Dijkhoff & Segers
'Populisten verslaan is niet genoeg' - met Mark Lievisse Adriaanse
Beschrijving
Onze democratie wordt al jarenlang uitgehold. Lang voordat types als Trump op het toneel verschenen. Dat stelt Mark Lievisse Adriaanse, journalist bij NRC en auteur van 'Wat iedereen aangaat'. Hoe kan democratisering eruit zien? En welke verhouding tussen economie en democratie vinden we eigenlijk wenselijk? Klaas en Mark voeren een stevig gesprek over neo-liberalisme. En nieuws: stembusfraude in Gorinchem bij de gemeenteraadsverkiezingen. Mark deed er onderzoek naar en het blijkt al heel lang ‘een gewoonte’ in de gemeente én makkelijker te gaan dan gedacht. Dijkhoff & Segers is een podcast van Dag en Nacht voor Podimo.
Probeer 14 dagen gratis
€ 9,99 / maand na proefperiode. · Elk moment opzegbaar.
- Podcasts die je alleen op Podimo hoort
- 20 uur luisterboeken / maand
- Gratis podcasts
Alle afleveringen
206 afleveringen
Reacties
32Wat voor ideeën hebben jullie over democratische versteviging?
Verbieden van de lobby!
Het is er in het gesprek niet over gegaan. Maar ik zou ervoor pleiten om de scheiding der machten beter in te bedden in onze democratie. Nu zie je dat de rechter vaak op de stoel van de politici moet gaan zitten omdat zij het nalaten hun eigen wetten te volgen. Die willekeur moet eruit. Daarnaast kan een meerderheidscoalitie de Tweede Kamer simpelweg buitenspel zetten, waardoor de politieke besluitvorming plaatsvindt in de achterkamertjes, zonder dat de bevolking er nog invloed op heeft.
Overigens wel de lobbyisten. En dat zou ook beter moeten worden aangepakt.
Ik denk dat we toe moeten gaan naar een extraparlemtair kabinet, met een combinatie van ervaren bestuurders, experts van buiten de politiek die uit het werkveld komen en een aantal ervaren voormalig Kamerleden. Maar we moeten af van de vooruitgeschoven pionnen, wat zorgt voor een overwegend monistisch systeem waar het eigenbelang en het partijbelang prevaleert boven het algemeen belang. Dus een Kamerlid mag niet in dezelfde termijn ook minister meer worden.
Daarmee gaat de discussie volledig naar het parlement. En heb je niet de gekke situatie zoals nu waarbij een minderheidskabinet probeert beleid en keuzes door te voeren waar geen meerderheid voor is. Eerst zal er dan een (wisselende) meerderheid moeten zijn alvorens er een akkoord wordt gevormd.
Begin eens om, zoals ook duidelijk besproken maar niet uitgesproken wordt, met onderscheid maken tussen "voorzieningen" (water, zorg, asielopvang, kinderopvang, OV enz) en "producten". Laat bedrijven lekker concurreren op producten, maar blijf als staat verantwoordelijk voor je voorzieningen. Dan geef je burgers (en kiezers) weer perspectief en is het duidelijk waar ze invloed op uitoefenen. Ohja, en doe iets aan dat eeuwige gelobby, bijvoorbeeld een lobby- en donatie register handhaven?
De democratische rechtsstaat is niet perfect, maar vooralsnog het beste systeem dat we hebben. Het zal met hand en tand verdedigd moeten worden en verder versterkt. De partijen op de rechter flank hebben nogal wat anti-rechtstatelijke plannen; de coalitie - met de VVD voorop - gaat daar veel teveel in mee wat mij betreft (verbieden van antifa, inperking demonstratierecht, onuitvoerbare migratieplannen, etc).
Het wordt wel erg cringe om Dijkhoff te horen praten over populisme en democratie. Ben ontzettend blij dat mensen als bv Rob de Wijk zich uitspreken tegen het gedachtengoed van vele vvd bewindspersonen. Dat zijn mensen die staan ‘voor ons Nederland ‘.
Zoals Mark al jaren dacht dat er iets niet klopte, denk ik dat ook. Alle beschouwingen over de opkomst van populisme ten spijt denk ik dat het simpeler ligt. Bestaande politieke partijen kunnen de grote problemen van deze tijd niet oplossen omdat ze naar mijn mening te veel in hun eigen loopgraven zitten. De VVD voorop. In analogie daaraan zeg ik weleens: het ging bergafwaarts met de nieuwsvoorziening toen media geen middel meer waren maar een doel.
Jacques Ellul schreef in de jaren '30 al over hoe het liberalisme ruim baan maakte voor het fascisme in zijn essay in l'Esprit genaamd 'Fascism, frère de liberalism'. Ik denk dat je hetzelfde kan zeggen van het anti-democratische populisme. De liberalisering van de economie (kapitalisme) en de cultuur (individualisme) heeft de Nederlander vatbaar gemaakt voor het populisme.
Democratie is evenwichtige verhoudingen tussen macht en tegenmacht. Die is scheef. Er ligt teveel macht bij een te kleine groepen die niet of nauwelijks gereguleerd worden. Vroeger waren dat koningen of Keijzers. Nu denk ik bv aan de tech bedrijven. Die verhoudingen moeten herstelt worden om democratie te verstevigen.
Dit soort podcasts helpen zeker voor versteviging (en vernieuwing); mooie podcast hoor! Vooral goed hoe meneer Lievisse Adriaanse zich niet uit het veld laat slaan door neerbuigende simplificaties (‘ik heb nog nooit een neoliberaal ontmoet’) van meneer Dijkhoff. Meneer Dijkhoff u bent oprecht goed in iets wat complex (of moeilijk) is behapbaar (of gemakkelijk(er)) uit te leggen. Uw valkuil is dan wel dat uw uitleg soms uitmondt in zulke simplificaties worden dat ze zelfs populistisch worden.
Politici in het Westen zouden vooral bij zichzelf te rade moeten gaan waarom er zoveel zwevende kiezers zijn die zich telkens afvragen door wie zij het beste worden vertegenwoordigd. Net als hier bestaat er in de VS ook een grote groep zwevers, the Independents. Beide traditionele partijen hebben elk een ‘base’ van nog geen 30%. Independents maken ruim 40% van het electoraat uit. Het is te makkelijk om telkens naar populisten te wijzen, of erger, de kiezer de schuld te geven, zoals links doet.
Je begint met een pleidooi voor zelfreflectie bij politici, maar eindigt zelf met een eenzijdige beschuldiging richting links. Je insinueert alsof alleen links de kiezer moraliseert, terwijl rechts net zo goed groepen kiezers wegzet als naïef, elitair of gehersenspoeld. Als je echt consequent bent, geldt die kritiek voor beide kanten
Bastiaan, met circa 60 zetels rechts vd VVD en een nieuwe partij die in de uiterst linkse hoek vd kamer zit, lijkt me het signaal vd kiezer toch duidelijk…los van wat je van partijen, links en rechts, vindt want daar kan ik idd ook nog een hele boom over opzetten.
De democratie heeft wel degelijk gewerkt, echter de laatste decennia is vanuit marketingcommunicatie het idee ontstaan dat politici de burger naar de mond moet praten om verkiezingen te winnen. Voor sommige partijen is het een verdienmodel geworden. Ik mis zodoende visie en deskundigheid.
(1) Versteviging van kwaliteitsjournalistiek en media (zeker lokaal) door middel van significante structurele budgetten. (2) Vaker gebruik maken van burgerberaden, zoals voor Stikstof, Groningen gas, afhandeling toeslagen. (3) Afschermen van democratische risico's zoals gevoelige benoemingen en geldstromen (zie journalistiek) van de politiek door burgerpannels. Uberhaupt de burger vaker integreren in bepaalde overheidsonderdelen en beleidsontwikkelingsprocessen om vertrouwen te houden.
(4) Organiseren van nationaal debat over een maatschappelijk onderwerp per maand. Bijv. vrouwenonveiligheid en discriminatie. Geef de burgers controle over de onderwerpen. Dit als tegengewicht voor de waan van de dag die reactief is en het echte debat nu verstikt. (5) Tegengaan van marktmacht (zeker big Tech) door goede marktordening, en mededinging volgens de New Brandeisians. Marktmachtsconcentraties werken bovendien autocratien in de hand.
(6) Uitbreiding van de 2e kamer met ook meer ondersteunend personeel. (7) Maak echt werk van het lobbyregister volgens de EOSO aanbevelingen en hanteer hier ook op. Creeer ook een afkoelperiode voor kamerleden (wellicht met extra wachtgeld ;) ).
(8) Deels omdraaien van financiele globalisering die een race to the bottom heeft veroorzaakt tussen landen, waardoor de macht weg lijkt. De financiele crisis, waarvoor de rekening vooral bij de maatschappij lag, legde dit bloot. Zorg dat waardeonttreking duur is en waardecreatie rendabel.
(9) Sterke macht moet gepaard gaan met sterke democratie. Ook in de publieke sector, waar veel meer stakeholdermanagement moet worden afgedwongen voor grote bedrijven. Bijv. afgevaardigden in de RvC vanuit de werknemers maar misschien ook de lokale bevolking voor zeg 250+ werknemers. Bij grote platforms (facebook, booking, Spotify etc.), die eigenlijk een soort dorpslein zijn, moeten gebruikers en leveranciers inspraak hebben in de vorm en voorwaarden. Nu worden die uitgebuit.
Positief gevolg van vertrek Shell uit NL: hopelijk minder desastreuze invloed van Shell op ons economische- en klimaatbeleid.
Ik vond dit soms wat lastig te volgen. Even 2 zinnen uitleg over wat een bepaald(e) stroming of bepaald begrip ook alweer inhoudt is prettig. Verder super interessant en goed dat dit een echte inhoudelijke podcast is.
Een democratie is het beste middel voor een land maar het is niet perfect.
Democratie is kort gezegd meer het recht van de minderheid dan bot ‘the winner takes it all’.
Ik heb totaal geen idee waar die gast het over had Was alleen maar aan het zenden
Ik ben het eens met de stelling omdat de huidige problematiek omtrent huisvesting, stikstof en meer zaken, niet uit één of twee kabinetten afkomstig is. Meerdere decennia aan opbouw heeft de urgentie van vandaag tot resultaat gemaakt. Dat alles hebben we met ons eigen democratische systeem voor elkaar gemaakt. We moeten niet doen wat we deden, zodat we iets krijgen dan we kregen.
Veel meer participatie van burgers in besluitvorming. En niet aan het einde, maar aan het begin. Overigens was dit gesprek inhoudelijk erg interessant en een mooi voorbeeld van een ‘democratisch gesprek’. Met ruimte voor alle belangen!
Ik vind de stelling: de democratie werkt niet eigenlijk nog niet onderbouwd. Het werd gewoon gezegd alsof dit algemeen bekend is. Als iemand die dit niet intuïtief vindt of mee eens is, maakt dat het verhaal wel een frustrerende luister.
Vooral in het begin, later in de podcast kwam ik er makkelijker in wat Mark’s verhaal was.
Kijk naar de beurzen: de top 10 bepaalt wat er gebeurd. De kiezer gaat helemaal nergens meer over.
Wat voor ideeën hebben jullie over democratische versteviging?
Het wordt wel erg cringe om Dijkhoff te horen praten over populisme en democratie. Ben ontzettend blij dat mensen als bv Rob de Wijk zich uitspreken tegen het gedachtengoed van vele vvd bewindspersonen. Dat zijn mensen die staan ‘voor ons Nederland ‘.