Met Nerds om Tafel - een podcast over technologie, wetenschap en popcultuur

Hoe groen is jouw AI-gebruik écht?

Elke AI-prompt kost energie — maar hoeveel precies? En kun je daar iets aan doen zonder terug te gaan naar pen en papier? Cas Burggraaf is CTO en medeoprichter van GreenPT, een Nederlandse startup die open AI-modellen draait op groene Europese servers. Geen API-calls naar OpenAI of Anthropic, maar eigen bare-metal GPU's in een datacenter in Parijs waar de CO2-uitstoot per kilowattuur een stuk lager ligt. Het bedrijf laat gebruikers bij elke prompt zien wat hun energieverbruik is — iets waar de grote techbedrijven opvallend stil over zijn. In deze aflevering duiken Randal, Jurian en Cas in de polarisatie rondom AI, de echte milieukosten van taalmodellen, en waarom Europese digitale soevereiniteit meer is dan een buzzword. Daarnaast gaat Randal hands-on: hij vertelt over zijn eigen AI-server, en samen met Cas ontrafelen ze wat termen als quantization, MoE en distillation nu eigenlijk betekenen. Plus: luisteraarsvragen over energievergelijkingen en het ethische dilemma van trainingsdata. Over Cas Burggraaf Cas Burggraaf is CTO en medeoprichter van GreenPT, een Nederlandse AI-startup uit Utrecht die duurzame en privacy-vriendelijke AI levert op Europese infrastructuur. Eerder werkte hij als developer bij Brthrs Agency. Hij sprak recent op ai-PULSE 2025 in Parijs en ecoCompute Conference. * LinkedIn: https://nl.linkedin.com/in/casburggraaf * Website: https://greenpt.com * GitHub: https://github.com/Casburggraaf Sponsor: Alliander Kijk op https://werkenbij.alliander.com/ [https://werkenbij.alliander.com/] Tijdschema 0:00:00 Waarom AI zo polariserend is — en wie er gelijk heeft 0:02:42 GreenPT: groene AI én Europese soevereiniteit 0:05:25 Hoe meet je de CO2-uitstoot van een AI-prompt? 0:09:00 Open weights vs. open source: wat is het verschil? 0:16:14 De GPU-wapenwedloop: van L4 tot Blackwell 0:31:47 Een startup in de schaduw van OpenAI: hoe concurreer je? 0:37:08 [Alliander — sponsor] 0:42:14 AI neemt banen over: vertalers, developers, en dan? 0:48:05 Vibecoden, Slack-bots en een slim ventilatiesysteem 0:51:10 Waarom grotere modellen beter coderen (maar niet alles beter doen) 1:01:07 Luisteraarsvraag: is één AI-prompt zuiniger dan 15 Google-zoekopdrachten? 1:07:05 Zelf AI draaien: llama.cpp, VRAM en de kunst van quantization 1:10:35 Dense vs. MoE vs. distillation — uitgelegd voor sterfelijken 1:20:08 I use the AI to build the AI: semantic routing en de toekomst Genoemd in deze aflevering * GreenPT [https://greenpt.com] * Scaleway [https://www.scaleway.com/en/] (datacenter-partner GreenPT) * Open WebUI [https://openwebui.com/] — open-source chat-interface * Hugging Face [https://huggingface.co/] — platform voor open weight modellen * llama.cpp [https://github.com/ggml-org/llama.cpp] — server-software voor lokale AI-modellen * Ollama [https://ollama.com/] — gebruiksvriendelijke AI-server * NVIDIA [https://www.nvidia.com/en-eu/] H100, L4, L40, B300 (GPU's) * DeepSeek [https://www.deepseek.com/], Mistral [https://mistral.ai/], QWEN [https://qwen.ai/home], Gemma [https://deepmind.google/models/gemma/] (open weight modellen) * GPT-NL [https://gpt-nl.nl/] (samenwerking DPG Media) * "Escaping an Anti-Human Future" [https://www.samharris.org/podcasts/making-sense-episodes/469-escaping-an-anti-human-future] - Making Sense podcast — Sam Harris * Kingdom Come: Deliverance 2 [https://www.deepsilver.com/games/kingdom-come-deliverance-ii] (Warhorse Studios) * Startpagina.nl [https://www.startpagina.nl/] (ja, die bestaat nog) Tips van de tafel Randal: Probeer eens een AI-model lokaal te draaien op je eigen hardware. Begin met Ollama of llama.cpp en een open weight model van Hugging Face. Je leert er enorm veel van. Cas: Kijk bij het kiezen van een AI-dienst niet alleen naar het model, maar ook naar waar het draait en hoe transparant de aanbieder is over energieverbruik. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

--Dangerously-Skip-Permissions: van 3D-printer tot Home Assistant

Wat doe je als je AI blind commando’s laat uitvoeren op je server — en daar ook nog een t-shirt van maakt? Randal, Annelies en Sander duiken in hun favoriete nerdy konijnenholen. In deze Nerds Only-aflevering gaat het over alles waar technerds wakker van liggen (of juist niet van slapen). Sander vertelt hoe het vaderschap zijn ADHD-brein op tilt zet, waarna Annelies het gezelschap meeneemt in de wereld van Meshtastic en MeshCore: mesh-netwerken via LoRa waarmee je zonder internet kunt communiceren. Randal deelt zijn ervaringen met 3D-printen op een Bambu Lab A1 — inclusief het moment dat zijn vrouw de printer overnam voor Koningsdag. Het grote verhaal van de avond: hoe Claude Code in combinatie met Home Assistant eindelijk het slimme huis oplevert waar Randal jaren van droomde. En natuurlijk het t-shirt “–Dangerously-Skip-Permissions” dat tot een verrassende reactie van Bert Hubert leidde. Sander sluit af met een vurige aanbeveling voor het album IJsland 2 [https://open.spotify.com/album/1qwQoDUVZNAGP8g9vBoHug?si=MegdQIQbTDme0DlLK7LXqg] van Sef en Abel. Sponsor: Alliander Kijk op https://werkenbij.alliander.com/ [https://werkenbij.alliander.com/] Tijdschema 0:00 Sander heeft een baby en zijn ADHD gaat keer tien 5:30 Waarom je verleden altijd relaxter voelt dan het was 10:30 Baby’s vasthouden als zenmodus (en dan teruggeven) 15:30 Meshtastic en MeshCore: chatten zonder internet via LoRa 22:00 Preppen met powerbanks, waterflessen en mesh-nodes 29:00 Waarom mesh-netwerken nog niet echt werken 31:40 3D-printen met een Bambu Lab: van Death Star-lamp tot Koningsdag-handel 42:00 Sander wil D&D-minis printen (maar koopt niks) 46:00 Claude Code op de command line: vibecoden met een capuchon op 48:00 Home Assistant eindelijk werkend dankzij Claude Code 52:30 Dangerously Skip Permissions: het t-shirt en de controverse 55:00 Annelies versus ChatGPT: “Schiet nou een keer op” 01:05:00 Bert Hubert vindt het “inmiddels niet heel grappig meer” 01:09:00 Muziektip: IJsland 2 van Sef en Abel Genoemd in deze aflevering Meshtastic — open-source mesh-netwerkprotocol via LoRa MeshCore — alternatief mesh-protocol (niet compatible met Meshtastic) Heltec WiFi LoRa 32 / Lilygo LoRa 32 — populaire LoRa-bordjes Flasher: meshcore.dev — firmware flashen voor MeshCore Bambu Lab A1 — 3D-printer met cloud-aansturing en AMS (multi-kleur) Claude Code — AI-tool van Anthropic voor de command line Home Assistant — open-source domotica-platform Dangerously Skip Permissions — Claude Code flag (en t-shirt op mnot.nl/shop) Spreadshirt — print-on-demand voor de MNOT-webshop IJsland 2 — album van Sef en Abel Hang Youth — Nederlandse band (Abel) LifeStraw — draagbaar waterfilter Vriend van de Show — vriendenshow.nl/mnot Tips van de tafel Sander: Album IJsland 2 [https://open.spotify.com/album/1qwQoDUVZNAGP8g9vBoHug?si=MegdQIQbTDme0DlLK7LXqg] van Sef en Abel — schurende, boze, linkse hiphop die volgens Sander een iconisch album gaat worden. Luister van A tot Z en zet hem hard. Randal: Bambu Lab A1 3D-printer — instapmodel rond €300 dat ook niet-techneuten aan het printen krijgt. Zijn vrouw runt inmiddels de Koningsdag-productielijn. Annelies: Meshtastic/MeshCore — voor €30 via Ali een LoRa-bordje kopen en experimenteren met off-grid communicatie. Tip: investeer gelijk in een betere antenne. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Waarom bellen nog steeds geld kost (en WhatsApp niet)

Waarom kost een belminuut nog steeds geld als WhatsApp gratis is? En hoeveel techniek zit er eigenlijk tussen jouw mond en het oor aan de andere kant van de lijn? Florian Overkamp, oprichter van Speakup en al ruim twintig jaar actief in de Nederlandse telecom, neemt ons mee door de complete reis van een VoIP-gesprek. Van microfoon tot jitterbuffer, van SIP-protocollen tot de Vereniging COIN die bijhoudt bij welke provider jouw telefoonnummer hoort. Onderweg beantwoordt hij luisteraarsvragen over waarom bellen duurder lijkt dan WhatsApp, hoeveel techniek er nodig is om spraakpakketjes op tijd af te leveren, en of telefoonnummers ooit gaan uitsterven. Daarnaast duiken we in AI-robocalls, de opkomst van WebRTC, en Florians missie om ondernemers los te weken van Big Tech — met Europese, soevereine alternatieven. Annelies maakt het persoonlijk met verhalen over bellen naar Indonesië in de pre-VoIP-tijd en haar overstap naar EuroSky op Bluesky. Over Florian Overkamp Florian Overkamp is oprichter en Chief Entrepreneur bij Speakup, een zakelijke telefonieaanbieder uit Enschede die al sinds 2003 pioniert in VoIP en cloudtelefonie. Vanuit zijn informatica-achtergrond bouwde hij eerst mee aan datacenter Virtu en de verglazing van Twente, voordat hij de telecomwereld indook. Naast Speakup zet Florian zich in voor digitale soevereiniteit en is hij te horen in de podcast "Ik zal je leren" met een serie over weg bij Big Tech. * * LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/florianoverkamp/ [https://www.linkedin.com/in/florianoverkamp/] * Website: https://www.overkamp.co [https://www.overkamp.co] / https://www.flrn.eu [https://www.flrn.eu] Tijdschema 0:00:00 Wie is Florian Overkamp en hoe begon Speakup in Enschede? 5:00 Studentenflats met 100 Mbit en de grap met platte UTP-kabels 0:10:00 Ondernemen is niet zwart-wit: over geluk, timing en impact maken 0:14:00 Waarom kost bellen geld als WhatsApp gratis is? 0:24:00 Het volledige pad van een VoIP-gesprek: van microfoon tot carrier 0:31:00 TCP vs UDP, jitterbuffers en waarom timing alles is bij spraak 0:41:00 AI-robocalls: hoe werkt het en hoe erg is het in Nederland? 0:47:00 WebRTC en de verschuiving van bureautelefoon naar browser 0:49:00 Sterft het telefoonnummer uit? Over COIN, ACM en nummerportabiliteit 0:57:00 Los van Big Tech: Florians missie voor een soeverein ICT-ecosysteem 01:04:00 EuroSky, gefedereerde sociale media en de browseroorlog 2.0 Genoemd in deze aflevering * Speakup [https://speakup.nl/] — zakelijke telefonieaanbieder (speakup.nl) * Asterisk [https://www.asterisk.org/] — open source telefooncentrale * Vereniging COIN [https://coin.nl/nl/home] — beheert nummerportabiliteit in Nederland * ACM [https://www.acm.nl/nl] (Autoriteit Consument & Markt) — geeft telefoonnummerblokken uit * Nationale Voice Monitor 2025 [https://klantenservicefederatie.nl/nationale-voice-monitor-2025/] — onderzoek naar AI in klantcontact (nationaalvoicemonitor.nl) * WebRTC [https://webrtc.org/] — browsertechnologie voor VoIP zonder aparte client * STIR/SHAKEN [https://en.wikipedia.org/wiki/STIR/SHAKEN] — standaard tegen spoofing van telefoonnummers (VS) * EuroSky [https://www.eurosky.tech/] — Europees alternatief/server voor Bluesky (AT Protocol) * Nextcloud [https://nextcloud.com/] / Collabora [https://mosa.cloud/] / LibreOffice [https://www.libreoffice.org/download/download-libreoffice/] — open source kantooralternatieven * Nick Bouwhuis [https://metnerdsomtafel.nl/tag/nick-bouwhuis] — eerder te gast bij MNOT over DNS en internet * Mark Vletter [https://metnerdsomtafel.nl/tag/mark-vletter] — eerder genoemd over WebRTC bij MNOT * Podcast "Ik zal je leren" [https://open.spotify.com/show/4rk3LVOUPhZycVfjCyEwDc] — met een serie "Weg bij Big Tech" waar Florian aan meewerkt Tips van de tafel Florian: Kijk eens naar de podcast "Ik zal je leren" voor praktische tips om weg te komen bij Big Tech. En: LinkedIn (helaas nog Big Tech) en Mastodon op ohai.social. Annelies: Probeer EuroSky als Europese server voor je Bluesky-account — het overstapproces is verrassend makkelijk en je kunt direct je archief downloaden. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

MCP-apps: de derde voordeur van het internet

Wat als je straks nooit meer een website bezoekt, maar je AI alles voor je regelt — inclusief hotels boeken, apps kiezen en beslissen welke bedrijven jouw aandacht verdienen? Robert-Jan Huijsman is founding engineer bij Reboot en voor de zoveelste keer te gast bij MNOT. Dit keer legt hij uit wat MCP-apps zijn: een gloednieuwe manier waarop bedrijven visuele, interactieve apps kunnen afleveren bínnen je AI-chatvenster. Denk aan een Booking.com-interface die opduikt terwijl je met Claude praat. Robert-Jan schetst hoe AI de derde voordeur van het internet wordt — naast websites en mobiele apps — en waarom dat enorme kansen biedt, maar ook bekende gevaren. Want wie bepaalt straks welke app jouw AI aanbeveelt? Randal en Jurian trekken parallellen met de opkomst van Google als gatekeeper en vragen zich af of Tweakers en andere mediabedrijven deze golf gaan overleven. Tussendoor duiken we de technische kant in: waarom is het MCP-protocol eigenlijk zo eigenwijs gebouwd, en hoe lost Reboot precies dat probleem op? Over Robert-Jan Huijsman Robert-Jan Huijsman is founding engineer bij Reboot (reboot.dev), een startup die een framework bouwt voor durable backends en MCP-apps. Eerder was hij medeoprichter van Tracis (een lens-analytics-startup) en senior software engineer bij Google, waar hij aan Firebase werkte. Hij woont in Kopenhagen en is een van de meest terugkerende gasten bij MNOT. * LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/rjhuijsman/ [https://www.linkedin.com/in/rjhuijsman/] * GitHub: https://github.com/rjhuijsman [https://github.com/rjhuijsman] * Reboot: https://reboot.dev [https://reboot.dev/] Tijdschema 0:00:00 Robert-Jan is terug — voor de tiende(?) keer 0:02:10 MNOT bestaat negen jaar (en niemand had het door) 0:04:40 Van servers ophangen naar vibe coding en MCP ontdekken 0:05:13 MCP uitgelegd: hoe je AI gereedschap leert gebruiken 0:10:54 MCP-apps: visuele interfaces ín je AI-chat 0:18:10 “Je AI wordt een soort operating system” 0:27:11 Gatekeepers 2.0: wordt Claude de nieuwe Google? 0:28:42 Hoe Tweakers en DPG Media omgaan met de AI-golf 0:35:34 Bias, advertenties en het manipuleren van AI-antwoorden 0:44:40 Hoe Reboot per ongeluk perfect gepositioneerd bleek 0:51:13 Waarom het MCP-protocol eigenlijk best raar in elkaar zit 0:55:03 De gemeente-balie-analogie: stateful vs. stateless uitgelegd 1:10:57 Tailscale als voorbeeld: hoe AI jouw toolkeuzes bepaalt Genoemd in deze aflevering * Reboot (reboot.dev) [https://reboot.dev/] — het framework van Robert-Jan voor durable backends en MCP-apps * MCP (Model Context Protocol) [https://modelcontextprotocol.io/docs/getting-started/intro] — het protocol waarmee AI-tools en apps aanstuurt * MCP-apps [https://modelcontextprotocol.io/extensions/apps/overview] — de nieuwe uitbreiding waarmee visuele interfaces in AI-chats verschijnen * Claude / Claude Code [https://claude.ai/] — AI-assistent en coding tool van Anthropic * ChatGPT / OpenAI [https://openai.com/nl-NL/] — concurrent AI-platform * Firebase [https://firebase.google.com/] — Google’s backend-as-a-service (waar Robert-Jan eerder aan werkte) * Tailscale [https://tailscale.com/] — VPN-tool die door AI-assistenten actief wordt aangeraden * Tweakers [https://tweakers.net/] / DPG Media — als voorbeeld van mediapartijen vs. AI-gatekeepers * Goose [https://goose.ai/] — populaire open-source AI-client  Tips van de tafel Randal: Draai een eigen AI-model lokaal op een Mac Mini of server met videokaart. De lokale modellen zijn misschien een halfjaar achter op de frontier-modellen, maar voor veel taken prima. En je bent niet afhankelijk van gatekeepers. Robert-Jan: Heb je vragen over MCP of Reboot? Spring op de MNOT Slack of op de Reboot Discord — daar is Robert-Jan dagelijks actief en het is letterlijk zijn baan om te antwoorden. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Deze cybervrijwilliger pakt oplichters vóór ze toeslaan

Een cybervrijwilliger bouwt een AI-systeem dat phishingsites detecteert nog vóórdat het eerste slachtoffer erin trapt — en geeft zelf bijna zijn Gmail-wachtwoord weg aan een oplichter. Welkom op de DEX XL, de grootste besloten digitale opsporingsbeurs van Nederland. Randal is te gast op de DEX XL 2026, het jaarlijkse congres van politie, Marechaussee, NFI, FIOD en het OM. Met 1186 bezoekers is het de grootste editie ooit. Aan tafel zitten Barend Frans (publiek-private samenwerking cybercrime), Dennis Wijnberg (coördinerend digitaal rechercheur) en Niels Spijkers (cybervrijwilliger). Ze bespreken hoe de politie omgaat met het Landek-arrest en de balans tussen privacy en opsporing, waarom AI binnen de politie nog nauwelijks wordt ingezet, en hoe Niels met Certificate Transparency logs en machine learning nepwebshops en phishingsites opspoort voordat slachtoffers erin trappen. Daarnaast komt de groeiende samenwerking met de Nederlandse hostingbranche aan bod en de oproep: word cybervrijwilliger. Over Barend Frans Barend Frans is Accountmanager Publiek-Private Samenwerking Cybercrime bij de Nationale Politie. Sinds 1987 werkzaam bij de politie, waarvan de laatste 25+ jaar gericht op digitale veiligheid. Hij is het gezicht van de samenwerking tussen politie en het bedrijfsleven op het gebied van cybercrime. LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/barendfrans/ [https://www.linkedin.com/in/barendfrans/] Over Dennis Wijnberg Dennis Wijnberg is Coördinerend Digitaal Rechercheur bij de Dienst Landelijke Recherche van de Nationale Politie. Daarnaast is hij vrijwillig politieagent in uniform. Dit is zijn derde keer aan de MNOT-tafel (eerder in 2018 en 2020). Hij heeft 11 jaar in de hostingbranche gewerkt voordat hij fulltime bij de politie ging. LinkedIn: https://nl.linkedin.com/in/denniswijnberg [https://nl.linkedin.com/in/denniswijnberg] Over Niels Spijkers Niels Spijkers is cybervrijwilliger bij de Nationale Politie en specialiseert zich in het geautomatiseerd opsporen van phishingsites en nepwebshops met behulp van AI. Hij volgde een master in Applied Artificial Intelligence en bouwde een systeem dat Certificate Transparency logs monitort om malafide websites vroegtijdig te detecteren. LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/niels-spijkers/ [https://www.linkedin.com/in/niels-spijkers/] In deze aflevering 0:00 De DEX XL gaat van start met een Back to the Future-parodie 5:00 Het Landek-arrest: waarom de politie niet meer overal in mag kijken 8:00 Dennis Wijnberg: van digitaal rechercheur tot coördinator 11:00 Privacy first of backdoors? Het spanningsveld van digitale opsporing 17:00 AI bij de politie: veel potentie, weinig gebruik — en waarom 21:00 Deepfakes herkennen: een kat-en-muisspel met criminelen 24:30 Niels Spijkers: als cybervrijwilliger phishing bestrijden met AI 31:00 Een oplichter belt terug — en zelfs Niels trapt er bijna in 34:00 Certificate Transparency logs: zo spot je nepwebshops vóór Google 42:30 Kun je je browser niet gewoon alle nieuwe sites laten blokkeren? 52:00 De Nederlandse hostingbranche pakt malafide hosting aan 1:06:00 De-pairing en project Cyclotron: sites offline halen Genoemd in deze aflevering * DEX XL [https://www.google.com/search?q=DEX+XL&sourceid=chrome&ie=UTF-8] — jaarlijks congres digitale opsporing (politie, NFI, FIOD, Marechaussee, OM) * Landeck-arrest [https://www.hogeraad.nl/actueel/nieuwsoverzicht/2025/maart/hoge-raad-stelt-aanleiding-zaak-landeck-eigen-rechtspraak-punt/] — Europese jurisprudentie over inzage in gegevensdragers * Netcraft [https://www.netcraft.com/] — partij die malafide websites beoordeelt en browserwaarschuwingen triggert * Let's Encrypt [https://letsencrypt.org/] — gratis SSL-certificaten (veelgebruikt door criminelen) * Certificate Transparency logs [https://certificate.transparency.dev/] — publieke logs van uitgegeven SSL-certificaten * Google Safe Browsing [https://safebrowsing.google.com/] — API om te checken of een site malafide is * Bigphish [https://github.com/COSSAS/bigphish] — software die het internet scant op phishing * Dutch Cloud Community [https://dutchcloudcommunity.nl/] — branchevereniging voor hostingpartijen in Nederland * Project Cyclotron [https://www.nctv.nl/onderwerpen/p/programma-cyclotron] — rijksproject tegen bulletproof hosting * Kombijde.politie.nl [https://kombijde.politie.nl/] — vacatures bij de politie * Sky/EncroChat [https://en.wikipedia.org/wiki/EncroChat] — eerder gekraakte versleutelde communicatiediensten * DIVD [https://www.divd.nl/] (Dutch Institute for Vulnerability Disclosure) Tips van de tafel Barend Frans: Word digitaal vrijwilliger bij de politie. Cybervrijwilligers en "cyber specials" doen waardevol werk, van het opnemen van digitale aangiftes tot het ondersteunen van onderzoeken. Kijk op it.kombijdepolitie.nl. Dennis Wijnberg: Er komen veel vacatures aan bij de politie, en bij steeds meer functies verdwijnt de HBO-eis. Kijk op it.kombijdepolitie.nl voor de mogelijkheden. Niels Spijkers: Hang een eigen server op in een datacenter. Het is enorm leerzaam en een geweldige manier om te begrijpen hoe het internet werkt. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.