Netanyahu en Trump zijn losers

Netanyahu en Trump zijn losers

Waarover ging het ook alweer, toen het duo Netanyahu-Trump besloot Iran binnen te vallen? Ze hadden vijf doelstellingen: het liquideren van het leiderschap, het bevrijden van de bevolking van het juk van de staatsterreur, het uitschakelen van het nucleaire programma, het vernietigen van het arsenaal aan ballistische raketten en het garanderen van de vrije doorgang voor de scheepvaart. Hoe ze het ook formuleren en elkaar de schuld geven, geen van die doelstellingen is bereikt. Bibi en Donald zijn mega-losers, en Iran laat ze door een hoepeltje springen.  Het nieuwe leiderschap is minstens zo wreed als het oude. Deze week werden twee jonge mannen, beschuldigd van gewelddadige oppositie, in Isfahan opgehangen [https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-903874], het topje van een ijsberg, want liquidaties van tegenstanders zijn routine. De losers dachten dat het Iraanse volk na de moord op het oude leiderschap massaal zou opstaan om de macht over te nemen. Zoals New York Times columnist Thomas Friedman schreef: ‘als je iemand in Beiroet of Teheran wil laten vermoorden, bel dan de Mossad [https://www.nytimes.com/2026/07/21/opinion/trump-netanyahu-putin-war.html?searchResultPosition=2]. Als je de politieke en sociale trends in Beiroet of Teheran wilt begrijpen, bel dan vooral niet met de Mossad.’  In een inmiddels achterhaald ‘memorandum of understanding’ stond dat tijdens een staakt-het-vuren van twee maanden zou worden onderhandeld over het nucleaire programma, en de zeggenschap over de Straat van Hormuz zou nader worden besproken, maar vooralsnog kon de scheepvaart doorgaan. Niet dus. Er zijn twee vaarroutes [https://www.seatrade-maritime.com/security/strait-of-hormuz-ship-transits-two-routes-two-sets-rules], een langs de kust van Iran, en de andere langs Oman. Schepen die de Oman-route kozen werden door Iran beschoten. De boodschap was een variant op de Ford-reclame uit 1914: je kunt elke kleur auto kiezen zolang het maar zwart is. In dit geval: iedereen mag zijn eigen route kiezen, zolang het maar de Iraanse is.  De losers hebben vergelijkbare problemen: ze staan voor erop-of-eronder verkiezingen. Israëliërs en Amerikanen zijn het met elkaar eens dat hun leiders de oorlog tegen Iran hebben verloren, spectaculaire budgetten erdoor te hebben gejast, hun wapenvoorraden hebben gekannibaliseerd en kiezers in hun eigen partijen van zich hebben vervreemd. Amerikanen zijn woedend vanwege de idiote benzineprijs, Israëliërs zijn woedend omdat hun premier maar twee bezoekjes heeft afgelegd aan de nabestaanden van de 1200 vermoorde landgenoten op 7 oktober, maar wel helemaal naar Washington vliegt voor de uitvaart van senator Lindsey Graham. En nog steeds met de pretentie van ‘mr Security.’  Als Netanyahu wil doorvechten staat hij alleen, want Trump doet niet meer mee. Trump wil het liefst een Amerikaans vertrek bespoedigen, onder het bekende mantra ‘declare victory and leave.’ Want uiteindelijk is die vrije doorgang door Hormuz voor de VS niet van belang. Amerika importeert geen olie. Dus is het niet zijn probleem, maar het onze. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

'Zelensky duldt niet al te veel populariteit om zich heen'

President Zelensky is door de knieën gegaan door de druk van demonstranten in Oekraïne en heeft legerchef Syrsky aan de kant geschoven. De kritiek ontstond na het ontslag van de zeer populaire minister van Defensie Fedorov. Volgens Oekraïne-correspondent Chris Colijn wil Zelensky zo min mogelijk andere populaire mensen om zich heen hebben. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Luister ook | 'Iran dicteert alles in deze oorlog' [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10606378/iran-dicteert-alles-in-deze-oorlog] Hoewel het Oekraïne steeds meer voor de wind gaat op het slagveld heerst er bredere onvrede in het land. Onder meer over het rekruteren van soldaten, waarbij mannen soms gewoon van de straat worden geplukt. Volgens Colijn is dit begrijpelijk. 'Oekraïne is een democratie die naar ondemocratische middelen grijpt.' De populariteit van Zelensky neemt af, maar volgens Colijn wordt er niet aan zijn stoelpoten gezaagd, ondanks dat er al zeven jaar geen verkiezingen meer zijn geweest. 'Mensen begrijpen dat je in tijden van oorlog geen verkiezingen kunt houden. Dus 'Oekraïne is een democratie zonder verkiezingen' Lees ook | Burgemeester New York wil Netanyahu arresteren op VN-top, ‘is oorlogsmisdadiger’ [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10606614/burgemeester-new-york-wil-netanyahu-arresteren-op-vn-top-is-oorlogsmisdadiger] Netanyahu gokt op verdeeld Israël De verkiezingscampagne in Israël is losgebarsten. Daarbij wordt vooral gekeken naar premier Netanyahu en zijn belangrijkste uitdager, voormalig legerleider Gadi Eisenkot. Buitenlandcommentator Jan van Benthem van het Nederlands Dagblad, beschrijft hoe hard de campagne er nu al aan toegaat. Onder meer met een omstreden AI-video waarin Netanyahu de spot drijft met het overlijden van de zoon van Eisenkot tijdens de oorlog in Gaza. 'Dit is beneden elk niveau wat je kunt bedenken', zegt Van Benthem. 'Veel Israëliërs verlangen naar fatsoen en overleg in de politiek.' Luister ook | Amerika Podcast [https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast] Trump gelooft peiling, maar niemand weet welke | Postma in Amerika President Trump krijgt veel kritiek op de oorlog die hij uitvecht met Iran, zelfs van zijn favoriete zender Fox News. Maar Trump heeft hij nu een peiling gevonden waaruit blijkt dat dat allemaal wel meevalt, alleen weet niemand over welke peiling Trump het heeft. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. ---------------------------------------- Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Amerikaanse oorlogskas is leeg

Begin 1973 tekende Richard Nixon het vredesakkoord met Vietnam. Pas eind april 1975 vertrokken de laatste Amerikanen. In die ruim twee jaar werd nog wel stevig gevochten, maar het Congres draaide de geldkraan dicht, dus militair kon Nixon niets meer. Met 58.000 gesneuvelde soldaten distantieerden het Amerikaanse volk en parlement zich van deze gruwelijke episode. De griezelwoorden in Amerika zijn ‘body bags’ en ‘luchtmachtbasis Dover,’ het vliegveld waar de lichamen van omgekomen militairen naar huis terugkeren. Trump reisde opnieuw naar Dover, dit keer voor de terugkeer van de lichamen van soldaten [https://thehill.com/homenews/administration/5979309-us-servicemembers-killed-iran/] die waren omgekomen bij een Iraans bombardement op bases in Jordanië en Irak. Dat er ook tientallen soldaten gewond waren en gevechtshelikopters waren geraakt werd nog even geheimgehouden. Maar het beeld van slachtoffers in plaats van overwinnaars lag plotseling onder een vergrootglas. Met als gevolg dat de behandeling van Trumps verzoek voor 88 miljard dollar extra voor deze oorlog – boven op het defensiebudget van 1500 miljard dollar – door de Senaat werd geblokkeerd. Indachtig Nixon en diens heilloze oorlog in Vietnam, noemt de Democratische fractievoorzitter Chuck Shumer het ‘een verzoek om toestemming voor de roekeloosheid die we in Iran zien plaatsvinden.’ Trump is waarschijnlijk behendig genoeg om het extra bedrag uiteindelijk binnen te harken, maar onder volk en parlement groeit de overtuiging dat de oorlog niet valt te winnen. De generaals van de machtigste krijgsmacht ter wereld zien dat het Iraanse wapenarsenaal nog steeds aanzienlijk is en dat, zoals Politico het uitdrukt ‘dit is hoe een moeras eruitziet [https://www.politico.com/news/2026/07/21/this-is-what-a-quagmire-looks-like-trump-enters-bleak-new-phase-with-iran-01005354].’ Dwight Eisenhower, commandant van de succesvolle Geallieerden in de Tweede Wereldoorlog, moest knarsetandend toezien hoe Amerika in Korea in 1953 niet verder kwam dan een wapenstilstand. Nixon moet toezien hoe Amerika na 12 jaar oorlog in 1975 verloor in Vietnam. Bush Jr, Obama, Trump en Biden moesten toezien hoe Amerika verloor van de Afghaanse Taliban en de sjiitische milities in Irak. Allemaal mét grondtroepen. Zelfs mét grondtroepen zou het in Iran waarschijnlijk ook niet lukken. We houden de komende dagen het oog op het Congres, en vooral de defensiebegroting. De luchtmacht en marine hebben nog geld tot eind deze maand, daarna is het simpelweg op [https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/07/21/pentagon-sinking-billions-into-iran-is-quickly-running-short-cash/]. En wat doet het Congres? Dat gaat nu eerst een maandje of zo op reces. In Teheran kijken de machthebbers schuddebuikend toe. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

'Iran dicteert alles in deze oorlog'

De oorlog tussen Iran en Amerika woedt weer in alle hevigheid. Hebben de strijdende partijen militair nog opties, of kan alleen creatieve diplomatie nog soelaas bieden? Maarten van Rossum, oud-diplomaat en onderhandelaar, heeft de hoop op een oplossing nog niet helemaal opgegeven. Volgens de oud-adviseur van Mark Rutte wordt er nu vooral onderhandeld over het proces om te komen tot echte vredesonderhandelingen.  Richting de midterms brengt Trump zichzelf wel in een lastig parket. Er is gebleken dat de Iraniërs een asymmetrisch voordeel hebben in deze oorlog. Bovendien is het Iraanse regime nu nog gemotiveerder en harder geworden. 'Hier is bijna niet van te winnen', aldus van Rossum.  Lees ook | De oorlog in Iran is weer terug bij af: ‘Iran kan Trump door een hoepeltje laten springen’ [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10606096/de-oorlog-in-iran-is-weer-terug-bij-af-iran-kan-trump-door-een-hoepeltje-laten-springen] Oekraïense kabinetswissels Volgens Europa-verslaggever en BNR's Oekraïne-watcher Geert Jan Hahn zorgen de protesten in Oekraïne vooral voor onrust over het vertrek van defensieminister Fedorov, die populair is vanwege zijn inzet op drones in de oorlog tegen Rusland. De demonstraties, met name in Kyiv, richten zich ook op opperbevelhebber Oleksandr Syrskyi, die onder delen van de bevolking weinig steun geniet. Hahn zegt dat dit een uitdaging kan worden voor president Zelensky, die moet voorkomen dat de onvrede uitgroeit tot bredere kritiek op de legerleiding en zijn eigen politieke kamp. Tegelijkertijd krijgt Oekraïne met Serhiy Koretsky een nieuwe premier, die dankzij zijn ervaring in de energiesector het land moet voorbereiden op een mogelijk zware winter. Lees ook | Zelensky krijgt gewenste koerswijziging: Koretsky wordt premier Oekraïne [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10606452/zelensky-krijgt-gewenste-koerswijziging-koretsky-wordt-premier-oekraine] Amerikaanse druk op het Internationaal Strafhof Amerika uitte deze week felle kritiek op het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Volgens advocaat Geert Jan Knoops is de felle kritiek van de Amerikaanse regering niet verrassend, omdat de Verenigde Staten al sinds de oprichting kritisch zijn op het hof. Hoewel sommige bezwaren volgens hem begrijpelijk zijn, zoals de grote bevoegdheden van aanklagers en de rol van slachtoffers in procedures, blijft het ICC volgens Knoops het belangrijkste internationale instrument om genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid te vervolgen. Tegelijkertijd erkent hij dat het trackrecord van het hof beperkt is, met relatief weinig veroordelingen en vooral zaken tegen leiders uit zwakkere landen.  Knoops merkt ook op dat er recent drie rechters van het ICC de regering Trump hebben aangeklaagd bij een Amerikaanse federale rechter in Manhattan vanwege de eerdere Amerikaanse sancties tegen het strafhof. De rechters uit Benin, Oeganda en Canada beroepen zich op het feit dat er geen noodtoestand is geweest om die sancties uit te vaardigen. De kans bestaat dus dat een Amerikaanse rechter de sancties van Trump onwettig verklaart.  Lees ook | Ministerie van Buitenlandse Zaken bezorgd over harde Amerikaanse aanval op ICC [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10606288/ministerie-van-buitenlandse-zaken-bezorgd-over-harde-amerikaanse-aanval-op-icc]  [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10606288/ministerie-van-buitenlandse-zaken-bezorgd-over-harde-amerikaanse-aanval-op-icc] Postma in Amerika | Trump houdt leugen over verkiezingsfraude in leven voor midterms Trump houdt de mythe van verkiezingsfraude levend. Trump blijft zes jaar na de verkiezingen van 2020 nog altijd volhouden dat hij heeft gewonnen. Republikeinse kandidaten en senatoren weigeren openlijk te erkennen dat Joe Biden de verkiezingen heeft gewonnen. Ze buigen met Trump mee, maar toch zijn ze er niet altijd blij mee. Ze hebben liever dat Trump praat over de economie. De president probeert met de leugens over de verkiezingen van 2020 zijn kiezers te mobiliseren voor de midterms.   Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio Luc de Klerk [https://www.linkedin.com/in/lucdeklerk?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio   See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Trump staat schaak

Schaken is bedacht in India, maar maakte vanaf de zesde eeuw furore in Perzië. ‘Schaak,’ de gevaarlijkste bedreiging van de koning, komt van het Perzische woord ‘sjah.’ Een metafoor voor de strijd tussen Amerika en Iran. Trump staat schaak. Nog niet ‘schaak mat,’ wat in het Perzisch ‘de koning is dood’ betekent. Maar het scheelt niet veel. Na bijna vier maanden is hij er niet in geslaagd het Iraanse leiderschap uit te schakelen, dat zich bovendien niet laat dwingen om het nucleaire programma op te geven, of om te stoppen met steun aan Hezbollah, Hamas en de Houthi’s. En, strategisch en economisch het belangrijkste: Iran blijft, ondanks stoere taal van Trump en de opnieuw opgelaaide oorlog, heer en meester in de Straat van Hormuz. Maar ook Iran heeft niet wat het wil: Amerika is niet van plan zijn vlooteenheden en gevechtsvliegtuigen uit de regio weg te halen, handhaaft de sancties en verhindert de export van Iraanse olie. De economie is dramatisch slecht, maar na 47 jaar aan de macht en gewend aan boycots geven het leiderschap en het eliteleger, de Revolutionaire Gardes, geen krimp. De Amerikaanse bondgenoten in het Golfgebied betalen de prijs, want zij zijn het doelwit van Iraanse represailles, wat ook laat zien dat de voorraad raketten en drones nog lang niet op is. Om uit zijn benarde situatie [https://apnews.com/article/iran-war-trump-strait-hormuz-f8d20baa977b2162ba235a1bbfd4246f] te komen zou Trump twee stappen terug moeten nemen: het sturen van, zoals persbureau AP het noemt, een veel grotere armada aan oorlogsschepen en tienduizenden soldaten voor een grondleger in Iran. Politiek suïcidaal, want een fikse meerderheid van de Amerikanen wil een einde aan de oorlog, en rekent op beheersing van de benzineprijs door grotere eigen voorraden aan te spreken. De Golfstaten proberen trouwens de levering via alternatieve middelen [https://theconversation.com/what-alternatives-do-gulf-states-have-to-the-strait-of-hormuz-281805], zoals pijpleidingen en andere vaarroutes, op te voeren, maar om transport via Hormuz te evenaren zijn honderden miljarden nodig.  Het inzetten van grondtroepen is uitgesloten. Maar ook het sturen van meer oorlogsschepen is een probleem, want zelfs het overmachtige Amerika moet rekening houden met onderhoud aan schepen en vliegtuigen, het roteren van bemanningen en financiering. Daartegen zal het Congres zich verzetten, zeker zo vlak voor de tussentijdse verkiezingen. Rest voor Trump alleen de diplomatieke weg, maar het is onderhandelen met de rug tegen de muur. Bijna zo erg als ‘schaakmat.’ See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.