De Dag

Wat kan Jetten leren van Den Uyl over olie?

Het kabinet staat onder druk om maatregelen te nemen tegen de hoge olieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. Morgen debatteert de kamer erover en daarbij komen ook ideeën uit het verleden voorbij. Toen het kabinet-Den Uyl in 1973 werd geconfronteerd met de eerste oliecrisis, bedacht het heel snel allerlei maatregelen - waaronder autoloze zondagen. Jan Pronk zat als minister bij alle crisisoverleggen en vertelt in de podcast waarom er toen veel nadruk werd gelegd op het besparen van energie en er aan de samenleving als collectief werd gevraagd om zuinig te zijn. Pronk vraagt zich af waarom dat nu niet gebeurt.  Politiek verslaggever Ewoud Kieviet vertelt hoe het idee van de autoloze zondagen ook nu als optie genoemd wordt, al is het vooralsnog alleen de ChristenUnie die daarover spreekt. De kans is klein dat ze er zullen komen.  Interessanter is volgens Ewoud om te zien of premier Jetten in zal zetten op lagere prijzen aan de pomp, en daarmee bredere steun in de Kamer, of dat hij ook een meer moreel verhaal over verduurzaming gaat houden.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek

De Dag x De Stemming LIVE: koffie en scoops in Den Haag

Marleen de Rooy en Jorn Jonker vertellen in deze speciale live opname van podcast De Dag tijdens het podcastfestival in TivoliVredenburg hoe zij aan hun Haagse scoops komen. Het begint met veel koffie drinken. Of in het geval van Jorn: thee. Of zit er ook weleens iets sterkers in de kopjes?  Marleen vertelt hoe haar contacten met Pieter Omtzigt ertoe leidden dat zij tijdens een collectieve zoektocht naar de oud-NSC-leider, toen hij tijdens de formatie plots van tafel was weggelopen, opeens een mysterieus appje kreeg met zijn locatiegegevens. En Jorn legt uit hoe het soms juist door politici en ministeries op prijs wordt gesteld als je als journalist informatie boven water krijgt waar ze eigenlijk niet op zitten te wachten.  We sluiten af met een heuse koffie-quiz en vragen uit het publiek.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek Redactie: Rosanne Sies

Nieuwsuurverhaal: Hoe gaan we om met mensen met verward gedrag?

De druk op de zorg, de opvang en de politie door mensen met verward gedrag neemt toe. Hulporganisaties waarschuwden deze week dat de problemen ze over de schoenen lopen. "Wij vangen heel veel mensen op die op straat voor onrust en overlast zorgen. Op het moment dat wij dat niet meer kunnen doen, dan zijn ze overgeleverd aan de straat", zegt Tara Jane Thomas van het Leger des Heils bij Nieuwsuur.  Ook het aantal overlastmeldingen bij de politie stijgt. Waren er in 2016 nog krap 75 duizend meldingen over dit soort gedrag, afgelopen jaar liep dat op naar bijna 170 duizend. In podcast De Dag bespreken we met Nieuwsuur-verslaggever Cecile van de Grift de vraag: Hoe gaan we in Nederland om met mensen met ernstig verward gedrag? En waar gaat het mis? Van der Grift dook de afgelopen jaren in de wereld van personen met verward gedrag. Ze maakte meerdere reportages, onder meer over de moord op de 25-jarige Rens, op 1 augustus 2023 in Amsterdam, door een psychotische buurman. Ook ging ze langs bij een training voor agenten van de Dienst Speciale Interventies (DSI), die steeds vaker worden ingezet voor incidenten met verwarde personen.  Er zijn steeds minder opvangplekken voor deze mensen, dus blijven ze langer op zichzelf wonen, met alle problemen van dien. Van der Grift bezocht zogenoemde Skaeve Huse, eenvoudige woningen aan de rand van een stad of dorp, die rust moeten brengen voor zowel bewoners als hun omgeving. Maar in veel gemeenten waar dit concept van de grond moet komen verzetten omwonenden zich. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Victor Orbán, een pijpleiding en een woedende EU

Op de EU-top was de frustratie van Europese leiders over de Hongaarse premier Orbán opmerkelijk zichtbaar en hoorbaar. Orbán weigert in te stemmen met een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, vanwege een ruzie met Oekraine over een pijpleiding die volgens Kyiv door Rusland is gebombardeerd.  Correspondent Christiaan Paauwe reisde af naar de oliepijpleiding die het middelpunt is geworden van de steeds verder escalerende ruzie tussen Hongarije en Oekraïne én tussen Hongarije en de EU. Tamelijk onverwacht kon hij er dichtbij in de buurt komen.  Europa-correspondent Kysia Hekster was op de EU-top in Brussel en vertelt hoe er daar geworsteld wordt met de beste manier om dit aan te pakken. 'Iedereen weet dat Orbán deze ruzie opstookt, omdat hij daar baat bij heeft in zijn verkiezingscampagne.' Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra

Nederland kiest lokaal (en) radicaal

Lokale partijen hebben de meeste stemmen gehaald bij de gemeenteraadsverkiezingen en de grootste stijger is Forum voor Democratie. Maar achter de uitslagencijfers gaat een groter verhaal schuil.  'Zo'n verkiezingsuitslag is voor mij een goudmijn,' zegt sociaal geograaf Josse de Voogd die in de podcast de belangrijkste ontwikkelingen schetst. Hij is als onderzoeker al jaren gespecialiseerd in het stemgedrag van kiezers per regio. De Voogd vertelt waar de groei van sommige lokale partijen vandaan komt en hoe je die moet duiden. Duidelijk is, zegt hij, dat zowel lokale partijen als partijen op radicaal rechts geprofiteerd hebben van anti-azc-standpunten.  Journalist en Forum-watcher Chris Aalberts zoomt in op de winst van FvD. Die partij werkt gestaag aan het opbouwen van een partijkader en, zegt hij, 'is helemaal terug van weggeweest'.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra