OVT

OVT |  Van verborgen bestaan naar World Pride – de roze geschiedenis van Amsterdam, Oude woorden nieuwe wereld en Historische Protestsongs

(01:04) World pride vult deze dagen de straten van Amsterdam. Met gister de botenparade, straatfeesten en volgende week nog de Worldpride March krijgt de queer community een zichtbare plek in de stad. En natuurlijk is wat nu de queer-community heet er altijd geweest, maar kent die vooral een geschiedenis van verschuilen en verhullen. In haar boek Amsterdam, een roze geschiedenis vertelt Monique Doppert hoe homoseksualiteit en queer zijn langzaamaan steeds meer ruimte kregen in de stad. (15:54) Oude woorden nieuwe wereld- de serie van OVT over historische boeken die ons het heden beter doen begrijpen. Welke echo’s uit het verleden schudden ons wakker, geven houvast of bieden troost? Deze week praten we met politicoloog Nadia Nsayi over Afrika, mijn land, de biografie van Andrée Blouin. (54:27) Deze zomer duiken we in een wereld van muziek die meer deed dan alleen vermaken. In onze rubriek Historische Protestsongs hoor je de verhalen achter de liedjes die wereldwijd aanzette tot denken, actie of verzet. In deze derde aflevering een Egyptisch lied uit 1922: Toetanchamon van zangeres Mounira el-Mahdeyya. Dat lied gaan we bespreken met Egyptoloog Daniel Soliman. Meer info:  https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-26-juli-2026  [https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-26-juli-2026]

OVT | Het wrak van Pan Am, Oude woorden nieuwe wereld  en Historische Protestsongs

(01:07) Vierenzeventig jaar lag het op de bodem van de Atlantische Oceaan: een Pan Am-toestel dat in 1952 vlak na de start in zee stortte. En juist die ramp staat aan de wieg van iets wat we tegenwoordig allemaal kennen en de meesten van ons straal negeren: de veiligheidsdemonstratie voor vertrek, het reddingsvest onder de stoel en de weg naar de nooduitgang. Benno Baksteen, voormalig piloot, gezagvoerder bij de KLM en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers, met een grote kennis van de luchtvaartgeschiedenis, vertelt meer.  (09:20) Oude woorden nieuwe wereld- de serie van OVT over historische boeken die ons het heden beter doen begrijpen. Welke echo’s uit het verleden schudden ons wakker, geven houvast of bieden troost? Deze week praten we met filosoof en schrijver Joke J. Hermsen over Totalitarisme (1951) van Hannah Arendt.  (53:00) Deze zomer duiken we in een wereld van muziek die meer deed dan alleen vermaken. In onze rubriek Historische Protestsongs hoor je de verhalen achter de liedjes die wereldwijd aanzette tot denken, actie of verzet. In deze tweede aflevering duiken we in in het korte, harde leven van liedschrijver Pieter Cornelis de Ruijter (1855-1888). Historicus Dennis Bos is te gast.  Meer info:  https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-26-juli-2026  [https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-26-juli-2026]

OVT | Herdenken van de klimaatcrisis, Oude woorden nieuwe wereld en Historische Protestsongs

(01:22) Deze week hield de Europese Unie een herdenking voor de slachtoffers van de klimaatcrisis. Een herdenking waarbij het niet gaat over doden als gevolg van een oorlog of een ramp met een duidelijke dader, maar over mensen die omkomen door bijvoorbeeld de gevolgen van hitte, branden en het water. Hoe nieuw is dat eigenlijk? Wanneer vielen de eerste slachtoffers van wat wij vooruitgang noemen?  Daarover gaan we het hebben met professor Geert Buelens, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde verbonden aan de Universiteit Utrecht, met een onderzoeksfocus op milieugeschiedenis en de klimaatcrisis. (13:51) Oude woorden nieuwe wereld- de serie van OVT over historische boeken die ons het heden beter doen begrijpen. Welke echo’s uit het verleden schudden ons wakker, geven houvast of bieden troost? Deze week praten we met schrijver en journalist Esha Guy Hadjadj over het fascinerende Portret van de kolonisator & Portret van de gekoloniseerde (1957) van Albert Memmi.  (52:38) Deze zomer duiken we in een wereld van muziek die meer deed dan alleen vermaken. In onze rubriek Historische Protestsongs hoor je de verhalen achter de liedjes die wereldwijd aanzette tot denken, actie of verzet. In deze eerste aflevering duiken we in het lied The wind of change van Jackson Kaujeua. Een lied dat groot werd tijdens de dekolonisatie van Namibië. We spreken erover met singer-songwriter Shishani Vranckx. Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-19-juli-2026 [https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-19-juli-2026]

OVT |  Duitsland en de omgang met het oorlogsverleden, Trouble in Paard-adise: het Friese Paard in gevaar? En Disneyfilm Vaiana: is het een Polynesische karikatuur?

(01:23) Duitsland staat bekend om zijn Vergangenheitsbewältigung: het onvermoeibaar onder ogen zien van het eigen naziverleden, met ‘Nie wieder’ als nationale belofte. Maar in september kan in Saksen-Anhalt het cordon sanitaire rond de radicaal-rechtse AfD voor het eerst breken, een partij die dat verleden liever kleiner maakt en het geschiedenisonderwijs wil omgooien. Lynn Stroo, historicus bij het Duitsland Instituut, is te gast en vertelt meer.   (16:05)  Het Friese Paard zou gevaar lopen door inteelt en geldzucht. Dat berichtte Omrop Fryslân deze week. Veel fokkers zijn ten einde raad, maar toch durven weinigen er in het openbaar over te praten. Wat is er aan de hand? En is er iets in de geschiedenis van het paard dat deze problemen verklaart?  Te gast is Jorieke Savelkouls, historicus en schrijfster van Het Friese Paard. (31:29) Het lijkt de zoveelste Disneyfilm: Vaiana, in het Engels uitgebracht als Moana. Daar gaat een jong meisje, dat woont op een eilandje in de Stille Oceaan verder de oceaan in dan de rest van haar volk durft. Maar is deze film -net als andere Disneyfilms- een karikatuur van de inheemse cultuur waar het verhaal zich in afspeelt? We vragen het aan Wonu Veys, conservator Oceanië bij het Wereldmuseum.  (46:30) Deze week is Dore van Duivenbode te gast voor de recensies. Zij bespreekt een boeken een website en een tentoonstelling:  Landschap en herinnering - Simon Schama  Helen Levitt, a city at play - tentoonstelling van Kunsthal Rotterdam  Moederheil.nl - een website over afstandsmoeders (01:02:47)  Hoe kwam thee naar Nederland? Sinoloog en theesommelier Renate Heru Utomo duikt in haar nieuwe boek 'Theebladeren van Smaragd' in het verleden van de Nederlandse handel in thee. Een reis die voert van geurige theeplanten in China, via een Nederlandse theerover tot plantages in Nederlands Indië en uiteindelijk naar de huiskamers van Nederland.   (01:15:43)  OVT Doc: Basta! - portret van fotograaf Letizia Battaglia    De beelden van fotograaf en activist Letizia Battaglia (1935-2022) gingen de hele wereld over, als historisch bewijs van de bloederige maffiaoorlogen op Sicilië in de jaren ’70 en ‘80. Maar Battaglia fotografeerde niet alleen plaatsen delict, ze legde ook de schoonheid van haar geboortestad Palermo vast. Wie was zij? En wat zette ze op het spel door de maffia recht in de ogen te kijken? Een audioportret gemaakt door Laura Stek, naar aanleiding van de tentoonstelling Letizia Battaglia: Life, Love and Death in Sicily in Fotomuseum Den Haag.  Met curatoren Iris Sikking en Paolo Falcone, en historicus Arthur Weststeijn.    Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-juli-2026

OVT | Nihilistisch extremisme, de erfenis van de Sex Pistols en de Etruskische fresco's

(01:21)  Deze week werden inlichtingendiensten AIVD en MIVD op de vingers getikt door hun eigen toezichthouder, de CTIVD: De diensten zouden slordig, en op punten zelfs onrechtmatig omgaan met gevoelige gegevens van miljoenen mensen. Verrassend nieuws, of een decennia oud patroon? We praten er over met journalist Teun Dominicus: hij spitte wekenlang door het vrijgegeven BVD-archief.  (14:23) Bijna vijftig jaar nadat de Sex Pistols de popmuziek op zijn kop zetten, is de band weer volop onderwerp van gesprek. De nieuwe documentaire over bassist Glen Matlock laat zien dat achter de chaos een verrassend muzikaal verhaal schuilgaat. Leeft die oorspronkelijke punkmentaliteit eigenlijk nog steeds? Historicus Leonor Jonker schreef over de punk in Nederland en de invloed van de Sex Pistols daarop.     (31:07) Ruim honderd jaar aasde de Italiaanse staat erop, en nu is het eindelijk gelukt: de beroemde Etruskische fresco's uit de François-tombe zijn aangekocht. En het mooiste? Sinds deze week zijn de muurschilderingen voor het eerst in de geschiedenis te bewonderen door het grote publiek. Archeoloog Eline Verburg schuift bij ons aan.     (40:29) Deze week is recensent Lotte Houwink ten Cate te gast. Zij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:   Presence, a hidden history of the female body - Erin Maglaque  Amsterdam voor sjiek en sjofel, De compacte stad van Michael van der Vlis 1970-1990 - Tim Verlaan en Petra Brouwer  Beyond the Manosphere, Masculinities Today - Stedelijk Museum Amsterdam  (57:47) De NCTV publiceerde deze week het nieuwe dreigingsbeeld voor terrorisme in Nederland. In het rapport wijden ze voor het eerst een hoofdstuk aan 'nihilistisch extremisme'. Kan de geschiedenis achter het begrip ons helpen om de aantrekkingskracht tot dit type extremisme te verklaren? Filosoof en politicoloog Thomas Muntz heeft zich in het fenomeen verdiept.  (01:12:06) OVT Doc: Tante Annie. In de documentaire een portret van een vrouw die een groot deel van de 20e eeuw meemaakte en het staartje van de 19e eeuw: Tante Annie uit de Jordaan. Gewoon een vrouw uit een Amsterdamse volksbuurt die goudeerlijk vertelt over haar leven.  Programmamaker Jacqueline Maris interviewde Tante Annie toen ze 95 jaar was; dat is inmiddels bijna 40 jaar geleden. Katinka Baehr maakte een hermontage.      Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-5-juli-2026  [https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-5-juli-2026]