Stroom op rantsoen, gefixt met slimme code

Stroom op rantsoen, gefixt met slimme code

We mogen 80 kilowatt gebruiken. We hebben 25 elektrische auto's. En toch is iedere auto vol als-ie weg moet. Hoe? In deze aflevering twee gastnerds die vorige week ook al aan tafel zaten: Femme Taken (oprichter Tweakers, mede-eigenaar Loqio) en Jesper Weiland (oprichter Exonet). Femme bouwt energiemanagementsoftware en Jesper heeft sinds 2018 een all-electric kantoorpand in Zevenaar dat als proeftuin dient. Samen leggen ze uit waarom een aansluiting van 80 kW genoeg is voor 25 Tesla's, waarom 14 laadpalen elkaar netjes laten meedoen, en waarom Liander Jesper twee ingebrekestellingen stuurde toen het script in het weekend even niet meewerkte. Onderweg: dynamische energietarieven, time-of-use nettarieven, het einde van de saldering, Chinese omvormers die remote nieuwe firmware krijgen, thuisaccu's met een terugverdientijd van tien jaar, en de vraag of we de energietransitie wel bij de eindgebruiker moeten leggen. Een aflevering over netcongestie als papieren probleem, en over wat je daadwerkelijk kunt doen. Over Femme Taken Femme Taken is in 1998 op zijn achttiende Tweakers begonnen, toen nog Tweakers.net. Hij is sinds 2008 architect bij Tweakers en daarnaast mede-eigenaar van Loqio, dat zich richt op slim energiemanagement en domotica. Zijn eigen 17e-eeuwse boerderij in de Achterhoek staat bekend als “het slimste huis van de Achterhoek”. * LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/femme/ [https://www.linkedin.com/in/femme/] * Loqio: https://loqio.nl [https://loqio.nl/] Over Jesper Weiland Jesper Weiland is mede-eigenaar van Exonet, een onafhankelijke managed hosting provider in Zevenaar die hij sinds 2002 samen met compagnon Robin runt. Exonet is begin 2026 de nieuwe hostingsponsor van Tweakers geworden. Zelf is Jesper sinds 2000 op Tweakers actief, met meer dan 15.000 forumposts in de boeken. * LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/jesper-weiland-1551705/ [https://www.linkedin.com/in/jesper-weiland-1551705/] * Website: https://www.exonet.nl [https://www.exonet.nl/] In deze aflevering 0:00:00 Intro: 80 kW, koppel-uitdagingen en waarom 120 niet altijd nodig is 0:01:09 Hoe Femme’s smart home hobby een side hustle werd 0:07:10 Energiemonitoring 101: van koffiezetapparaat tot WTW-installatie 0:10:23 Vijf jaar luchtkwaliteitsproblemen, opgelost met Grafana-dashboards 0:13:40 Twaalf laadpalen, 25 auto’s: het puzzelstuk dat alles oplost 0:19:11 Geknepen door Liander: 80 kW terwijl de meterkast 250 ampère aankan 0:23:14 Slimme laadpalen, domme laadpalen en alles ertussenin 0:27:00 Dynamische tarieven, time-of-use en het einde van de saldering 0:38:25 Chinese omvormers en de cloud die altijd wil meekijken 0:46:10 De papieren werkelijkheid van het stroomnet 0:53:00 Thuisaccu’s, balansmarkt en waarom tien jaar terugverdientijd niet werkt 1:03:58 Security: wat als iemand alle zonnepanelen tegelijk uitschakelt 1:06:45 De volgende stap: een industriële batterij voor het pand 1:14:00 Afsluiting en plug Genoemd in deze aflevering * Loqio [https://loqio.nl/], Femmes bedrijf voor energiemonitoring en smart charging * Exonet [https://www.exonet.nl/], managed hosting met all-electric kantoorpand * Home Assistant [https://www.home-assistant.io/], open-source smart home platform * Grafana [https://grafana.com/], dashboardtool voor monitoring en visualisatie * Aardehuizen Olst [https://aardehuis.nl/], ecologische wijk met Loqio-energiemanagement * Modbus [https://modbus.org/], industrieel communicatieprotocol * Matter [https://csa-iot.org/all-solutions/matter/], nieuwe standaard voor smart home interoperabiliteit * Loqio over Exonet [https://loqio.nl/blog/exonet-energiemonitoring-en-smart-charging], het projectverslag van het kantoorpand * Vorige aflevering: Tweakers en Exonet [https://metnerdsomtafel.nl/podcast/469-van-bannercheque-tot-inbelmodem-zo-begon-tweakers.html], waarin de bromance begon Tips van de tafel Femme: Als je serieus aan de slag gaat met energiemanagement, zorg dat alles lokaal blijft draaien. Een Raspberry Pi heeft inmiddels meer dan genoeg performance, en je systeem werkt door als de internetverbinding eruit ligt. Jesper: Begin niet met techniek, begin met inzicht. Meet eerst wat er gebeurt in je verdeelkast voordat je ook maar iets gaat optimaliseren. De rest volgt vanzelf zodra je de cijfers in een dashboard ziet. Randal: Vraag bij je netbeheerder na of je gecontracteerde vermogen wel klopt met wat je daadwerkelijk gebruikt. Verlagen scheelt soms tientjes per maand, maar weet dat je er met geen mogelijkheid weer makkelijk vanaf komt als je het later weer nodig hebt. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Van bannercheque tot inbelmodem: zo begon Tweakers

Een 56k-modem, een telefoonrekening van duizend gulden per maand en een Amerikaanse cheque van 400 dollar. Zo begon Femme Taken in 1998 Tweakers. In aflevering 469 schuiven oprichter Femme Taken (Tweakers) en mede-eigenaar Jesper Weiland (Exonet) aan om Randal mee te nemen door 25 jaar Nederlandse hostinggeschiedenis. Hoe je in 1998 met een shared-hosting account, UBB-forums en Amerikaanse banners een techsite begon. Waarom de huiskamer ontstond, wat Area 61 is, en wat er gebeurt als je RAID 1+0 verkeerd configureert. We bespreken de consolidatieslag in de hostingmarkt, waarom Jesper bewust niet aan investeringsclubs verkoopt, en waarom de Rabobank ooit zei dat hosting geen toekomst had. En natuurlijk: hoe Tweakers na 25 jaar bij True is verhuisd naar Exonet, en waarom heel Tweakers in principe op één webserver met 192 cores en 2 terabyte RAM kan draaien. Over Femme Taken Femme Taken is in 1998 op zijn achttiende Tweakers begonnen, toen nog Tweakers.net. Hij is sinds 2008 architect bij Tweakers en daarnaast mede-eigenaar van Loqio, dat zich richt op slim energiemanagement en domotica. Zijn eigen 17e-eeuwse boerderij in de Achterhoek staat bekend als “het slimste huis van de Achterhoek”. * LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/femme/ [https://www.linkedin.com/in/femme/] * Loqio: https://loqio.nl [https://loqio.nl/] Over Jesper Weiland Jesper Weiland is mede-eigenaar van Exonet, een onafhankelijke managed hosting provider in Zevenaar die hij sinds 2002 samen met compagnon Robin runt. Exonet is begin 2026 de nieuwe hostingsponsor van Tweakers geworden. Zelf is Jesper sinds 2000 op Tweakers actief, met meer dan 15.000 forumposts in de boeken. * LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/jesper-weiland-1551705/ [https://www.linkedin.com/in/jesper-weiland-1551705/] * Website: https://www.exonet.nl [https://www.exonet.nl/] Sponsor: EY Bij EY gebruik je AI niet simpelweg als tool, maar sta je aan het roer om te pionieren, zodat jij ruimte hebt voor complexe vraagstukken en waardevolle connecties. Ontdek jouw carrièremogelijkheden en master the future of AI. Check: komwerkenbijey.nl/ai [http://komwerkenbijey.nl/ai] In deze aflevering 0:00:00 Welkom, en waarom Tweakers in Randals leven de rode draad is 0:04:00 User ID 1, Area 61 en het ontstaan van de huiskamer 0:09:30 Van case-modden naar zonnepanelen: hoe Tweakers verschoof 0:12:00 Tweakers in 1998: webwereld, UBB en een telefoonrekening van duizend gulden 0:18:00 De Amerikaanse cheque van 400 dollar 0:22:00 25 jaar gesponsord door True, en hoe die deal ooit ontstond 0:25:25 Exonet, Telecity 2 en Jespers fanboy-foto’s met een Windows Mobile 0:30:00 Waarom de hostingbranche werd opgeslokt door private equity 0:38:10 ‘De Rabobank zei: hosting heeft geen toekomst’ 0:41:05 Internetpiraten clubhuis: Exonet als anti-corporate hoster 0:46:30 Het einde van de True-sponsoring en EU Networks dat dichtgaat 0:50:49 Tweakers op één webserver met 192 cores en 2 terabyte RAM 0:53:24 Waarom BID een magische plek is voor nerds 1:00:20 Het Big Crash-verhaal: hoe RAID 1+0 misging en de backups twee weken oud waren 1:06:08 De anticlimactische verhuizing waar Jesper niet bij mocht zijn 1:11:00 Waar je Femme en Jesper kunt vinden (spoiler: IRC) Genoemd in deze aflevering * Tweakers [https://tweakers.net/], de techsite waar Femme in 1998 mee begon * Exonet [https://www.exonet.nl/], nieuwe hostingsponsor van Tweakers sinds dit jaar * BIT [https://www.bit.nl/], datacenter in Ede waar de Tweakers-servers nu staan * True [https://true.nl/], 25 jaar lang hostingsponsor van Tweakers * Coloclue [https://coloclue.net/], netwerkvereniging waar Randal zijn server hangt * Bits of Freedom [https://www.bitsoffreedom.nl/], digitale burgerrechten, partner van BIT * Access Now [https://www.accessnow.org/], wereldwijde digitale rechtenorganisatie * Sovereign Cloud Stack [https://scs.community/], Europese soevereine cloud, draait bij BIT * Loqio [https://loqio.nl/], Femmes bedrijf rond slim energiemanagement Tips van de tafel Femme: Bekijk de Tweakers-video over zijn 17e-eeuwse boerderij in de Achterhoek, omgebouwd tot het slimste huis van de regio met slimme lichtsturing, klimaatbeheersing en energiemanagement. Inmiddels meer dan 430.000 keer bekeken. Jesper: Kom hangen op IRC. Volgens hem het minst toxische plekje van het internet. Te vinden op IRCnet en op irc.bit.nl, waar gewoon nerds rondhangen, geen bit-medewerkers in het bijzonder. Randal: Hang je server zelf op bij Coloclue. De netwerkvereniging waar Randal zelf zijn server kwijt kan, voor de nerd die fysieke hardware wil aanraken. “Magisch en nostalgisch”, in zijn eigen woorden. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Te veel Excel en te weinig Lego

Wat als de pest voor je productiviteit niet je collega’s is, maar je eigen volgepropte agenda? Nancy Beers traint hele ministeries, de Belastingdienst en zelfs de politie met 160 verschillende spelvormen, omdat PowerPoint en Excel volgens haar “reten inefficiënt” zijn als het op kennisoverdracht aankomt. Nancy gebruikt al tien jaar serious games om mensen op de werkvloer dingen aan en af te leren. Van een AVG-spel waarin je een landhuis moet beroven tot een DPIA gebouwd in Lego, en van Living Organization (een fysiek spel over hulpverlening en organisatieverandering) tot het beruchte The Mind. Aan tafel met Randal en Jurian gaat het over waarom volwassenen het spelen hebben verleerd, waarom mannen er juist makkelijk in te krijgen zijn, hoe de politie en de AIVD gaming inzetten voor talentwerving, en wat de Wet van Parkinson ons leert over die meeting van een uur die net zo goed in veertig minuten had gekund. Onderweg passeren ADHD, energiemanagement, blonde moeders op bakfietsen en de Digitale Dolle Mina’s de revue. Over Nancy Beers Nancy Beers is serious game expert, keynote spreker en eigenaar van Sanne Cyber en Happy Game Changers. Met meer dan 25 jaar ervaring in IT zet ze spel en spelvormen in om gedragsverandering, kennisoverdracht en innovatie op gang te brengen bij organisaties als ministeries, de Belastingdienst, de politie en grote corporates. Ze is ook actief in de Digitale Dolle Mina’s, hoofdteammegafoon van WICCON en onderdeel van de Nederlandse hackercommunity rond IFCAT en WHY2025. * LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/nancybeers/ [https://www.linkedin.com/in/nancybeers/] * Website: https://nancybeers.nl [https://nancybeers.nl/] * Sanne Cyber: https://sannecyber.nl [https://sannecyber.nl/] * Happy Game Changers: https://www.happygamechangers.com [https://www.happygamechangers.com/] In deze aflevering 0:00:00 Spelen voor je werk: hoe word je serious game expert? 0:04:30 Waarom AVG-uitleg via een landhuisroof beter werkt dan een PowerPoint 0:08:00 De feedback loop die spelletjes zo verslavend maakt 0:13:00 Van ministeries tot UWV: 600 ambtenaren in één keer trainen 0:16:00 Hoe AIVD, MIVD en politie gaming inzetten voor talentwerving 0:18:00 Mannen, vrouwen en de drempel om mee te spelen 0:20:00 Living Organization: organisatieverandering letterlijk fysiek maken 0:23:30 De Wet van Parkinson en waarom meetings van 50 minuten niet werken 0:28:30 Verandermoe: waarom mensen na elke training terugvallen 0:31:30 Big Talk: het kaartspel dat koffieautomaatpraat ontregelt 0:40:30 Tijd plannen versus energie managen (en de ADHD-paradox) 0:55:00 Digitale Dolle Mina’s, WICCON en spelen op de Tweede Kamer-tribune Genoemd in deze aflevering * Sanne Cyber [https://sannecyber.nl/], het bedrijf van Nancy en Chantal Stekelenburg * Happy Game Changers [https://www.happygamechangers.com/], Nancy’s serious-games platform en boekingsplek * WICCON [https://wiccon.nl/], Cybersecurityconferentie * Digitale Dolle Mina’s [https://www.linkedin.com/groups/12702816/], LinkedIn-community voor vrouwen in cyber * The Mind (kaartspel) [https://www.999games.nl/the-mind.html], zwijgend kaarten op volgorde leggen * Big Talk Question Card Game [https://bigtalkshop.com/], kaartspel met diepere gespreksvragen * Happy Salmon [https://www.999games.nl/happy-salmon.html], party-spel dat genoemd werd * Geen Woorden Maar Draken [https://geenwoordenmaardraken.nl/], eerdere MNOT-gasten met D&D-workshops * WHY2025 [https://why2025.org/], Nederlands hackerkamp * Wet van Parkinson [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wet_van_Parkinson], genoemd door Nancy over het oprekken van vergadertijd Tips van de tafel Nancy: Plan belangrijke gesprekken (sales, sollicitaties, functionering) bewust rond je natuurlijke energiecyclus, niet rond een lege agendablok. Voor wie dat herkent: speel met The Mind, en gebruik een willekeurig getrokken kaart als getal-van-de-dag voor je takenlijst. Jurian: Gun jezelf vijf minuten zonder telefoon tussen meetings door. Defragmentatiemoment voor je hoofd. Probeer ook eens een meeting van 50 minuten in plaats van 60. Randal: Houd een handvol favoriete kaartspelletjes klaar voor sociale momenten. Ze openen gesprekken die smalltalk nooit kan. Big Talk is een mooie starter. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Elke week een datalek?

Als je een datalek netjes meldt, krijg je eerder een boete dan wanneer je het stilhoudt. Welkom in de omgekeerde wereld van de Nederlandse privacyhandhaving. Privacy-adviseur Floor Terra schuift aan om uit te leggen waarom je de laatste tijd zoveel datalekken voorbij ziet komen (Odido, Chipsoft, en zo kunnen we nog even doorgaan) en waarom gemelde lekken bij de Autoriteit Persoonsgegevens opvallend vaker leiden tot onderzoek en hogere boetes dan niet-gemelde lekken. Tegelijk ontmoedigt dat precies het leerproces dat je wél zou willen, zoals in de vliegtuigindustrie waar één ongeluk iedereen dwingt bij te sturen. Floor werkte eerder bij de voorloper van de AP en is mede-initiatiefnemer van het Nederlandse beleid voor responsible disclosure. Aan tafel gaat het over losgeld betalen, de vreemde rol van de media bij ransomware, en een kafkaësk avontuur met de Belgische privacytoezichthouder. Over Floor Terra Floor Terra is senior privacy-adviseur bij Privacy Company, waar hij als nerd tussen de juristen werkt. Hiervoor werkte hij bij de Autoriteit Persoonsgegevens (destijds nog het College Bescherming Persoonsgegevens). Hij is een van de initiatiefnemers van het Nederlandse Coordinated Vulnerability Disclosure-beleid en doet veel onderzoek naar wat grote cloudleveranciers als Microsoft en Google echt met je data doen. * LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/floort/ [https://www.linkedin.com/in/floort/] * Website: https://floort.net [https://floort.net/] * X/Twitter: https://x.com/floorter [https://x.com/floorter] Sponsor: EY Bij EY gebruik je AI niet simpelweg als tool, maar sta je aan het roer om te pionieren, zodat jij ruimte hebt voor complexe vraagstukken en waardevolle connecties. Ontdek jouw carrièremogelijkheden en master the future of AI. Check: komwerkenbijey.nl/ai [http://komwerkenbijey.nl/ai] Sponsor: Vodafone True unlimited Alleen met Vodafone True Unlimited heb je altijd het snelste internet (tot wel 1 gbit/sec). Check voor meer info en alle Unlimited-abonnementen vodafone.nl/unlimited [https://www.vodafone.nl/unlimited] of loop even een winkel binnen voor extra info! In deze aflevering 0:00:00 Waarom gemelde datalekken zwaarder worden bestraft dan niet gemelde 0:02:28 Is er echt meer gehackt, of krijgen we er alleen meer van mee? 0:07:08 De Odido-hack, bewaartermijnen en wat de AP hier mee had moeten doen 0:12:19 Waarom de AP te reactief is en waarom dat het lerend effect nekt 0:14:26 Wat de cybersecuritywereld kan leren van de vliegtuigindustrie 0:19:36 De XS4ALL-erfenis: dataminimalisatie als cultuur, niet als vinkje 0:22:24 Randal’s burgerplicht: gewoon elk bedrijf in Nederland een keer hacken 0:26:49 Losgeld betalen: kun je ransomware-criminelen vertrouwen? 0:35:30 Waarom “betalen” bijna een verplichting onder de AVG werd (en waarom de AP ingreep) 0:38:12 De rol van journalistiek bij hackers die aandacht willen 0:42:41 Hoe overtuig je je eigen management om beveiliging serieus te nemen? 0:47:02 Is Microsoft 365 genoeg? Waarom cloudleveranciers doorlichten meer dan paperwork is 0:55:41 Responsible disclosure in Nederland versus het Belgische horrorverhaal 1:04:11 Henk Krol, de roddelhacker en waarom NL-wetgeving coulanter blijkt dan je denkt Genoemd in deze aflevering * Privacy Company [https://www.privacycompany.eu/], Floor’s werkgever en privacy-adviesbureau * Autoriteit Persoonsgegevens [https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/], Nederlandse privacytoezichthouder * Odido datalek [https://www.odido.nl/veiligheid], grote hack die vaak terugkomt in het gesprek * Chipsoft datalek [https://tweakers.net/nieuws/246890/chipsoft-geeft-toe-dat-er-toch-gegevens-van-patienten-zijn-gestolen-bij-hack.html], zorgsoftwareleverancier die ook recent werd getroffen * De hackers die Nederland veranderden [https://uitgeverijpodium.nl/producten/de-hackers-die-nederland-veranderden-9789463812337], boek over de Amsterdamse hackerscene en de oprichting van XS4ALL * PuraSec [https://purasec.nl/], beveiligingsbedrijf waarmee Privacy Company recent is samengegaan * DIVD (Dutch Institute for Vulnerability Disclosure) [https://www.divd.nl/], vrijwilligersorganisatie voor responsible disclosure * CCB België (Centre for Cybersecurity Belgium) [https://ccb.belgium.be/], de instantie waar Floor zich moest registreren Tips van de tafel Floor: Ga er bij een hack vanuit dat alles misschien gelekt is. Communiceer eerlijk “we weten het nog niet, we zijn het aan het uitzoeken” in plaats van “het valt wel mee, er is niks gestolen”, zodat je later niet hoeft terug te draaien. Floor: Als je een kwetsbaarheid wilt aantonen, doe het bij je eigen gegevens, niet bij die van anderen. In Nederland krijg je geen garantie vooraf, maar wie netjes meldt, wordt in de praktijk goed behandeld. Randal: Lees “De hackers die Nederland veranderden” over de Amsterdamse hackerscene (Rop Gonggrijp, Marleen Stikker, Felipe Rodriguez) en het ontstaan van XS4ALL als privacyvriendelijke provider. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Hoe groen is jouw AI-gebruik écht?

Elke AI-prompt kost energie — maar hoeveel precies? En kun je daar iets aan doen zonder terug te gaan naar pen en papier? Cas Burggraaf is CTO en medeoprichter van GreenPT, een Nederlandse startup die open AI-modellen draait op groene Europese servers. Geen API-calls naar OpenAI of Anthropic, maar eigen bare-metal GPU's in een datacenter in Parijs waar de CO2-uitstoot per kilowattuur een stuk lager ligt. Het bedrijf laat gebruikers bij elke prompt zien wat hun energieverbruik is — iets waar de grote techbedrijven opvallend stil over zijn. In deze aflevering duiken Randal, Jurian en Cas in de polarisatie rondom AI, de echte milieukosten van taalmodellen, en waarom Europese digitale soevereiniteit meer is dan een buzzword. Daarnaast gaat Randal hands-on: hij vertelt over zijn eigen AI-server, en samen met Cas ontrafelen ze wat termen als quantization, MoE en distillation nu eigenlijk betekenen. Plus: luisteraarsvragen over energievergelijkingen en het ethische dilemma van trainingsdata. Over Cas Burggraaf Cas Burggraaf is CTO en medeoprichter van GreenPT, een Nederlandse AI-startup uit Utrecht die duurzame en privacy-vriendelijke AI levert op Europese infrastructuur. Eerder werkte hij als developer bij Brthrs Agency. Hij sprak recent op ai-PULSE 2025 in Parijs en ecoCompute Conference. * LinkedIn: https://nl.linkedin.com/in/casburggraaf * Website: https://greenpt.com * GitHub: https://github.com/Casburggraaf Sponsor: Alliander Kijk op https://werkenbij.alliander.com/ [https://werkenbij.alliander.com/] Tijdschema 0:00:00 Waarom AI zo polariserend is — en wie er gelijk heeft 0:02:42 GreenPT: groene AI én Europese soevereiniteit 0:05:25 Hoe meet je de CO2-uitstoot van een AI-prompt? 0:09:00 Open weights vs. open source: wat is het verschil? 0:16:14 De GPU-wapenwedloop: van L4 tot Blackwell 0:31:47 Een startup in de schaduw van OpenAI: hoe concurreer je? 0:37:08 [Alliander — sponsor] 0:42:14 AI neemt banen over: vertalers, developers, en dan? 0:48:05 Vibecoden, Slack-bots en een slim ventilatiesysteem 0:51:10 Waarom grotere modellen beter coderen (maar niet alles beter doen) 1:01:07 Luisteraarsvraag: is één AI-prompt zuiniger dan 15 Google-zoekopdrachten? 1:07:05 Zelf AI draaien: llama.cpp, VRAM en de kunst van quantization 1:10:35 Dense vs. MoE vs. distillation — uitgelegd voor sterfelijken 1:20:08 I use the AI to build the AI: semantic routing en de toekomst Genoemd in deze aflevering * GreenPT [https://greenpt.com] * Scaleway [https://www.scaleway.com/en/] (datacenter-partner GreenPT) * Open WebUI [https://openwebui.com/] — open-source chat-interface * Hugging Face [https://huggingface.co/] — platform voor open weight modellen * llama.cpp [https://github.com/ggml-org/llama.cpp] — server-software voor lokale AI-modellen * Ollama [https://ollama.com/] — gebruiksvriendelijke AI-server * NVIDIA [https://www.nvidia.com/en-eu/] H100, L4, L40, B300 (GPU's) * DeepSeek [https://www.deepseek.com/], Mistral [https://mistral.ai/], QWEN [https://qwen.ai/home], Gemma [https://deepmind.google/models/gemma/] (open weight modellen) * GPT-NL [https://gpt-nl.nl/] (samenwerking DPG Media) * "Escaping an Anti-Human Future" [https://www.samharris.org/podcasts/making-sense-episodes/469-escaping-an-anti-human-future] - Making Sense podcast — Sam Harris * Kingdom Come: Deliverance 2 [https://www.deepsilver.com/games/kingdom-come-deliverance-ii] (Warhorse Studios) * Startpagina.nl [https://www.startpagina.nl/] (ja, die bestaat nog) Tips van de tafel Randal: Probeer eens een AI-model lokaal te draaien op je eigen hardware. Begin met Ollama of llama.cpp en een open weight model van Hugging Face. Je leert er enorm veel van. Cas: Kijk bij het kiezen van een AI-dienst niet alleen naar het model, maar ook naar waar het draait en hoe transparant de aanbieder is over energieverbruik. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.