tweede Kamer, zo'n rare wereld." Dat schiep een band. Ritzen werd in 1989 minister van Onderwijs en Wetenschappen. Precies toen de Muur viel. "Dat was ook weer zo merkwaardig. Men keek ernaar en ging vervolgens gewoon door met de lopende zaken." Het werd geen fijne tijd, al houdt Ritzen zich groot. In plaats van investeren in onderwijs en kennis moest hij hard bezuinigen. Veel talent voor compromissen bleek hij niet te hebben. Kok raakte meer en meer geïrriteerd. “Hij vond dat ik hem kunstjes flikte." Ritzen besefte dat zijn rol was uitgespeeld. De film voor zijn afscheid was al gemaakt, het portret voor de O&W-galerij al geschilderd. Hoe hij als 'boeienkoning van Zoetermeer' in 1994 toch in het eerste kabinet-Kok als minister terugkwam, is zelden zo openhartig verteld. Hij dankte veel aan nota bene Frits Bolkestein. "Die was meer fan van mij dan ik van hem," grinnikt Ritzen. Intussen deed hij ook ervaring op met Pim Fortuyn. "Interessante man, maar wel een warhoofd. Hij vloog alle kanten op." En met Dick Schoof, ambtenaar met een kamer die tot de nok toe gevuld was met ordners. "Inventief was hij, prima man. Zijn latere kabinet was natuurlijk een verschrikking. Hij was het enige lichtpuntje in dat duister." Met zijn ambtenaren, de universiteiten en hogescholen en met Gerrit Zalm op Financiën had Ritzen het niet makkelijk. Hij strooide voortdurend ideeën het departement in. "Ik was het loket van wat er speelde in de scholen." Toch was de sfeer tijdens Paars gemoedelijker dan onder Lubbers. "Die kabinetsvergaderingen waren wat sacraal. Lubbers ging voor in een hoogmis, maar hij had vaak vooraf al de conclusies bedacht.” In de Paarse periode gingen hij en de PvdA te gemakkelijk mee met in het VVD-denken. "Voor de VVD was marktwerking geen intellectuele kwestie, een beleidsoptie, maar een dogma.” Zo zijn destijds kansen voor een lange termijnbeleid van investeringen verspeeld, ziet hij nu. Na zijn ministerschap ging Ritzen naar de Wereldbank in Washington. Met een Global Education Fund adviseerde hij arme landen over effectief onderwijsbeleid. Hij leerde er successen aanmoedigen, maar schrok ook van regimes waar corruptie endemisch bleek. "In Marokko durfde de nieuwe koning echte hervormingen wel aan. In de kranten was ik de kop-van-jut; die vreselijke man van de Wereldbank. Een groter compliment kun je niet krijgen, hè?" Hij kwam terug naar zijn Limburg en naar de universitaire wereld. Vol vuur vertelt hij over de Europese missie van zijn Maastricht University. En weer botste het met zijn eigen partij, nu met minister Ronald Plasterk op Onderwijs. Diens volgens Ritzen ‘beperkte blik op de wereld’ was toen al bron van ergernis. De verdere Werdegang ontlokt Ritzen onparlementaire taal. Zelf is hij positief over de komst van PRO - "Ik ben voor een sterk links blok, altijd geweest hè?" – en buitengewoon te spreken over D66-minister Rianne Letschert, die ook in Maastricht bestuursvoorzitter was. "Ik hoop zeer dat zij de kans krijgt als minister meerjarig beleid te kunnen maken, in meerdere kabinetten. Onderwijsbeleid heeft altijd lange adem nodig om tot bloei te komen." Ook daarom dus dat 'optimisme als opdracht' voor beleidsmakers. Dat dit motto van Karl Popper stamt, blijkt voor Ritzen een verrassing. "Hij heeft het dus in elk geval niet van mij geleend, hè?" *** Verder lezen De memoires van Jo Ritzen [https://www.boom.nl/geschiedenis/100-20094_Optimisme-als-opdracht] *** Verder luisteren 594 - De komst van PRO verandert het politieke landschap [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/594-de-komst-van-pro-verandert-het-politieke-landschap] 532 – GroenLinks-PvdA: het glibberige pad naar één partij [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/532-groenlinks-pvda-het-glibberige-pad-naar-n-partij] 480 - De dilemma's van links [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/480-de-dilemmas-van-links] 64 - Wim Kok, een leven op eigen kracht - gesprek met biograaf Marnix Krop [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/64-wim-kok-een-leven-op-eigen-kracht-gesprek-met-biograaf-marnix-krop] 09 - Special: leven en werk van Wim Kok [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/09-special-leven-en-werk-van-wim-kok-met-jeltje-van-nieuwenhoven-joop-van-den-berg-gijs-van-dijk-en-pg-kroeger] 88 - Leven en werk van onderwijsvernieuwer Jos van Kemenade [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/88-leven-en-werk-van-onderwijsvernieuwer-jos-van-kemenade] 461 - Ruud Lubbers zag het een slag anders [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/461-ruud-lubbers-zag-het-een-slag-anders] 164 - Dries van Agt 90 - Eigenzinnig politicus, paradijsvogel, wereldburger [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/164-dries-van-agt-90-eigenzinnig-politicus-paradijsvogel-wereldburger] 213 - Van Agt/Den Uyl/Terlouw (1981), de verschrikkelijkste kabinetsformatie ooit [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/213-van-agt-den-uyl-terlouw-1981-de-verschrikkelijkste-kabinetsformatie-ooit] 351 - Politiek als hartstocht: drie jonge bewindslieden uit het kabinet-Den Uyl vijftig jaar later [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/351-politiek-als-hartstocht-drie-jonge-bewindslieden-uit-het-kabinet-den-uyl-vijftig-jaar-later] 01 - D66 moet linkser, vindt oud-partijleider Jan Terlouw [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/01-d66-moet-linkser-vindt-oud-partijleider-jan-terlouw] 226 - In het oog van de orkaan: Roel in 't Veld over wat er mis is met politiek en bestuur [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/226-in-het-oog-van-de-orkaan-roel-in-t-veld-over-wat-er-mis-is-met-politiek-en-bestuur]  316 - Geheelonthouders en andere epische drinkers in de politiek [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/316-geheelonthouders-en-andere-epische-drinkers-in-de-politiek]  587 – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over 2025 als verloren jaar: ‘Stagnatie is nooit gratis' [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/587-rekenkamerpresident-pieter-duisenberg-over-2025-als-verloren-jaar-stagnatie-is-nooit-gratis] *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:32:49 – Deel 2 01:10:14 – Deel 3 01:50:26 – Einde See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Betrouwbare Bronnen 601

See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

600 - Wat het jaar 600 ons nu nog vertelt

De komst van editie 600 van Betrouwbare Bronnen bleek een bron van inspiratie voor veel van onze luisteraars en vrienden van de show. Zij kwamen met reeksen verzoeknummers voor het thema waarin we ons in deze bijzondere aflevering zouden moeten verdiepen. Een kroonaflevering moet immers iets bijzonders zijn. Een aflevering waarin politieke actualiteit, historische wortels en cultuurhistorische verbindingen elkaar de hand reiken. *** Deze aflevering bevat een advertentie van VanHarte&Lingsma. Wil jij jezelf ontwikkelen als mens én als leider? Ontdek jouw training bij VanHarte&Lingsma, School voor Human Leadership. Ga naar www.vanhartelingsma.nl/betrouwbarebronnen [https://www.vanhartelingsma.nl/betrouwbarebronnen]  Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! [https://vriendvandeshow.nl/bb] Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje [adverteren@dagennacht.nl]  en wij zoeken contact. *** De suggestie van vriend van de show Tim bleek hier een schot in de roos. We nemen je mee naar het jaar 600. Naar de diepe, vroege middeleeuwen die vaak overschaduwd zijn gebleven door de glorie van het Imperium Romanum in de periode daarvoor en de fascinatie van de eeuwen van ridders, kathedralen, kruistochten en Zwarte Dood erna. Toch traden in die jaren rond 600 en in de zevende eeuw mensen naar voren met gebeurtenissen en patronen waarvan wij ook in 2026 nog erfgenamen zijn en de impact volop ondergaan. Zo bereikte paus Bonifatius III in 607 een politieke regeling met zijn politieke baas, keizer Phocas in Constantinopel. Die legde bij decreet vast dat de bisschop van Rome zichzelf als de meest vooraanstaande van alle prelaten mocht zien, als hoofd van de christelijke gemeenschappen in Europa. Zonder die formaliteit hadden we de grote politiek-morele rol van Petrus-opvolgers als Leo XIII en zijn baanbrekende politieke visie niet gekend. En ook niet de opmerkelijke rol van Leo XIV nu als geweten en tolk van kritische stemmen over MAGA en kunstmatige intelligentie. En zelfs het internet vindt zijn oorsprong rond 600. Daarvoor gaan we naar Sevilla, waar in die jaren een toonaangevende geleerde de politiek en de wetenschap een enorme impuls gaf. Daartoe aangedreven door zijn politieke ambitie om in Spanje een vruchtbare en vreedzame integratie van verschillende tradities en herkomst aan te wakkeren. Isidorus van Sevilla werkte decennia aan tientallen wetenschappelijke publicaties en was bovendien een invloedrijk staatsman en kerkelijk prelaat. Zijn twintigdelige 'Etymologiae' werd een bestseller en een van belangrijkste boeken in de tien eeuwen die volgden. Hij bracht daarin alle bestaande kennis bijeen en ordende die in zijn alomvattende wereldencyclopedie als curriculum voor elke school en universiteit tot in de Renaissance. Hij werd een soort eenmans-Wikipedia of zoekmachine. De moslimheersers van Zuid-Spanje vereerden Isidorus minstens zo vurig als de christelijke vorsten, kloosters, universiteiten en andere kenniscentra in heel Europa. Zo werd hij al vroeg de beschermheilige van studenten en maakte in 2002 de Poolse Paus hem beschermheilige van ICT'ers en van het Internet als geheel. Het jaar 600 had in Isidorus een vroege Alexander von Humboldt. De integratie, communicatie en intensieve relaties tussen de volkeren kreeg in de zevende eeuw nog een andere impuls. De naam daarachter was Bumin Khan, leider van de Turkse stammen in Midden-Azië die zich de Göztürken noemden. Hij bracht hen bijeen en veroverde een reusachtig imperium. Zijn heerschappij strekte van Oekraïne en de Krim tot de Muur van China bij Beijing en Mantsjoerije. De Göztürken legden de basis voor de enorme rijken van de Mongolen, de Gouden Horde, het Ilkhanaat in Iran, de Mogol en de wereldomspannende handelsroutes, culturele uitwisseling, commercie en geldverkeer langs de Zijderoute. De erfenis van hun krachtig bewind beheerst nog hun vazallen in het vorstendom Moskou, in de Straat van Hormuz, in China en India. Erfgenaam en wereldheerser Timoer Lenk bevleugelde de fantasie eeuwen later nog. Als operaheld 'Tamerlano' inspireerde hij Händel tot een van diens mooiste opera's. Het fundament voor een wereldomspannende en nog altijd actuele erfenis werd rond het jaar 600 ook gelegd door een koopman uit Mekka. Mohammed was een filosofisch en spiritueel criticus van het veelgodendom van zijn tijd en samenleving. Hij benadrukte de cruciale betekenis van de monotheïstische kerngedachte van jodendom en christendom. Zo werd hij voor zijn volgelingen 'het zegel der profeten'. Hoe zijn traditie en opvolgers na zijn dood die kerngedachte - de Islam - hebben voorgezet is nog altijd relevant en bron van politieke verschillen. Mohammeds invloed op de Europese historie en cultuur sinds 600 is enorm. Van Al-Andalus na Isidorus tot de eeuwen van worsteling met het Huis Habsburg op de Balkan en de Middellandse Zee. Van 'Liever Turks dan Paaps' en 'Alla Turca' muziek en opera's van Mozart tot de dichter Hafez die Johann Wolfgang von Goethe een heel nieuwe bron van poëzie deed ontsluiten. En de komst van Europa rond 600? Daarvoor gaan we terug naar onze eigen streken. Naar Pepijn de Oude uit de streken langs de Maas, Karel Martel en hun politieke manoeuvres die de Merovingische koningen op een zijspoor dwongen en een meer regionalistisch en feodaal Europa liet ontstaan. Hun nazaat Karel bracht daar meer centrale lijn in. Hij sloot een alliantie met een opvolger van Bonifatius III. Keizer en paus zouden samen Europa vorm, gezicht en stijl gaan geven. *** Verder luisteren 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/574-hormuz-eeuwenoud-brandpunt-van-de-wereld] 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/567-de-geschiedenis-beukt-op-europas-deur-caroline-de-gruyter-over-zondagskinderen-in-een-ruige-wereld] 561 – Jakub Józef Orlínski en Händel, politiek dier en geniaal musicus [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/561-h-ndel-politiek-dier-en-geniaal-musicus] 506 – Waarom Leo XIV zich spiegelt aan paus Leo XIII (1810-1903), criticus van kapitalisme en socialisme [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/506-waarom-leo-xiv-zich-spiegelt-aan-paus-leo-xiii-1810-1903-criticus-van-kapitalisme-en-socialisme] 500 - Triomf en Tragiek. 400 Jaar Johan de Witt [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/500-triomf-en-tragiek-400-jaar-johan-de-witt] 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/458-de-gedroomde-nieuwe-wereldorde-van-poetin-en-xi] 455 - De bufferstaat als historische - maar ongewenste - oplossing voor Oekraïne [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/455-de-bufferstaat-als-historische-maar-ongewenste-oplossing-voor-oekra-ne] 315 - Vrouw, leven, vrijheid: oorzaken en achtergronden van het straatprotest in Iran. En: de rijke Perzische cultuur [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/315-vrouw-leven-vrijheid-oorzaken-en-achtergronden-van-het-straatprotest-in-iran-en-de-rijke-perzische-cultuur] 311 - De wereld volgens Simon Sebag Montefiore [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/311-de-wereld-volgens-simon-sebag-montefiore] 300 - Ethische politiek: het bijzondere Nederland met zijn 'moreel hoogstaande opvattingen' [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/300-ethische-politiek-het-bijzondere-nederland-met-zijn-moreel-hoogstaande-opvattingen] 253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/253-poetins-bizarre-toespraak-hoe-de-president-de-geschiedenis-van-oekra-ne-herschrijft] 248 - Oekraïne en de eeuwenoude vriendschap tussen Duitsland en Rusland [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/248-oekra-ne-en-de-eeuwenoude-vriendschap-tussen-duitsland-en-rusland] 242 - Adrianus van Utrecht, de Nederlandse Paus [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/242-adrianus-van-utrecht-de-nederlandse-paus] 200 - De Heerser: Machiavelli's lessen zijn nog altijd actueel  [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/200-de-heerser-machiavellis-lessen-zijn-nog-altijd-actueel] 49 - De koningen van Hispanje die wij altijd hebben geëerd [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/49-algemene-beschouwingen-met-roderik-van-grieken-pg-de-koningen-van-hispanje-die-wij-altijd-hebben-ge-erd] *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:46:37 – Deel 2 01:09:18 – Deel 3 01:29:14 – Einde   See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

599 - Ingrijpende plannen, maar krijgt het kabinet-Jetten voldoende steun?

Het minderheidskabinet van Rob Jetten heeft zijn openingsfase overleefd en presenteerde een reeks grote, ingrijpende beleidsplannen voor de lange termijn. Van stikstof tot financiering van onderwijs en van investeren in defensie tot het doorbreken van een fiscale impasse. Nederland moet op allerlei gebieden 'van het slot'. Maar voor Jaap Jansen en PG Kroeger is nog altijd de vraag: welke strategie heeft het kabinet om in beide Kamers voldoende steun te verwerven. *** Deze aflevering bevat een advertentie van VanHarte&Lingsma. Wil jij jezelf ontwikkelen als mens én als leider? Ontdek jouw training bij VanHarte&Lingsma, School voor Human Leadership. Ga naar www.vanhartelingsma.nl/betrouwbarebronnen [https://www.vanhartelingsma.nl/betrouwbarebronnen]  Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! [https://vriendvandeshow.nl/bb] Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje [adverteren@dagennacht.nl]  en wij zoeken contact. *** Opvallend is hoe het kabinet brede, sector-overstijgende pakketten presenteert. Daarbij wordt steeds  een duidelijke 'stip aan de horizon' en streven naar consensus met partners, ook buiten Nederland, geformuleerd. Het stikstofpakket [https://www.rijksoverheid.nl/themas/bouwen-en-wonen/stikstof/plannen-kabinet-voor-minder-stikstof] is een goed voorbeeld daarvan. Het is bewust niet verrassend en bevat ook geen gimmick die het beleid moet profileren, maar bouwt vooral voort op eerdere pogingen (zoals van Johan Remkes) tot breed gedragen overeenstemming. De stip aan de horizon is bewust niet top down geformuleerd, met de dreiging van ‘halvering van de veestapel’, een landkaart of een einddatum. Minister Jaimi van Essen heeft geleerd van Rutte IV en Schoof. De impasse die minister Femke Wiersma (BBB) tijdens Schoof veroorzaakte helpt Van Essen nu om de stilstand te beëindigen. Tactisch valt op, dat de bereidheid om fors langjarig te investeren tamelijk ingetogen is gepresenteerd. Desondanks lijken BBB en Farmers Defence Force terug te verlangen naar een Tjeerd de Groot-schrikbeeld. De Defensienota 2026 [https://www.defensie.nl/onderwerpen/d/defensienota] is leerzaam als tweede voorbeeld van de kabinetsstrategie. Minister Dilan Yesilgöz en staatssecretaris Derk Boswijk maken hierin duidelijke keuzes. Een breed gedragen conclusie staat centraal: de lessen uit Oekraïne staan voorop. De noodzaak diepgaand te analyseren en nog verder te innoveren wordt niet veronachtzaamd. Een Nederlandse versie van 'DARPA' maakt nieuwsgierig. Minister Rianne Letschert en staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) presenteert enkele ingrijpende politieke keuzen voor de lange termijn. Enerzijds biedt zij scholen meer zekerheid en continuïteit in hun financiering [https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/06/26/nieuwe-vorm-bekostiging-geeft-kabinet-meer-grip-op-besteding-onderwijsgeld] en vermindert de bureaucratie en kortademige sturing via vele 'potjes'. Anderzijds introduceert ze 'gerichte bekostiging' binnen de 'lumpsum' voor de school om meer focus aan te moedigen op grote vraagstukken als verbetering van taalbeheersing en andere basisvakken. Bij het intensiveren van R&D en innovatie schenkt zij meteen klare wijn [https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/06/26/kabinet-kiest-voor-wetenschap-bezuinigingen-teruggedraaid]. De onberaden financiële klappen van haar voorganger Eppo Bruins (NSC) worden zonder omhaal geschrapt. Bovendien wordt onderzoek in het hbo met de beroepspraktijk een forse impuls gegeven. Universiteiten worden aangesproken op 'meer focus' in R&D en extra aangemoedigd te participeren in Draghi-initiatieven in de EU-kennisprogramma's. Jaap en PG noteren wel even de pikante aspecten van de stevige steun voor de Einstein Telescope. Pikant is ook hoe Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) vanuit de Eerste Kamer op pad is gestuurd om een van de ergste impasses in het fiscaal beleid te doorbreken: Box 3. De versplinterde Senaat lijkt niet in staat een alternatief te formuleren. [https://www.bnr.nl/nieuws/economie/10604628/staatssecretaris-eerenberg-neemt-box-3-eisen-senaat-mee-als-huiswerk-voor-de-zomer] De D66 bewindsman lijkt hier een beetje op zijn CDA-collega Bart van den Brink (Asiel en Migratie), die ook maar moest zien hoe hij tot een eigen oplossing kon komen. En komt ook hier de Europese Commissie te hulp? Biedt Wopke Hoekstra - zelf ooit minister op Financiën - met zijn 'Omnibus Tax Simplification' een onverwachte ontsnappingsroute? Stikstof, defensie, kennis, fiscus. De route van Jetten cum suis voor de zomer en de weg naar Prinsjesdag loopt via grote politieke thema's. Ondertussen lijkt Joost Eerdmans zonder het te beseffen het kabinet – en vooral de aarzelende VVD - te helpen de draai te maken naar PRO als partner. *** Verder luisteren 594 - De komst van PRO verandert het politieke landschap [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/594-de-komst-van-pro-verandert-het-politieke-landschap] 591 – Honderd dagen kabinet-Jetten [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/591-honderd-dagen-kabinet-jetten] 589 - Nieuwe poldervoorzitters dwingen kabinet-Jetten terug te komen op bezuinigingsplan [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/589-nieuwe-polder-dwingt-kabinet-tot-handreiking] 587 – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over 2025 als verloren jaar: ‘Stagnatie is nooit gratis' [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/587-rekenkamerpresident-pieter-duisenberg-over-2025-als-verloren-jaar-stagnatie-is-nooit-gratis] 579 - De geur van wilde beesten - hoe overleeft een minister de eerste weken? [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/579-de-geur-van-wilde-beesten-hoe-overleeft-een-minister-de-eerste-weken] 563 - Als minderheid meerderheden maken [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/563-als-minderheid-meerderheden-maken] 562 - De uitgestoken hand van D66, VVD en CDA [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/562-de-uitgestoken-hand-van-d66-vvd-en-cda] 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/557-rob-jetten-minister-president-tips-en-trucs-voor-de-nieuwe-premier] 547 – Knopen doorhakken, hervormen en stevig investeren: het formatie-advies van Jeroen Dijsselbloem en Pieter Duisenberg [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/547-knopen-doorhakken-hervormen-en-stevig-investeren-het-formatie-advies-van-jeroen-dijsselbloem-en-pieter-duisenberg] 340 – Caroline van der Plas ontvangt Frans Timmermans. Vijf misverstanden over Europa [https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/340-caroline-van-der-plas-ontvangt-frans-timmermans-vijf-misverstanden-over-europa]  *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:33:01 - Deel 2 00:58:08 - Deel 3 01:24:03 - Einde    See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.