#304 - Raken we onze ziel kwijt? Van AI tot AZC-protesten: dit is waarom we snakken naar bezieling (met Arnold Huijgen en Stefan Paas)

#308 - ‘We zwemmen in betekenisloosheid, maar er is méér’ – Paul Schenderling over vreugde in een uitgeputte wereld

Hoe houd je stand tegen de 'machten' van deze tijd? We zoeken allemaal naar geluk. In ervaringen, spullen, carrière, of misschien wel die vakantie die bijna voor de deur staat. Maar wat als we daardoor juist een grotere bron van geluk missen? Een verborgen schat? Daarover gaat het nieuwe essay [https://deongelooflijke.substack.com/p/de-verborgen-schat-die-echt-geluk?triedRedirect=true] van econoom Paul Schenderling, al voor de zesde keer te gast in De Ongelooflijke, omdat hij altijd een goed verhaal heeft. Hoe vind je vreugde? Waarom voelen veel mensen een soort onvrede, een onbehagen? En waarom blijven we zoeken naar geluk op plekken waarvan we ergens wel weten dat ze ons niet echt vervullen? Volgens Paul leven we niet alleen materialistisch, we kíjken ook materialistisch naar de wereld. En die blik houdt ons gevangen. Want, zo betoogt hij, er is een hele geestelijke werkelijkheid die we mislopen. Het essay [https://deongelooflijke.substack.com/p/de-verborgen-schat-die-echt-geluk?triedRedirect=true]dat Paul schreef is gratis te lezen op onze Substack: deongelooflijke.eo.nl. [https://deongelooflijke.substack.com/] David Boogerd spreekt Paul Schenderling - ook schrijver van het boek Continent van de kwaliteit - uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. We gaan weer live [https://shop.paylogic.com/2b0761efb13645ffb598c9a69ae5555f/de-ongelooflijke-podcast-live-in-ede]met De Ongelooflijke! Dinsdagavond 22 september staan we in het theater van de Reehorst in Ede, met astrofysicus Heino Falcke. Hij is een van de wetenschappers achter de eerste foto van een zwart gat. Falcke neemt ons mee door de geschiedenis van het heelal en langs de grote vragen van het leven. Bestaat God, denkt hij? Kaarten zijn te boeken via eo.nl/ongelooflijke [https://meer.eo.nl/de-ongelooflijke-podcast]. 📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) [https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web]. 🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis [https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen], met Beatrice de Graaf en Stefan Paas! 📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube [https://www.youtube.com/@deongelooflijke] 📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram [https://www.instagram.com/deongelooflijke/] 📱 Volg David op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl]of Blue Sky [https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social] 📱 Volg Stefan op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/] Relevante afleveringen: 🎧 #268 - 'Europa heeft zijn ziel verkocht', economie, cultuur en... hypotheekrenteaftrek (met Paul Schenderling en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/130912/268-europa-heeft-zijn-ziel-verkocht-economie-cultuur-en-hypotheekrenteaftrek-met-paul-schenderling-en-stefan-paas] 🎧#282 - Zijn wij ons brein en is religie een hersenspinsel? Vrije wil, gezondheid en bijna-doodervaringen (met hersenwetenschapper André Aleman) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/135525/282-zijn-wij-ons-brein-en-is-religie-een-hersenspinsel-vrije-wil-gezondheid-en-bijna-doodervaringen-met-hersenwetenschapper-andre-aleman-en-stefan-paas] 🎧 #145 - Vreugde (en God) vinden in extreme economische tijden (met Paul Schenderling en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/91950/145-vreugde-en-god-vinden-in-extreme-economische-tijden-met-paul-schenderling-en-stefan-paas] 🎧 #164 - Een van de grootste wetenschappelijke mysteries: wat is bewustzijn? (met Jacob Jolij en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/97234/164-een-van-de-grootste-wetenschappelijke-mysteries-wat-is-bewustzijn-met-jacob-jolij-en-stefan-paas]

#307 - Nationalisme is terug: hoe de natiestaat de wereld veroverde en ons denken vormde (met Eric Storm en Stefan Paas)

Misschien ben jij ook wel een nationalist? Bij nationalisme denk je al snel aan vlaggen, opzwepende politici en bloederige oorlogen. Maar nationalisme zit veel dieper. In ons dagelijks leven: in ons eten, ons landschap, onze gebouwen, onze huisdieren en natuurlijk in sport – denk aan het WK voetbal. En misschien zit het vooral in ons hoofd. We vinden landen zó vanzelfsprekend dat we bijna vergeten hoe jong het idee van de natiestaat eigenlijk is: nog maar zo’n 250 jaar oud. En toch heeft dat idee vrijwel de hele wereld veroverd. Waarom is nationalisme zo succesvol? Waarom komt het juist nu weer zo sterk terug? En wat bedoelen mensen eigenlijk als ze bij AZC-demonstraties roepen: “Wij zijn Nederland”?  In deze aflevering spreekt David Boogerd met historicus Eric Storm, verbonden aan de Universiteit Leiden en auteur van het imposante boek Nationalisme. Een wereldgeschiedenis. Samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht, gaan we op een hitorische tocht langs natiestaten, grenzen, burgerschap en identiteit. En natuurlijk gaat het ook over een echte Ongelooflijke vraag: is nationalisme misschien een soort seculiere religie geworden – een verhaal groter dan jezelf, met rituelen, helden en offers. Een leerzaam en verrassend gesprek waarin nogal wat vanzelfsprekendheden sneuvelen. 📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) [https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web]. 🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis [https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen], met Beatrice de Graaf en Stefan Paas! 📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube [https://www.youtube.com/@deongelooflijke] 📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram [https://www.instagram.com/deongelooflijke/] 📱 Volg David op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl]of Blue Sky [https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social] 📱 Volg Stefan op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/] Relevante afleveringen: 🎧 Ongelooflijke Geschiedenis #2 - Macht - van wie is de kroon? [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-geschiedenis/133533/2-macht-van-wie-is-de-kroon] 🎧 Ongelooflijke Geschiedenis #6 - Oorlog - vechten voor de vrede [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-geschiedenis/134791/6-oorlog-vechten-voor-de-vrede] 🎧 Ongelooflijke Geschiedenis #7 - Gelijkwaardigheid - een 'geloof' onder druk [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-geschiedenis/135075/7-gelijkwaardigheid-een-geloof-onder-druk]

#306 - De strijd om de mens: AI, Elon Musk en de paus (met Maaike Harmsen en Stefan Paas)

Stel je voor: je krijgt een chip van Elon Musk in je hersenen, waardoor je met je gedachten een computermuis of robt kunt besturen. Klinkt als sciencefiction, maar het gebeurt nu al. Maaike Harmsen sprak met prak met de man die als eerste die chip kreeg geïmplanteerd. Musk wil met zo'n chip de mens verbeteren, en hij staat daar bepaald niet alleen in. Misschien heb je het nog niet door, maar er woedt op dit moment een strijd om wat een mens eigenlijk is. Ook AI – kunstmatige intelligentie – speelt daarin een grote rol. Of je het nou gebruikt of niet, de ontwikkelingen gaan razendsnel. En ze zijn fundamenteel. Een van de oprichters van Anthropic, een van de grootste AI-bedrijven ter wereld, zei onlangs: “Dit zijn niet de koude, berekenende robots die ons beloofd waren. Ik zal eerlijk zijn: we blijven dingen tegenkomen die mysterieus, of zelfs verontrustend zijn.” Opvallend genoeg zei hij dat terwijl hij naast de paus zat. Want ook paus Leo XIV mengt zich in dit debat. Hij schreef een fascinerende encycliek over AI, menselijke waardigheid en technologie. Maar misschien zijn de reacties daarop nog wel interessanter: daarin botsen drie totaal verschillende mensbeelden op elkaar. Dat gaan we bespreken met AI-kenner en theoloog Maaike Harmsen. Zij promoveert op de grote filosofische en theologische vragen die nieuwe technologie oproept. Ze leidt ook een bijzonder leven: ze woonde en werkte in Papoea-Nieuw-Guinea en China, en gaf les in Noord-Korea. David Boogerd spreekt Maaike Harmsen uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) [https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web], zoals het essay van Frank Mulder over de belangrijke denker René Girard: Het heerlijke gevoel dat je aan de goede kant staat [https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/het-heerlijke-gevoel-dat-je-aan-de?r=c1i27&utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web] 🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis [https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen], met Beatrice de Graaf en Stefan Paas! 📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube [https://www.youtube.com/@deongelooflijke] 📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram [https://www.instagram.com/deongelooflijke/] 📱 Volg David op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl]of Blue Sky [https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social] 📱 Volg Stefan op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/] Relevante afleveringen: 🎧 #144 - Het gevaar van AI en hoe het ons nu al beïnvloedt (met Maaike Harmsen en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/91589/144-het-gevaar-van-ai-en-hoe-het-ons-nu-al-beinvloedt-met-maaike-harmsen-en-stefan-paas] 🎧 #292 - De (duistere) denkbeelden achter Big Tech (met Haroon Sheikh en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/138106/292-de-duistere-denkbeelden-achter-big-tech-met-haroon-sheikh-en-stefan-paas] 🎧 #206 - Tegeltuinen, Jacques Ellul en de impact van technologie op ons leven (met Frank Mulder en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/111342/206-tegeltuinen-jacques-ellul-en-de-impact-van-technologie-op-ons-leven-met-frank-mulder-en-stefan-paas]

#305 - Maarten van Rossem over grootmachten, grote verhalen en de zin van het leven

Zijn naam behoeft eigenlijk geen introductie: historicus Maarten van Rossem. Zeven jaar geleden was hij al eens te gast in De Ongelooflijke Podcast, maar sindsdien is de wereld flink veranderd. In zijn boek De 21e eeuw – die volgens Van Rossem eigenlijk al in 1979 begon – beschrijft hij de afgelopen vijftig jaar als een strijd tussen grote machten. Maar onder die machtspolitiek schuilt vaak iets anders: geloof in de markt, in de natie, in Amerika, China of Europa – en soms ook geloof in gevaarlijke sprookjes. Tegelijk noemt Van Rossem zichzelf een ongelovig mens. Het leven heeft volgens hem "geen enkele zin". Maar is dat wel zo? Leeft hij ook daadwerkelijk alsof niets betekenis heeft? En kunnen samenlevingen eigenlijk zonder grote verhalen? Daarnaast vertelt Maarten over een mystieke ervaring die hij ooit had, en vertelt hij spontaan over zijn favoriete kerkgebouwen [https://www.instagram.com/p/DZQsXnGDtNa/?img_index=1]. David Boogerd spreekt historicus Maarten van Rossem uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) [https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web] 🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis [https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen], met Beatrice de Graaf en Stefan Paas! 📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube [https://www.youtube.com/@deongelooflijke] 📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram [https://www.instagram.com/deongelooflijke/] 📱 Volg David op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl]of Blue Sky [https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social] 📱 Volg Stefan op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/] Relevante afleveringen: 🎧 #3 - Andries Knevel & Maarten van Rossem [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/5475/3-andries-knevel-maarten-van-rossem] 🎧 #92 - De verrassende oorsprong van onze Europese waarden met Clemens van den Berg en Beatrice de Graaf [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/70032/92-de-verrassende-oorsprong-van-onze-europese-waarden-met-clemens-van-den-berg-en-beatrice-de-graaf] 🎧 #209 - Wat is het grote verhaal voor onze tijd? (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/112331/209-wat-is-het-grote-verhaal-voor-onze-tijd-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas]

#304 - Raken we onze ziel kwijt? Van AI tot AZC-protesten: dit is waarom we snakken naar bezieling (met Arnold Huijgen en Stefan Paas)

Raakt Nederland zijn ziel kwijt? Veel mensen voelen een leegte. In hun eigen leven - heeft het allemaal echt zin? - maar ook in de samenleving: wie zijn wij nog, en wat houdt ons bij elkaar? Je ziet die vraag terug in discussies over politiek, migratie, identiteit en de toekomst van ons land. Vorige week deelde politicus Pieter Omtzigt in De Ongelooflijke Podcast al zijn zorgen: de bezieling moet terugkeren in ons land. Maar de grote vraag blijft: hoe dan?   Daarover spreken we met Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen. Zijn jaarthema is diepgaan: wat gebeurt er als mensen of samenlevingen door hun reserves heen raken? En waar vind je dan hoop? Arnold neemt ons mee in een fascinerend mini-college over de geschiedenis van de ziel: van Plato en Aristoteles tot Freud, hersenwetenschap en AI. Want als wij steeds vaker worden begrepen als brein, data of materie - wat raken we dan kwijt? En kan de christelijke traditie helpen om opnieuw bezieiling te vinden? David Boogerd spreekt Arnold Huijgen uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, voor maar liefst 1200 Ongelooflijke luisteraars op het Opwekkingsfestival in Biddinghuizen. ⛪Kom ook naar Dit is de Bijbel live! [https://www.eo.nl/podcast/dit-is-de-bijbel/overzicht]  Dit is de Bijbel bestaat vijf jaar. Op woensdagavond 10 juni nodigen we je uit voor het 'Dit is de Bijbel Event' in de Grote Kerk in Hilversum. Arnold Huijgen, Almatine Leene en Stefan Paas zullen daar - onder leiding van David Boogerd - live praten over Arnold's nieuwe boek Inferno, over de hel. Daarnaast is er muziek en de Grote Dit is de Bijbel-Quiz. Kaarten zijn te boeken via eo.nl/ditisdebijbel [https://www.eo.nl/podcast/dit-is-de-bijbel/overzicht]. 📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) [https://open.substack.com/pub/deongelooflijke/p/drie-leugens-van-de-trump-regering?utm_campaign=post-expanded-share&utm_medium=web] 🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis [https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen], met Beatrice de Graaf en Stefan Paas! 📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube [https://www.youtube.com/@deongelooflijke] 📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram [https://www.instagram.com/deongelooflijke/] 📱 Volg David op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl]of Blue Sky [https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social] 📱 Volg Stefan op LinkedIn [https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/] Relevante afleveringen: 🎧 #303 - Pieter Omtzigt doet zijn verhaal: over een dystopische tijd, zijn vertrek uit Den Haag en een land zonder ziel [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/141142/303-pieter-omtzigt-doet-zijn-verhaal-over-een-dystopische-tijd-zijn-vertrek-uit-den-haag-en-een-land-zonder-ziel] 🎧 #164 - Een van de grootste wetenschappelijke mysteries: wat is bewustzijn? (met Jacob Jolij en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/97234/164-een-van-de-grootste-wetenschappelijke-mysteries-wat-is-bewustzijn-met-jacob-jolij-en-stefan-paas] 🎧 #122 - 'God is dood', zei Nietzsche. Heeft hij een punt? (met Denker des Vaderlands Paul van Tongeren en Stefan Paas) [https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/83326/122-god-is-dood-zei-nietzsche-heeft-hij-een-punt-met-denker-des-vaderlands-paul-van-tongeren-en-stefan-paas]