Focus op Wetenschap

Hoe bescherm je de rechtsstaat… ook tegen zichzelf? (live vanaf InScience festival)

Hoe voorkom je dat de overheid via wetgeving, veiligheidsdiensten of politieke druk steeds verder opschuift richting autocratische verhoudingen?  In deze tweede aflevering bouwen we voort op ons gesprek met Rowin Jansen tijdens het InScience Festival [https://www.insciencefestival.nl/nl/] in Nijmegen. Waar het in het eerste deel ging over wat geheime diensten doen en hoe je ze controleert, zoomen we nu in op het bredere plaatje: de democratische rechtsstaat.  Wanneer wordt waakzaamheid écht noodzakelijk? En wat betekenen actuele ontwikkelingen in Nederland, Europa en vooral de Verenigde Staten voor onze eigen veiligheid?  Rowin Jansen laat zien hoe subtiel zulke verschuivingen verlopen: niet via grote klappen, maar via kleine, bijna onzichtbare stappen. En hij legt uit waarom wetten onze eerste verdedigingslinie zijn — én waarom ze dat vooral moeten blijven.  Een gesprek over rode vlaggen, internationale samenwerking, de sleepwet, de Amerikaanse veiligheidsdiensten, en de ongemakkelijke vraag: kunnen democratische middelen — zoals een referendum — uiteindelijk de democratie zelf ondermijnen?  🧑‍⚖️ Te gast  Rowin Jansen [https://www.ru.nl/personen/jansen-r] – Universitair docent nationaal veiligheidsrecht, Radboud Universiteit Nijmegen    🧑‍💻 Podcast Focus  Gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie.  🎙️ Presentatie: Syb Faes, Renette Kwakkenbos & Sander Nieuwenhuijsen  🎛️ Redactie, montage & mixage: Sander Nieuwenhuijsen    ✉️ Vragen of opmerkingen?  Mail naar wetenschap@ntr.nl  [wetenschap@ntr.nl ]   📷 Volg ons  Instagram, LinkedIn en TikTok: @ntrwetenschap

Hoe geheim hoort een geheime dienst te zijn? (live vanaf InScience festival)

Wat doen geheime diensten precies? Hoe ver mogen ze gaan? Welke middelen hebben ze - en wie kijkt er mee over hun schouder? Een inkijkje in de wereld van spionage, toezicht en de dunne lijn tussen veiligheid en macht.  In deze eerste aflevering van een tweeluik duiken we in een wereld die zich normaal gesproken aan ons zicht onttrekt: die van de geheime diensten. Universitair docent nationaal veiligheidsrecht Rowin Jansen (Radboud Universiteit) onderzoekt hoe je toezicht houdt op organisaties die per definitie in het verborgene opereren. Hoe weet je of een geheime dienst binnen de wettelijke lijnen blijft? En wat gebeurt er als die grenzen langzaam opschuiven?  Tijdens het InScience Festival [https://www.insciencefestival.nl/nl/] in Nijmegen spreken Renette Kwakkenbos, Syb Faes en Sander Nieuwenhuijsen live op het podium met Rowin. Over spionage anno nu, over bevoegdheden die steeds verder reiken en over de cruciale rol van toezicht. En over de spannende vraag: hoe zorg je ervoor dat een geheime dienst ons beschermt — en niet de macht beschermt?    🧑‍⚖️ Te gast  Rowin Jansen [https://www.ru.nl/personen/jansen-r] – Universitair docent nationaal veiligheidsrecht, Radboud Universiteit Nijmegen    🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie.  🎙️ Presentatie: Syb Faes, Renette Kwakkenbos & Sander Nieuwenhuijsen  🎛️ Redactie, montage & mixage: Sander Nieuwenhuijsen    ✉️ Vragen of opmerkingen?  Mail naar wetenschap@ntr.nl [wetenschap@ntr.nl]    📷 Volg ons  Instagram, LinkedIn en TikTok: @ntrwetenschap

Hoe maakt de NOS het weerbericht?

Waarschijnlijk denk je dagelijks maar kort aan het weer. Een paar minuten, als je het weerbericht checkt op je telefoon, radio of televisie - en misschien nog wat minuten om te klagen als het weer niet is wat de weermensen hadden voorspelt. Maar sta je er wel eens bij stil dat je elke dag naar de resultaten van een klein wetenschappelijk onderzoek kijkt? ⭕️ In deze aflevering achterhaalt presentator Syb Faes hoe het weerbericht bij publieke omroep NOS wordt gemaakt. Daarvoor loopt hij de hele dag mee met doorgewinterd weerman Peter Kuipers Munneke, en komt hij erachter dat het weerbericht aan de ene kant harde wiskunde en natuurkunde is, en aan de andere kant net zoveel wetenschapscommunicatie. Want ja: na een kort weerbericht moeten 18 miljoen mensen weten waar ze de volgende dag aan toe zijn - dan moet je als weerman dus héél zorgvuldig je woorden kiezen. Ze hebben geluk die dag: Peter mag tijdens het journaal van 8 uur de eerste lentedag van het jaar aankondigen! Of misschien toch nét niet... Hoe maakt Peter het weerbericht? En waar let hij op bij het presenteren ervan?  🌦️ Peter Kuipers Munneke is meteoroloog en al 13 jaar lang weerman bij de NOS. Daarnaast is hij universitair docent glaciologie aan de Universiteit Utrecht. Hij noemt zichzelf een wat 'conservatievere' weerman, omdat hij de temperatuur op de weerkaart graag aan de lage kant inschat zodat de kans groter is dat die meevalt.  🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie. 🎙️ Redactie, presentatie, montage & mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Syb Faes. ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail ons op wetenschap@ntr.nl. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap.

Hoe een ‘gezonde’ bodem het verschil maakt bij hitte en hoosbuien

In deze aflevering duiken we letterlijk de grond in. Want wat zegt de bodem onder onze voeten over de stad waarin we wonen? En waarom kan een bodem die er gezond uitziet in de praktijk tóch problemen veroorzaken? Bodemonderzoekers Amanda Matson en Erik van den Elsen (Wageningen Environmental Research) werken samen met Liz Veerman en Remen Dallinga van de gemeente Amsterdam aan de Bodemgezondheidsindex: een methode om te meten hoe ‘gezond’ de stedelijke bodem is. Maar vooral: hoe geschikt die bodem is voor wat wij er als mens mee willen doen. Verslaggever Sander Nieuwenhuijsen loopt mee tijdens een veldmeting in het Amsterdamse Funenpark. Met een grondboor, regenwormentelling, infiltratietest en zelfs een penetrologger onderzoeken ze wat er schuilgaat onder het gras. Waarom werkt de bodem op de ene plek perfect en op de andere plek helemaal niet? En wat kun je zelf doen met de bodem onder je tuintegels? Focus op Wetenschap geeft je een kijkje in de keuken van de kennis. 🧪 In deze aflevering: Amanda Matson – Bodemonderzoeker, Wageningen Environmental Research Erik van den Elsen – Bodemonderzoeker, Wageningen Environmental Research Liz Veerman – Bodemadviseur, Gemeente Amsterdam Remen Dallinga – Bodemadviseur, Gemeente Amsterdam 🌱 Meer weten? * De Bodemgezondheidsindex Amsterdam (BGI) [https://openresearch.amsterdam/nl/page/125035/de-bodemgezondheidsindex-amsterdam-bgi] – achtergrond, uitleg en voorbeelden * Wetenschappelijke publicatie over stedelijke bodemgezondheid & de BGI [https://research.wur.nl/en/publications/de-bodemgezondheidsindex-amsterdam-stedelijke-bodemgezondheid-met/] Podcast Focus op Wetenschap wordt gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie 🧑‍💻 Redactie: Saxa da Silva  🎙️ Presentatie, montage & mixage: Sander Nieuwenhuijsen [https://www.instagram.com/sandeur/] ✉️ Vragen of opmerkingen? Mail naar wetenschap@ntr.nl [wetenschap@ntr.nl] 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

Waarom muzikale papegaaien ons minder uniek maken

Waar zijn wetenschappers de hele dag mee bezig? Focus op wetenschap geeft je een kijkje in de keuken van de kennis. Wat maakt ons mensen anders dan de dieren? Is het onze rationele manier van denken? Of misschien wel onze muzikaliteit? En wat zegt het over de mens als we kunnen bewijzen dat dieren ook muzikaal zijn? Biologen Michelle Spierings en Nick Dam van de Universiteit Leiden zitten middenin een Youtube-onderzoek naar de muzikaliteit van papegaaien van over de hele wereld. En stuitten tijdens hun zoektocht op een talentvol vogeltje dat R2D2 van Star Wars perfect na kan doen... Verslaggever Renette Kwakkenbos gaat langs in Leiden en luistert vol ontzag naar de zangkunsten van papegaaien.  🦜 Michelle Spierings en Nick Dam zijn biologen bij de Universiteit Leiden. Hier [https://www.universiteitleiden.nl/en/science/biology/animal-sciences/development--disease-in-animal-sciences/bird-sing-along-project] vind je meer informatie over het Bird Singalong Project.   🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR wetenschapsredactie.  🎙️ Redactie, presentatie, montage en mixage voor deze aflevering zijn gedaan door Renette Kwakkenbos.  ✉️ Heb je vragen of opmerkingen? Mail dan naar wetenschap@ntr.nl  📻 Luister iedere woensdag- op donderdagnacht tussen 02:00 en 05:00 naar Syb Faes en Renette Kwakkenbos tijdens De Nacht van NTR Wetenschap op Radio 1. 📷 Volg ons op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video's van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap