Basotik zure smartphonera: material naturalen iraultza

Antxoaren bioenergetika eta mikroalgen mundu ezezaguna

EHUpodcasten atal honetan Estibalitz Txurruka Alberdi biologo eta ikertzailea dugu gonbidatu, EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultateko Landare Biologia eta Ekologia saileko kidea eta Algen Ekologia eta Bioteknologia taldeko ikertzailea. Txurrukak Kultibatutako Mikroalgen Euskal Bilduma (BMCC) kudeatzen du gaur egun, baina bere tesi doktoralak sakon aztertu zuen Bizkaiko Golkoko antxoaren barne-funtzionamendua. Podcast honetan, honako gai interesgarri hauek jorratuko ditugu: * Antxoaren arrantza-krisia eta tamaina: Zergatik ari dira arrantzatzen antxoak ugaldu baino lehen? Nola eragiten dio uraren tenperaturak eta arrantza-garaia aurreratzeak espeziearen etorkizunari? * Zer da bioenergetika?: Arrainek (eta gizakiok!) hazkuntzarako, biziraupenerako eta ugalketarako energia nola kudeatzen duten azaltzen digu adituak. * Fulton indizearen muga estatistikoak: Zergatik ez den nahikoa arrainen pisua eta tamaina neurtzea euren osasun-egoera erreala ezagutzeko (eta zer den hazkuntza esponentziala). * Ostreopsis mikroalga kostaldean: Donostiako hondartzetan azkura sortu zuen mikroorganismoaren sekretuak: nola irauten duen bizirik neguan eta zergatik loratzen den udan. * Mikroalgen altxor bankua (BMCC): 700 andui baino gehiago biltzen dituen katalogo publikoaren garrantzia biodibertsitatearen kontserbaziorako eta bioteknologiaren etorkizunerako. Ez galdu euskal kostaldeko ekologia eta itsas idazkaritza gertutik ezagutzeko aukera ematen duen atal aberasgarri hau!

Pantallas sin control: menores, redes sociales y el reto de educar en la era digital

En este episodio de EHUpodcast, Juan Manuel Machimbarrena, doctor en pscología y profesor e investigador en la Facultad de Psicología de la EHU, analiza el impacto de las redes sociales en menores y adolescentes y desmonta algunos mitos habituales sobre su uso. Aunque el tiempo de exposición sea elevado —más de una hora diaria de media—, Machimbarrena advierte de que no todo uso intensivo implica adicción. Propone diferenciar entre uso frecuente y uso problemático: este último aparece cuando hay pérdida de control, interferencia en la vida cotidiana y dependencia emocional de la tecnología. #### Kontrolik gabeko pantailak: adingabeak, sare sozialak eta aro digitalean hezteko erronka EHUpodcast-eko atal honetan, Juan Manuel Machimbarrena psikologian doktorea eta EHUko Psikologia Fakultateko irakasle eta ikertzaileak sare sozialek adingabeengan eta nerabeengan duten eragina aztertzen du, eta haien erabilerari buruzko ohiko mito batzuk desmuntatzen ditu. Esposizio-denbora handia bada ere — ordubete baino gehiago egunean —, Machimbarrenak ohartarazi du erabilera intentsibo orok ez dakarrela mendekotasunik. Ohiko erabilera eta erabilera problematikoa bereiztea proposatzen du: azken hori agertzen da kontrola galtzen denean, eguneroko bizitzan interferentzia dagoenean eta teknologiarekiko mendekotasun emozionala dagoenean.

Arnasa hartzeko hiri-oasiak

Nola hobetu ditzakete gure hiriak euri-lorategiek edo 3-30-300 arauak? EHUpodcasten atal berrian hiri-diseinu iraunkorra aztertu du Arantzazu Luzarraga Iturrioz EHUko arkitekto eta paisajistak. ##### Oasis urbanos para respirar ¿Cómo pueden los jardines de lluvia o la regla 3-30-300 mejorar nuestras ciudades? El nuevo episodio de EHUpodcast explora el diseño urbano sostenible de la mano de la arquitecta y paisajista de la EHU Arantzazu Luzarraga Iturrioz. ##### The Concrete Jungle Oasis How can rain gardens or the 3-30-300 rule improve our cities? The new episode of EHUpodcast explores sustainable urban design alongside Arantzazu Luzarraga Iturrioz, PhD in Architecture and a Landscape Architect at the University of the Basque Country (EHU).

IA y biomarcadores contra el melanoma y las mujeres en la ciencia

¿Cómo puede la Inteligencia Artificial salvar vidas desde la consulta de atención primaria? En este episodio, la doctora Cristina Penas Lago nos explica cómo su grupo en la EHU desarrolla algoritmos y biomarcadores para detectar precozmente el melanoma, el cáncer de piel más agresivo. Además de la vanguardia tecnológica y del sistema ABCDE para vigilar la evolución de las lesiones cutáneas y saber cuándo acudir a la consulta dermatológica, hablamos de #SheMentoring, una iniciativa para dar rostro a las investigadoras actuales, y de la importancia de humanizar el lenguaje médico eliminando las metáforas bélicas para mejorar la actitud de los y las pacientes ante el tratamiento. ### Adimen Artifiziala eta biomarkatzaileak melanomaren aurka eta emakumeak zientzian Lagun al diezaguke Adimen Artifizialak minbizia garaiz detektatzen medikuaren kontsultan? Atal honetan, Cristina Penas Lago doktoreak EHUn egiten duten ikerketa aitzindaria azalduko digu: algoritmoak eta biomarkatzaileak nola erabiltzen dituzten melanoma (larruazaleko minbizirik larriena) lehenbailehen detektatzeko. Teknologiaz gain, zientziaren alde gizatiarra ere aztertuko dugu: 1. #SheMentoring ekimena: Emakume ikertzaileak ikusgarri egiteko eta erreferente berriak sortzeko proiektua. 2. Hizkera berria: Zergatik utzi behar ditugun alde batera kutsu "belikoko" hitzak (borroka, bataila...) pazienteen ongizatea hobetzeko. ### AI vs. Melanoma and Real-Life Role Models in Science with Cristina Penas Lago How can Artificial Intelligence save lives right from your GP's office? In this episode, Dr. Cristina Penas Lago explains how her research group at EHU is developing algorithms for the early detection of melanoma, the most aggressive form of skin cancer. Beyond cutting-edge technology, we discuss #SheMentoring, an initiative designed to give a face to today's female researchers, and the clinical importance of humanizing medical language by moving away from "war" metaphors to improve patient outcomes and attitudes.

Basotik zure smartphonera: material naturalen iraultza

EHUPODCAST 5: ERLANTZ LIZUNDIA Posible al da mugikorraren bateria bat lorategian lurperatu eta konpost bihurtzea? Edo zerrautsa erabiltzea itsasoko mikroplastikoak harrapatzeko? Atal honetan, Erlantz Lizundia EHUko Bilboko Ingeniaritza Eskolako irakasle eta Life Cycle Thinking Group taldeko ikertzaile nagusiarekin hitz egin dugu material berrien iraultzari buruz. Gaurko atalean: 1. Bateria konpostagarriak: Zinka, zelulosa eta algak erabiliz garatutako prototipo kargagarriak. 2. Mikroplastikoen aurkako borroka: Zerrautsa erabiliz uretatik plastikoak ezabatzeko teknologia. 3. Upcycling: Hondakinei jatorrizkoak baino balio eta propietate hobeak emateko gakoak. 4. Biomimetika: Kamaleoietan inspiratutako sentsoreak eta natura inspirazio-iturri gisa. ### CASTELLANO| EHUpodcast 5: Erlantz Lizundia Título: Baterías compostables y la naturaleza como laboratorio ¿Es posible enterrar la batería de un móvil en el jardín y que se convierta en abono? ¿O usar serrín para atrapar microplásticos del mar? En este episodio charlamos con Erlantz Lizundia, profesor de la Escuela de Ingeniería de Bilbao e investigador principal del Life Cycle Thinking Group, sobre la revolución de los materiales sostenibles. En este episodio hablamos de: 1. Baterías compostables: Prototipos recargables desarrollados con zinc, celulosa y algas. 2. Guerra al microplástico: Tecnología para eliminar plásticos del agua mediante el uso de serrín. 3. Upcycling: Cómo dar a los residuos un valor y unas propiedades superiores a las originales. 4. Biomimética: Sensores inspirados en camaleones y la observación de la naturaleza como guía científica. ### ENGLISH | EHUPODCAST 5: ERLANTZ LIZUNDIA Title: Compostable batteries and nature as a laboratory Is it possible to bury a phone battery in your garden and turn it into compost? Or to use sawdust to trap microplastics in the ocean? In this episode, we talk with Erlantz Lizundia, professor at the Bilbao School of Engineering and lead researcher of the Life Cycle Thinking Group, about the revolution of sustainable materials. Highlights of this episode: 1. Compostable batteries: Rechargeable prototypes developed using zinc, cellulose, and algae. 2. Fighting microplastics: Innovative technology to remove plastics from water using sawdust. 3. Upcycling: The keys to giving waste higher value and better properties than the original material. 4. Biomimetics: Sensors inspired by chameleons and how nature serves as the ultimate scientific inspiration.