De Wereld | BNR

‘In Hongarije is sowieso sprake van verraad’

De parlementsverkiezingen in Hongarije zijn de belangrijkste verkiezingen in Europa van dit jaar. De kans dat premier Orbán na zestien jaar weg moet is aanwezig nu oppositieleider Peter Magyar is opgekomen. D66-Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy hoopt dat Magyar wint. Volgens hem heeft Orbán Europa verraden. Luister ook | 'Een oorlog binnen twee tot drie weken beëindigen kan alleen aan de onderhandelingstafel' [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10597881/een-oorlog-binnen-twee-tot-drie-weken-beeindigen-kan-alleen-aan-de-onderhandelingstafel] ‘De minister van Buitenlandse Zaken is openlijk met minister Lavrov van Rusland aan het bellen. Ze delen strategieën en plannen. Dat is een vorm van verraad.' Daar blijft het niet bij. Volgens de Washington Post heeft Orbán ook banden met Iran en de Trump-regering steekt zijn steun voor Orbán niet onder stoelen of banken. Dat Europa niets doet heeft te maken met de verkiezingen. 'Als Orbán wint dan gaan de handschoenen uit', zo verwijst Gerbrandy naar de mogelijkheden die Europa heeft. Denk daarbij aan een Artikel 7-procedure. Daarin kan Hongarije het stemrecht in de EU worden ontnomen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is ondertussen in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Hij ziet dat de stad is 'verposterd', voor een groot deel door Orbán en zijn partij. Meer van hem hoor je in de BNR-podcast Make Europe Great Again [https://www.bnr.nl/podcast/makeeuropegreatagain]. Lees ook | Liveblog oorlog Midden-Oosten [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10598136/liveblog-hezbollah-lanceert-raketten-op-israel-na-schending-bestand#liveblog-anchor-ghgiHFQCnv] Libanon onder vuur ondanks wapenstilstand De wapenstilstand die Israël en Amerika met Iran hebben geldt volgens die eerste twee niet voor Libanon. En dus is dat land nu de grote verliezer van de situatie in het Midden-Oosten. Alleen al woensdag vielen er volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid meer dan tweehonderdvijftig doden en ruim elfhonderd gewonden. Dat komt niet alleen door Israël, ook door Hezbollah die het land nog altijd in zijn greep houdt, ondanks verwoede pogingen van het land om van die groepering af te komen. Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis legt uit hoe de situatie in het land op dit moment is. Luister ook | Amerika Podcast [https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast] Trump en Hegseth als dominees | Postma in Amerika President Trump en zijn minister van Oorlog Pete Hegseth uitten zich deze week wel heel religieus rond de Paasdagen. Je hoort onze correspondent in Washington, Jan Postma. ---------------------------------------- Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Winnaars (één) en verliezers (veel)

Eens even de balans opmaken: Donald Trump kan nog zo schelden en dreigen, en Bibi Netanyahu kan nog zoveel beloven, Iran is, ondanks een barrage aan bommen en tritsen politieke liquidaties, niet verslagen.  De Golfstaten liggen permanent onder Iraans vuur, de Israëliërs zitten zoveel in de schuilkelder dat ze op mollen gaan lijken, Hezbollah is springlevend, Libanon verandert in een maanlandschap, we zitten in de ernstigste energiecrisis sinds 1973, het burgerluchtverkeer in de regio ligt plat, het NAVO-bondgenootschap, dat al aan zijn nagelriemen hing, krijgt een doodklap – aardig klusje voor Mark Rutte, die Trump vandaag bezoekt. ‘Hulp is onderweg [https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/https://archive.ph/IbCmt],’  zei Trump voor het uitbreken van de oorlog. Hij had beter kunnen zeggen ‘de perfecte storm komt eraan.’  Dat de Amerikaanse en Israëlische inlichtingendiensten tot de top behoren [https://www.jpost.com/middle-east/article-892170] staat buiten kijf. Als ze in vijandelijk gebied een neergeschoten piloot kunnen oppikken en de ene na de andere roverhoofdman liquideren zijn ze bepaald niet van de straat. Het kan bijna niet anders dan dat de diensten hun leiders hebben gewezen op de onverantwoordelijke risico’s die ze namen. Maar Bibi, vernederd door de niet gewonnen oorlog tegen Hamas en verblind door zijn overtuiging dat hij een tot de tanden bewapende supermacht met 92 miljoen inwoners kan verslaan, blijft kennelijk in zijn illusie geloven. Trump blijft hunkeren naar erkenning en aanzien, terwijl zijn achterban nu toch echt aan hem twijfelt. De uitval tegen Iran over Hormuz – ‘Open the fucking Strait, or you’ll be living in hell’ – ging ook de Trumpisten te ver [https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/marjorie-taylor-greene-trump-easter-message-iran-b2952167.html]  , al was het maar omdat ze daarin een vleugje van paniek ontwaarden. Los nog van het probleem hoe ze dit soort taalgebruik door een president aan hun kinderen uitleggen.  Het blijft een raadsel waarom militaire supermachten denken onoverwinnelijk te zijn. Amerika verloor in Korea, Vietnam, Afghanistan en Irak. In het Midden-Oosten ligt het nog gevoeliger, want daar staat niet-verliezen gelijk aan winnen. Hamas heeft Gaza weer stevig in de greep [https://www.bbc.com/news/articles/c98g1klxnpxo], Hezbollah en Iran worden platgebombardeerd, maar jagen de Israëliërs de schuilkelders in en de Golfstaten de stuipen op het lijf, en drijven onze dieselprijs op tot 3 euro. Chaos en verderf, dus. In de Iraanse visie heet dat: winnen. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

'Een oorlog binnen twee tot drie weken beëindigen kan alleen aan de onderhandelingstafel'

Amerika heeft nog twee tot drie weken nodig om de oorlog met Iran te kunnen beëindigen, althans, dat zegt president Trump. Dat kan, maar alleen aan de onderhandelingstafel, zo luidt de conclusie van luitenant-kolonel buiten dienst en drager van de Militaire Willemsorde Gijs Tuinman. Tot voor kort was hij staatssecretaris van Defensie in het kabinet-Schoof. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘China is Trump-tariff-proof geworden' [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10597044/china-is-trump-tariff-proof-geworden] Waar Trump er steeds op hint dat hij de oorlog snel wil beëindigen, laten de bewegingen van de Amerikaanse troepen anders zien. Bij de Straat van Hormuz is een enorme troepenopbouw bezig, wat duidt op een grondoffensief. Gijs Tuinman schetst welke drie scenario's er zijn en hoe je dat dan aan zou kunnen pakken. Lees ook | Minister Sjoerdsma ondanks sanctielijst naar China, ‘buitengewoon verrassend’ [https://www.bnr.nl/nieuws/nieuws-politiek/10597012/minister-sjoerdsma-gaat-ondanks-sanctielijst-naar-china] Minister Sjoerdsma: Oekraïense wederopbouw kan niet langer wachten Als het aan het kabinet-Jetten ligt dan moeten we vaart maken met de wederopbouw van Oekraïne. Volgens minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking valt hier voor Nederlandse bedrijven veel te halen en kunnen we een mooie bijdrage leveren. Ook gaat hij in op de relatie met China, die Sjoerdsma met een handelsmissie later dit jaar wil verbeteren. Lees ook | Berendsen: 'We moeten werk maken van grondstoffendeal met Oekraïne' [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10597801/berendsen-we-moeten-werk-maken-van-grondstoffendeal-met-oekraine] Nederland ontevreden over vooruitgang Europese grondstoffendeal Nederland is ontevreden over de voortgang voor een Europese grondstoffendeal met Oekraïne. Een intentieverklaring is 5 jaar terug al gesloten, maar volgens buitenlandminister Tom Berendsen is er sindsdien bitter weinig gerealiseerd – zo zegt Berendsen tegen BNR. Europaverslaggever Geert Jan Hahn legt uit waar het misgaat. Luister ook | Amerika Podcast [https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast] Trumps gouden presidentiële museum | Postma in Amerika Donald Trumps zoon Eric is druk bezig met het realiseren van Trumps nalatenschap in de vorm van een presidentieel museum. Hoe dat eruit moet gaan zien hoor je van Amerika-correspondent Jan Postma. ---------------------------------------- Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Trumps geopolitieke schaakwedstrijd

Op 13 januari, toen de protesten in Iran in volle gang waren en de machthebbers die met massamoord op de demonstranten onderdrukten, opende Donald Trump de geopolitieke schaakpartij met de ayatollahs, en omdat hij met wit speelde en dus opende dacht hij te gaan winnen. Inmiddels staat het Midden-Oosten in lichterlaaie, sneuvelen bosjes soldaten en burgers en sleurt de oliecrisis de wereldeconomie naar de afgrond. ‘Houd vooral vol,’ zei Trump op die 13de januari tegen het Iraanse volk, ‘hulp is onderweg.’ [https://www.youtube.com/shorts/dmsudW1SSSk ] In werkelijkheid is de terreur tegen het volk waarschijnlijk nog nooit zo hevig geweest. Elke vorm van protest wordt afgestraft met arrestaties en executies. [https://archive.ph/UYH0Bhttps://www.reuters.com/world/middle-east/fearing-economic-collapse-after-war-iran-cracks-down-dissent-2026-03-30/ ] De gevreesde Revolutionaire Garde en de Basij milities ronselen zelfs jongens vanaf 12 jaar om controleposten te bemannen. De gebieden waar minderheden zoals Koerden wonen, staan onder extra streng toezicht. Ouders van activisten krijgen waarschuwingen dat hun kinderen worden geëxecuteerd. Iraanse expats ontvangen dreigementen dat hun bezittingen worden geconfisqueerd als ze blijk geven van steun voor Amerika of Israël. De machthebbers bereiden zich tot de tanden bewapend voor op het einde van de oorlog, als het land zo in puin ligt dat een nieuwe golf van protesten onvermijdelijk is.  Trump had gerekend op de val van het leiderschap – misschien wel zijn grootste misrekening. Dat krijg je ervan, schrijft Jeremy Bowen van de BBC [https://www.bbc.com/news/articles/c5y969pnxgvo ], als je een oorlog voert gebaseerd op instinct en het werkt niet. Een oorlog waar Trump duidelijk van af wil. Op 11 maart zei hij ‘we hebben gewonnen,’ een boodschap die hij op 20, 24 en 25 maart herhaalde. Maar, zoals de Guardian terecht schrijft, dat almaar herhalen maakt het niet waar  [https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/30/trump-iran-war-reality].  Waarop Trump zich ook op heeft misrekend is de afsluiting van de Straat van Hormuz en de mondiale brandstofcrisis. Amerika importeert geen druppel olie uit het Midden-Oosten, en hij maakte twee denkfouten: dat de NAVO en andere landen die wél door olie-schaarste worden getroffen het probleem gingen oplossen, en dat voor de VS geen verhoging van de benzineprijs dreigde. De NAVO zegt: je hebt ons niet eens gewaarschuwd en het is geen NAVO-gebied. En als de benzineprijs overal stijgt, zijn ook de Amerikanen de sjaak, hoewel ze omkomen in de olie. Dat had Trump moeten weten. Tenslotte is er de misrekening over de Golfstaten en Israël, die willen dat Amerika dóórvecht [https://apnews.com/article/trump-iran-saudi-arabia-mbs-gulf-war-uae-89f690b952fe28d3140c537b70fa5051]  . En hopen dat die Amerikaanse grondtroepen er echt komen. De kans dat de Amerikaanse burger de president een nieuwe grondoorlog vergeeft is minimaal. Trump dacht dat hij de schaakpartij zou winnen omdat hij met wit speelt en dus opende. In werkelijkheid staat hij schaak. Komt van het Perzische woord sjah. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

‘China is Trump-tariff-proof geworden'

In de oorlog tussen Israël en Amerika met Iran drukt China zich met name diplomatiek uit. Waar Europa onder druk wordt gezet om de Amerikanen te helpen kan China zich op de vlakte houden vanwege de sterke positie van het land. Volgens Oscar Garschagen, voormalig correspondent in zowel China als Amerika, heeft China die transactionele houding van Trump ook helemaal niet nodig. Ook niet als het op handel aankomt. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Volgens Garschagen heeft Amerika ook helemaal niet door hoe China ervoor staat. 'Als je kijkt naar de robotisering van de maakindustrie bijvoorbeeld.' In mei zal Trump Xi bezoeken om een handelsdeal te sluiten, en ook daar heeft China een betere positie. Garschagen denkt ook dat Europa niet doorheeft hoe China precies werkt. Luister ook | ‘Een sterk Oekraïne is belangrijker voor ons dan artikel 5 van de NAVO’ [https://www.bnr.nl/podcast/de-wereld/10596713/een-sterk-oekraine-is-belangrijker-voor-ons-dan-artikel-5-van-de-navo] Groen licht voor handelsdeal EU-VS, maar wel onder voorwaarden Het Europees Parlement heeft ingestemd met de handelsdeal tussen Amerika en de VS, maar stelt wel nadrukkelijk een aantal voorwaarden voor om te voorkomen dat Amerika zich niet aan de afspraken gaat houden. Daarmee is de soap rond die deal nog altijd niet voorbij, legt Europa-verslaggever Geert Jan Hahn uit. Lees ook | Europees Parlement geeft groen licht voor handelsdeal VS, wel met ‘vangnet’ [https://www.bnr.nl/nieuws/nieuws-politiek/10597030/europees-parlement-geeft-groen-licht-voor-handelsdeal-vs-wel-met-vangnet] De desastreuze gevolgen van de oorlog voor het Midden-Oosten De gevolgen van de oorlog in Iran zijn niet te overzien in het Midden-Oosten. Arabist Jan Jaap de Ruiter ziet hoe kroonprins Mohamed Bin Salman zijn ideaal van één sterke economische regio verdwijnen. En waar Trump een uitweg zoekt lijkt Netanahu juist door te willen vechten. We nemen de regio onder de loep. Lees ook | Iran wil blijven doorvechten, toch positieve geluiden [https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10597088/iran-wil-blijven-doorvechten-toch-positieve-geluiden] Een kijkje in de Situation Room! | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma was deze week in de Situation Room van het Witte Huis! Althans? Hij leek erop... En of er groot nieuws aanstaande is ziet men in Washington nu door het aantal pizzabestellingen. Luister ook | Amerika Podcast [https://www.bnr.nl/podcast/amerikapodcast] Deze uitzending vindt plaats vanaf het evenement Trends in Export van kredietverzekeraar Atradius en ondernemersvereniging EvoFenedex in Circa Amsterdam. ---------------------------------------- Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele [https://www.linkedin.com/in/michaelroele?originalSubdomain=nl], buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.