De Wereld | BNR

‘Israël en Amerika zijn heer en meester boven Iran’

Iran teistert de hele Golfregio met tegenaanvallen nadat Amerika en Israël zaterdag een oorlog met Iran zijn begonnen. Volgens luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder heeft Iran met die tegenaanvallen op de gehele regio maar één doel: chaos creëren, want het land zit in het nauw. ‘Israël en Amerika zijn heer en meester in het Iraanse luchtruim.’ Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | 'Voor China is alles op dit moment een wapen' [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10595011/voor-china-is-alles-op-dit-moment-een-wapen] Bolder plaatst wel een kanttekening bij de dominantie van Amerika en Israël. Een echt einddoel is niet helemaal duidelijk. Bolder wijst daarbij naar de wisselende verklaringen die Trump en zijn ministers Rubio en Hegseth geven. Ook had Trump het in het begin nog over één tot twee weken. Nu over vier tot vijf weken, en misschien zelfs langer. Lees ook | VS overweegt inzet Oekraïense drone-afweer tegen Iran [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10595509/vs-overweegt-inzet-oekraiense-drone-afweer-tegen-iran] Iran onderdeel van de Duitse verkiezingscampagne Bij onze oosterburen merken ze de effecten van de oorlog economisch al. En ook politiek speelt het mee, nu er in twee Duitse deelstaten verkiezingen aankomen dit weekend. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn schetst hoe Iran de campagne beïnvloedt. Luister ook | #336 Trumps ''oorlog'' in Iran [https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast/10595584/336-trumps-oorlog-in-iran] Trump neemt grote gok met oorlog Dat Trump de oorlog in Iran is begonnen levert hem in eigen kring ook kritiek op. Vanuit zijn MAGA-beweging laten mensen als Tucker Carlson, Rand Paul en Marjorie Taylor Greene zich horen. Zij snappen niet hoe zo’n oorlog valt te rijmen met de ‘America First’-beweging. Amerikanist en VVD-Eerste Kamerlid Koen Petersen legt uit wat de risico’s voor Trump zijn. ---------------------------------------- Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl [dewereld@bnr.nl]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Europa opnieuw buitenspel

In 2003 steunde Nederland een door Amerika geleide invasie in Irak, zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. Die steun was gebaseerd op een leugen – massavernietigingswapens – en op het wat vage argument dat Irak in het verleden VN-resoluties had genegeerd. Amerika overtrad het internationale recht, en Nederland was door zijn steun medeplichtig, al was het uit goedbedoelde solidariteit met onze belangrijkste bondgenoot. Kortom: met gebalde vuist roepen dat het internationale recht is geschonden klinkt soms wat sleets. Natuurlijk overtreedt Amerika met de oorlog tegen Iran het internationale recht. Een inval in een soeverein land, zonder VN-mandaat of directe bedreiging, mag niet. Dat wist Donald Trump ook best. Maar zoals zijn minister van oorlog Pete Hegseth [https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/02/pete-hegseth-trump-iran-military]. het uitdrukte: ‘Dit keer zijn er geen stomme militaire inzetregels, is er geen natievormingsmoeras, geen poging om een democratie te vestigen, geen politiek correcte oorlog.’ Duidelijker kan niet: Amerika trekt bewust en weloverwogen een lange neus tegen de critici. Het stelt landen zoals de EU voor een lastig [https://www.dw.com/en/iran-war-will-europes-split-on-us-strikes-backfire/a-76188782]  dilemma. Ze kunnen moeilijk openlijk erkennen dat het internationale recht, met kwesties als Groenland, Venezuela en binnenkort Cuba, geen rol meer speelt, in elk geval niet in de ogen van team-Trump. Ze kunnen evenmin toegeven dat ze de onthoofding van het Iraanse leiderschap best goed nieuws vinden, en dat sommige regeringen weldegelijk de hoop koesteren dat Iran zal kiezen voor het stoppen van het nucleaire programma en de productie van ballistische raketten en drones. Daarvoor is een mildere groep van geestelijke leiders al voldoende, vandaar dat wordt gesproken over de Islamitische Republiek 2.0 [https://www.nytimes.com/2026/03/02/opinion/trump-iran-war-future.html] . De critici zijn als de dood in hun eigen landen te worden neergesabeld als ze zelfs maar suggereren dat Trump misschien wel een punt heeft. De mantra is immers dat hij nooit gelijk heeft.  En dus komt de EU niet verder dan obligate teksten [https://www.politico.eu/article/iran-war-europe-crisis-fresh-test-divided-eu-ursula-von-der-leyen-donald-trump/]  als ‘volledig respect voor het internationale recht’, de noodzaak om ‘de regionale veiligheid te herstellen’ en het armoedige containerbegrip ‘de-escalatie.’ Europa doet ook aan E-nummers, alsof het voedsel-labels betreft. Er is al een E6 die vaart wil maken met de integratie van de economie en defensie in de EU. En er is nu een NAVO-E3 [https://www.gov.uk/government/news/joint-e3-leaders-statement-on-iran-1-march-2026]   – Frankrijk, Duitsland en het VK – die een handje willen helpen bij het uitschakelen van de Iraanse raketten en drones. Dus die schurken wat meer aan tegen Trump. Niet dat het veel uitmaakt, want ook in ‘Operation Epic Fury’ blijkt opnieuw dat Amerika Europa simpelweg heeft afgeschreven.   See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

EXTRA: Khamenei gedood, onrust Midden-Oosten duurt voort

De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Israël en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen. In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict. Luister ook | EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10595153/extra-amerika-en-israel-vallen-iran-aan] Te gast zijn: In de studio - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg - Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Israël Op afstand - Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran - Lucia van Geuns, energie-deskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington - Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv - Europa-verslaggever Geert Jan Hahn Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Montage Desmond Baidjoe See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan

De Verenigde Staten heeft samen met Israël Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian. Volgens president Trump is dit de kans voor de Iraniërs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn: In de studio - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg - Religiewetenschapper Martine van den Berg Vanuit de wereld - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington - Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv - Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Montage Ivo Klokman See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

'Voor China is alles op dit moment een wapen'

Nu Trump is teruggefloten door het Hooggerechtshof over zijn heffingen is er één iemand heel erg blij: Xi Jinping. De Chinese leider ziet hoe zijn land het handelsoverschot met Amerika in de afgelopen jaren snel heeft weten te vergroten. En dus heeft Xi de beste papieren bij de gesprekken over een handelsdeal met Trump die volgende maand plaats gaan vinden, ziet Oscar Garschagen, oud-correspondent in zowel China als Amerika. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | Nederland in de EU-kopgroep: 'We moeten actie ondernemen. Het is alle hens aan dek' [http://bnr.nl/podcast/de-wereld/10594544/nederland-in-de-eu-kopgroep-we-moeten-actie-ondernemen-het-is-alle-hens-aan-dek] Dit past in een trend die al langer gaande is. 'Er is een grote economische verovering van China gaande, wereldwijd', ziet Garschagen. 'Auto's elektronica, chemie en kunstmatige intelligentie. China loopt overal voorop en Amerika komt niet in de buurt.' Iets anders is de handel in staatsobligaties. De afgelopen tijd heeft China veel Amerikaanse staatsobligaties van de hand gedaan, en dat is slecht nieuws voor de dollar. Ook dat kan Xi als wapen inzetten. 'Voor China is alles op dit moment een wapen.' Dat is iets wat ook Europese leiders lang niet altijd door hebben. Zo is ook zichtbaar bij het bezoek van de Duitse bondskanselier Merz aan Xi deze week. De uitspraak van het Hooggerechtshof komt daar nog eens bovenop en is een triomf voor China, denkt Garschagen. 'Hoe groter de verwarring in de VS hoe beter dat is voor Xi Jinping.’ Lees ook | IJsland vervroegt EU-referendum om spanningen noordpoolgebied [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10594967/ijsland-vervroegt-eu-referendum-om-spanningen-noordpoolgebied] Groenland als geopolitieke speelbal 'Groenland heeft zich nooit bedreigd gevoeld, totdat een bondgenoot ons wilde kopen', dat was een uitspraak van de Groenlandse premier Nielsen. De houding van president Trump heeft veel losgemaakt op Groenland. De Groenlanders willen absoluut niet bij Amerika horen, maar Europees zijn ze ook niet. Europa-correspondent Stefan de Vries nam een kijkje in het land en beschrijft hoe de Groenlanders om gaan met de nieuwe werkelijkheid, waarin zij de inzet zijn van een staaltje geopolitiek poker. Luister ook | Amerika Podcast [https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast] Trump heeft meer gemeen met Biden dan hem lief is | Postma in Amerika President Trump hield de langste State of the Union uit de geschiedenis, maar wie goed luisterde hoorde wel erg veel stukken die bijna identiek waren aan zijn voorganger Joe Biden. En sommige thema's kwamen een jaar na zijn aantreden helemaal niet meer aan bod, zag Amerika-correspondent Jan Postma. ---------------------------------------- Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl [dewereld@bnr.nl]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.