Bureau Buitenland

Hulporganisaties onder Amerikaanse druk & Pentagon wil controle over AI

Voortaan mag er geen Amerikaanse steun meer naar wereldwijde projecten die diversiteit en gelijkheid bevorderen. Volgens de regering-Trump moet de zogenaamde “gender-ideologie” worden bestreden. Dit beleid leidt tot grote angst en onzekerheid bij ontwikkelingsorganisaties. Wat mag er nog wel en wat niet? En hoever moeten zij meebuigen? Te gast zijn Anne Floor Dekker, directeur van Wo=Men, platform voor gendergelijkheid, en Stephanie van der Wijk van kenniscentrum Rutgers. Pentagon wil controle over AI Pete Hegseth, minister van oorlog, zet het bedrijf Anthropic onder zware druk. Hij wil toegang tot hun AI-model om het te gebruiken voor militaire doeleinden en om de Amerikaanse wapenindustrie te bevorderen. Dario Amodei, de directeur van Anthropic, heeft hiertegen grote ethische bezwaren en werkt daarom niet mee. Het conflict loopt zo hoog op dat Hegseth nu dreigt om Anthropic via een wet tot medewerking te dwingen. Moeten AI-bedrijven naar de pijpen van Defensie dansen? Daarover technologie-kenner Paul Verhagen. Presentatie: Laila Frank

Wat wil Merz in China & Iraanse veerkracht

Merz gaat woensdag met een ambitieuze wensenlijst op bezoek bij de Chinese president Xi Jinping. Zijn eerste bezoek als bondskanselier aan China komt op een moment dat de Duitse industrie het zwaar heeft. Duitsland wil de scheve handelsbalans met China rechttrekken, maar is in grote mate afhankelijk van Chinese grondstoffen. Wat kan Merz halen in China? We vragen het aan Jeroen Reygaert, Duitslandverslaggever voor de VRT. (08:39) Iraanse veerkracht In Iran zijn op de universiteiten de afgelopen dagen opnieuw protesten uitgebroken. Het filmen daarvan is levensgevaarlijk en gebeurt daarom vaak vanachter de ramen van huizen en auto’s. Twee Iraanse filmmakers maakten van hun eigen opnames en video’s op sociale media een korte film: ‘Herinneringen van een Raam’. Collega Edwin Koopman belde met de makers. We praten door met historicus Peyman Jafari over de protesten en hoe Iraniërs de oorlogsdreiging van de VS ervaren.  Presentatie: Nadia Moussaid

Oekraïne onder druk & Mexico in greep van drugsgeweld

De militaire operatie waarbij kartelbaas El Mencho omkwam, heeft Mexico in een nieuwe golf van geweld gestort. In Jalisco en andere deelstaten werden wegen geblokkeerd en voertuigen en winkels in brand gestoken. Critici waarschuwen dat de zogeheten onthoofdingsstrategie juist leidt tot méér geweld. Wat betekent dit voor burgers, voor de drugshandel en voor het WK voetbal dat eraan komt? Hoogleraar en Mexico-kenner Wil Pansters.  (12:06) Oekraïne onder druk Oekraïne houdt al vier jaar stand tegen Rusland en gaat nu het vijfde oorlogsjaar in. Ondanks zware militaire klappen en een hoge menselijke tol blijft het land weerstand bieden en ontwikkelde het zich tot een militaire factor van betekenis. Maar hoe houdbaar is die kracht? Wat gebeurt er op het slagveld, en hoeveel ruimte heeft president Zelensky onder toenemende internationale druk? We spreken met Bob Deen, Oost-Europadeskundige bij Instituut Clingendael. Presentatie: Nadia Moussaid

Waar blijven Epstein-zaken in VS? & Europa heeft Oekraïne harder nodig dan andersom

In Groot-Brittanië en Noorwegen heeft de publicatie van de Epstein-files al de nodige stof doen opwaaien. Maar, in de Verenigde Staten, waar het meerendeel van het verhaal zich heeft afgespeeld, lijken er nog weinig echte gevolgen te zijn. Waarom rollen er in de VS nog geen koppen over de Epstein-files? Lou Errens weet meer. (08:48) Europa heeft Oekraïne harder nodig dan andersom Oekraïne heeft na bijna vier jaar oorlog het meest innovatieve leger van Europa. En dus stelt Hubert Smeets dat wij Oekraïne meer nodig hebben dan andersom. Ondertussen legt fotograaf Eddy van Wessel de Oekraïense strijdvaardigheid van dichtbij vast. Presentatie: Sophie Derkzen.

Tekenen van genocide in Soedan & Blindengemeenschap in Riga

Een VN-onderzoeksmissie concludeert dat er sterke aanwijzingen zijn voor genocide tijdens het beleg en de overname van de Soedanese stad El-Fasher. Een vooraanstaande onderzoeker van Yale University stelt dat we getuigen zijn van de grootste volkerenmoord sinds de Tweede Wereldoorlog, die we hebben zien aankomen. En zegt dat het conflict niet vergeten is, maar wordt genegeerd door de internationale gemeenschap. Daarover Benoit DeGryse, directeur van Stichting Vluchteling en Fons Orie, voormalig rechter aan het Joegoslaviëtribunaal. (16:49) Blindengemeenschap slaat bruggen in Riga In Letland wordt met argusogen naar Rusland gekeken, waar de oorlogsdreiging voelbaar is in de maatschappij. De Russen en de Letten in het land zijn wantrouwig tegenover elkaar door de oorlog in Oekraïne. En dat terwijl de blindengemeenschap juist samenwerkt en leeft in Riga. Podcastmaker Guido Spring maakte een geluidsportret van die stad, en in het bijzonder de blindengemeenschap in de stad.   Presentatie: Nadia Moussaid