Chanel Nº 5: spiegel van de tijd

Ed van der Elsken - De straatfotografie voorbij

Ed van der Elsken kennen we vooral van zijn iconische straatfotografie, maar hij deed veel meer dan dat. Dat is te zien in de tentoonstelling ‘Ed van der Elske. Up Close’ die deze week opende in het Rijksmuseum in Amsterdam. Programmamaker Rinke Vreeke dook met Hinde Haest, conservator fotografie van het Rijksmuseum, in het persoonlijke werkarchief van Van der Elsken. Aan de hand van niet eerder aan het publiek getoonde notities, schetsen, proefversies van fotoboeken en een onverfilmd script, maakte ze een portret over hem. Over hoe Van der Elsken te werk ging, hoe hij experimenteerde, maar ook over zijn vele reizen en de rol van zijn (ex-) partners in zijn carrière. Een portret over de mens die schuilgaat achter het beeld van de vrijgevochten fotograaf.

De verdwenen Rembrandts

Het Rembrandthuis in Amsterdam viert vandaag zijn 125e verjaardag. Een goed excuus voor ons om de documentaire te herhalen die Laura Stek in 2019 maakte over het wonderbaarlijke verhaal van twee schilderijen van Rembrandt. Het waren de lievelingen van de laatste Poolse koning, kwamen in handen van een fantastische en dappere gravin, er werd om de werken gevochten door Hitler en Göring én ze leken ze in een grote brand verloren te zijn gegaan. Tot ze in 1994 opeens weer opdoken: de twee Rembrandtschilderijen Meisje in een schilderijlijst en Geleerde aan zijn lessenaar. Nu hangen ze in het Koninklijk Paleis in Warschau.   Laura Stek maakte deze documentaire op basis van het boek Het meisje en de geleerde van Gerdien Verschoor.

Het probleem de wereld in. De geschiedenis van Blijf van m'n Lijf

Het was schokkend nieuws deze week: Vier mannen zijn aangehouden in een groot onderzoek naar het drogeren en seksueel misbruiken van vrouwen.   Reden voor ons om de documentaire te herhalen die Christianne Alvarado maakte over de begintijd van de ‘Blijf van m’n lijfhuizen.’ De opvanghuizen voor mishandelde vrouwen ontstonden in een tijd waarin geweld tegen vrouwen absoluut niet serieus werd genomen, zelfs niet door hulpverleners. Sinds die tijd is er veel veranderd, maar het probleem is allesbehalve verdwenen.  Het interview met Noor van Crevel uit het archief van Atria is gedaan door Josien Pieterse. Met dank aan Flora Vallenduuk van Atria, archief voor vrouwengeschiedenis, en Renée Römkens, emeritus hoogleraar gender-gerelateerd geweld.

Radio op grote hoogte

Helikopters, hoogwerkers en zakken met geld. In de jaren ’70 en ’80 kon alles bij de VPRO Radio. Tenminste: dat is wat makers Tom Hofland en Pascal van Hulst in de wandelgangen hoorden. Als kinderen van de jaren ’90, en makers van nu, werden ze stikjaloers op die zogenaamde gouden jaren. Maar was het toen echt alle dagen feest?  Naar aanleiding van het 100-jarig bestaan van de VPRO maakten Tom en Pascal een documentaire over de roemruchte VPRO-radiogeschiedenis. Over de creativiteit, de gekte én de grenzen die daarbij werden overschreden.

Uit de pas - Het vrijgevochten leven van danseres Darja Collin. Deel 2

Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans: Darja Collin, de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak. Programmamaker Katinka Baehr maakte samen met Arend Hulshof, die een boek over Darja Collin schreef een tweedelige documentaire. Over haar avontuurlijke leven, haar dans en haar (korte en ongelukkige) huwelijk met schrijver, dichter en scheepsarts Slauerhoff. Vandaag deel twee.      Het boek van Arend Hulshof heet: Alleen in dans kon zij wonen. De teksten in de documentaire zijn ingesproken door: Christianne Alvarado en Eric Arends.