De Universiteit van Nederland Podcast

815. Deze 100 jaar oude film voorspelde hoe 2026 eruitzag. Wat klopt ervan?

De 100 jaar oude film Metropolis voorspelde verrassend nauwkeurig onze huidige wereld vol technologie, wereldsteden, en een groeiende kloof tussen arm en rijk. Is dit toeval of hadden de makers een glazen bol? In deze aflevering duiken we de bioscoop in met mediawetenschapper Dan Hassler-Forest (Universiteit Utrecht) en nemen we het genre van sciencefiction onder de loep: hoe kan het dat sci-fi de toekomst zo treffend kan voorspellen? Wat kunnen de films ons vertellen over de tijd waarin ze gemaakt zijn? En is Barbie niet eigenlijk ook een sciencefictionfilm? Dan Hassler-Forest werkt als universitair docent bij de afdeling Media- en Cultuurwetenschappen bij Universiteit Utrecht. In zijn werk staat de wisselwerking tussen popcultuur en de maatschappij centraal. Hij onderzoekt hierbij specifiek hoe maatschappelijke machtsverhoudingen, angsten en actuele spanningen zichtbaar worden in de populaire media die we dagelijks consumeren. Benieuwd geworden naar de film Metropolis? Je kunt het origineel hier volledig kijken: https://www.youtube.com/watch?v=_q25QpZXfoU Dank aan Pathé Tuschinski en Filmhuis Cavia voor de filmische locaties. 00:00 Kunnen films de toekomst echt voorspellen? 01:46 Metropolis: De 100 jaar oude film die 2026 voorspelde 03:57 De wetenschap achter filmvoorspellingen 05:09 Waarom films de maatschappij reflecteren 06:00 De rol van mediawetenschap in film 07:02 1984 uitgelegd: Big Brother is watching you 08:02 De waarde van sciencefiction kijken 08:45 De link tussen sciencefiction en de eerste mobiele telefoon 09:40 Is Barbie een sciencefictionfilm? See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

814. Waarom miljoenen mensen een ijzertekort hebben zonder dat ze het weten

Ben jij altijd moe, futloos of kun je je simpelweg niet concentreren? Er is een kans dat je een ijzertekort hebt. Miljoenen mensen lopen ermee rond, zonder het te weten. In deze aflevering onthult hoogleraar Dorine Swinkels (Radboudumc) waarom ijzer de absolute ‘sterspeler’ is in je lichaam. Het speelt een cruciale rol in het transport van zuurstof door je lichaam en is belangrijk voor het goed functioneren van je spieren. Waarom blijft een ijzertekort dan zo vaak onopgemerkt? Welke signalen moet je serieus nemen? En misschien nog belangrijker: wat kun je doen om die ijzervoorraad weer op peil te krijgen?  IJzerrijk eten voedingscentrum: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/ijzer.aspx#blokwaar-zit-ijzer-in? [https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/ijzer.aspx#blokwaar-zit-ijzer-in?] See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

'Wie ben ik?' Luister onze NIEUWE podcast-serie vol wetenschap over jezelf

Waarom val je altijd op foute types? Hoe kun je omgaan met ADHD? Waarom leven optimisten langer? In deze nieuwe podcast-serie van de Universiteit van Nederland krijg je elke maandag nieuwe wetenschappelijke antwoorden op al jouw vragen over jezelf. Vandaag: 5 afleveringen over 'Wie ben ik & stress'? We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo [https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo] Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB [https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB] See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

813. Waarom Nederland in de verkeerde tijdzone zit (en dit slecht is voor jouw slaap)

Voelt het alsof je elke ochtend wakker wordt met een jetlag? Dat is helemaal niet zo gek: choronobioloog Maaike van der Rhee (Erasmus MC) legt uit dat Nederlands namelijk in de verkeerde tijdzone leven. Toen tijdzones ooit vastgesteld werden, hoorde Nederland zelfs bij de dezelfde zone als Engeland. Toch lopen onze klokken nu gelijk met die van Berlijn. En dat heeft gevolgen: je biologische klok raakt ontregeld, wat invloed heeft op je slaap en zelfs je gezondheid, denk aan een verhoogd risico op Type 2 diabetes, overgewicht, bepaalde vormen van kanker en een kortere levensverwachting. En met de zomertijd maken we die problemen zelfs nóg groter. Daarom pleiten Maaike en andere chronobiologen voor het afschaffen van de zomertijd, en zelfs voor een overstap naar de Britse tijdzone. Hoe zijn we eigenlijk in deze verkeerde tijdzone terechtgekomen? En wat betekent dit concreet voor jouw lichaam? Bekijk de aflevering en ontdek hoe het zit.  Van der Rhee maakt deel uit van het Bioclock consortium, een nationaal consortium van chronobiologen dat zich sterk maakt voor een tijdzonewissel. Volgens hen zou het aanpassen van de tijdzone naar de Engelse tijd, aanzienlijke gezondheidsvoordelen voor heel Nederland opleveren, van de Rotterdam tot aan de Oostgrens.  https://bioclockconsortium.org/ [https://bioclockconsortium.org/]  Dank aan het Allard Pierson waar ze een geweldige kaartencollectie hebben: https://www.allardpierson.nl/ [https://www.allardpierson.nl/] 00:00 In welke tijdzone zit Nederland? 00:56 Hoe zijn de tijdzones bedacht? 02:50 Waarom zit Nederland in de tijdzone met Duitsland? 03:10 Hoe werkt de biologische klok? 04:20 Is ochtendlicht echt belangrijk? 05:35 Is de zomertijd goed of slecht? 07:20 Onderzoek naar gezondheidseffecten 09:50 Hoort Nederland in de Engelse tijdzone? See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

812. Stress meten met een smartwatch: handig of juist extra stress?

Ongeveer 40% van de Nederlanders gebruikt apps of wearables - zoals smartwatches of smartringen - om hun gezondheid bij te houden: je stappen, je cyclus, je slaap en: je stress. Matthijs Noordzij van de Universiteit Twente onderzoekt stress-wearables. In zijn onderzoek kijkt hij hoe betrouwbaar de stressmetingen zijn, of zulke apparaten mensen daadwerkelijk helpen gezonder te leven, en of ze ook een rol zouden kunnen spelen in de dokterskamer. Database van wearables: https://wearables.stress-in-action.nl/ [https://wearables.stress-in-action.nl/] Website project stress-in-action waar Matthijs onderzoek voor doet: https://stress-in-action.nl/ [https://stress-in-action.nl/] Afleveringen over stress: 675. Altijd stress? Heel normaal. Dit is waarom: https://open.spotify.com/episode/2KeQF3CueItgsv0SgYVnUX?si=5c798cd5223641f2 [https://open.spotify.com/episode/2KeQF3CueItgsv0SgYVnUX?si=5c798cd5223641f2]  694. Waarom krijg je buikpijn van stress?: https://open.spotify.com/episode/4dETzYN805y033bOkvvCjC?si=5469c54c19034eea [https://open.spotify.com/episode/4dETzYN805y033bOkvvCjC?si=5469c54c19034eea]  797. Bore-out vs burn-out. Dit wist je nog niet over stress: https://open.spotify.com/episode/4lcHUrTQAEWW5clLDjQL7c?si=3a77bf8439104492 [https://open.spotify.com/episode/4lcHUrTQAEWW5clLDjQL7c?si=3a77bf8439104492]  793. Mindfulness: vaag gedoe of serieuze wetenschap?: https://open.spotify.com/episode/7LZEBBaNQDfVWQmZ3AipRa?si=9c4b31fc5b514b49 [https://open.spotify.com/episode/7LZEBBaNQDfVWQmZ3AipRa?si=9c4b31fc5b514b49]  736. Waarom piekeren we juist 's nachts?: https://open.spotify.com/episode/6BNXrHdtA08cXS5pmQIEH8?si=12f913932a3a4a9f [https://open.spotify.com/episode/6BNXrHdtA08cXS5pmQIEH8?si=12f913932a3a4a9f]  See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.