AI Report

Fable is down, maar gelukkig hebben we GPT-NL. Toch?

De Amerikaanse overheid dwong Anthropic om Fable 5 en het nog krachtigere Mythos 5 uit te zetten, drie dagen na de lancering en met 90 minuten om te gehoorzamen. Het exportverbod richt zich expliciet op niet-Amerikanen, dus jij krijgt de beste AI ter wereld niet meer, een Amerikaan straks misschien wel. Alexander schrok dat geen enkele krant er die zaterdag over berichtte, terwijl het essay Europe 2031 al laat zien waar dit heen gaat: Europa heeft 5 procent van de rekenkracht, de VS meer dan 75. Ondertussen beleefde SpaceX, moederbedrijf van xAI, de grootste beursgang ooit en werd Elon Musk de eerste biljonair ter wereld. Dat verse geld ging meteen op aan codeerbedrijf Cursor, voor 60 miljard dollar, want Grok bakt er op programmeergebied weinig van. Wietse legt uit waarom Musk slim de scheppen van de goldrush kocht, maar zijn rekenkracht nu aan de concurrentie verhuurt. En dan GPT-NL, ons eigen taalmodel van TNO, al jaren bejubeld als Nederlands antwoord. De uitgelekte benchmarks, weggestopt in een document van 109 pagina's, vertellen een ander verhaal: amper beter dan gokken op feitenkennis, een onvoldoende op grammatica, ingehaald door een model dat 30 keer kleiner is. Alexander is genadeloos, Wietse zoekt de nuance, want het moet ergens beginnen. Team Rockstars IT presenteert: Rockstars Valley 2026 - Engineering under Pressure. Gebruik code AIREPORT voor 20% korting op jouw ticket. Check www.teamrockstars.nl/aireport [https://www.teamrockstars.nl/aireport] Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade [https://aireport.nl/upgrade]

Claude Fable is uit, het beste AI-model ooit + Apple AI niet naar de EU?

Jeroen Wollaars schuift weer aan, want er is te veel nieuws voor twee man. Anthropic lanceert namelijk Claude Fable 5, een consumentenversie van het beruchte Mythos en volgens elke test het beste model ter wereld. Stripe liet er in één dag een klus mee klaren waar een team normaal twee maanden over doet. Maar Anthropic zet er bewust een rem op: vraag je iets over biologie, cybersecurity of het bouwen van AI, dan word je stilletjes naar Opus doorgeschoven. Vooral die laatste grens maakt ontwikkelaars boos. Alexander vindt het traag en peperduur, maar voelt voor het eerst dat hij een heel team aanstuurt. Wietse trekt de lijn door naar een blog dat nauwelijks aandacht kreeg: AI die AI bouwt. Met de metafoor van een student die op een dag geen begeleiding meer nodig heeft, legt hij uit waarom Anthropic en OpenAI nu allebei een pauzeknop bepleiten, inclusief een atoomagentschap dat stroomverbruik en datacenters in de gaten houdt. En dan Apple, dat samen met Google eindelijk een slimme Siri bouwt die grotendeels lokaal draait. Alleen niet in Europa, waar de EU vasthoudt aan keuzevrijheid. Apple gooit publiekelijk met modder, Brussel slaat terug, en de Europese iPhone-gebruiker mag voorlopig blijven wachten. Benieuwd hoe Team Rockstars AI heeft laten landen bij andere organisaties? Check www.teamrockstars.nl/aireport [https://www.teamrockstars.nl/aireport] Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade [https://aireport.nl/upgrade]

Wietse doet opeens ALLES in Codex van OpenAI + nieuwe Claude verzint minder

Reverse-engineeren wordt voor iedereen bereikbaar: je app is geen doel meer, maar een middel dat je gewoon kunt omzeilen. Tegelijk woedt in de open source-wereld een felle discussie over of je AI hierbij wel mag inzetten. Anthropic bracht Claude Opus 4.8 uit, dat vaker zijn twijfel benoemt en vier keer minder fouten in code laat passeren. Met 65 miljard dollar aan verse investeringen en een waardering van 965 miljard streeft het OpenAI voorbij als hoogst gewaardeerde AI-bedrijf. Microsoft kondigt assistent Scout aan die meedraait in Teams en Outlook, en Trump tekent een besluit dat techbedrijven vraagt hun krachtigste modellen eerst aan de overheid te tonen. En dan Codex, dat razendsnel verandert van programmeertool naar superapp. Wietse laat het zijn Keynote besturen om 113 slides recht te trekken en onderzoek doen in Spotify: een tweede cursor neemt het stuur over terwijl hij doorwerkt. Het voelt als een self-driving computer, en met tools als Get Clicky schetsen ze een toekomst waarin niet de app maar de AI-agent het oppervlak verovert. Een Team Rockstars IT AI training winnen? Kijk op www.teamrockstars.nl/aireport [https://www.teamrockstars.nl/aireport] Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade [https://aireport.nl/upgrade]

Moeten alle Nederlanders gratis AI krijgen? + de paus blijkt een AI-nerd

Alexander draagt sinds kort Google's Fitbit Air, een schermloze tracker die hem de hele dag pushberichten stuurt als een AI-coach: het ding analyseert zijn nacht en praat hem richting zijn sportdoelen. Elk bericht is meteen een opening voor een gesprek waarin al zijn lichaamsdata klaarstaat, en Wietse vat het droog samen: je hebt nu een MCP naar je lichaam. Daarna gaat het over Codex, dat een stuk beter synced tussen telefoon en laptop dan Claude Code, waardoor Alexander inmiddels overal sub-agents opspint. Het nieuwe slash goal-commando laat een model zichzelf eindeloos 'keep going' zeggen, een nettere versie van de Ralph Wiggum-loop, en dat brengt het gesprek bij een grotere vraag: worden we straks allemaal product owners die enkel nog de visie aanleveren? En dan: paus Leo publiceert de eerste pauselijke encycliek ooit over AI, 42.000 woorden, met Anthropic-medeoprichter Chris Olah naast hem op het Vaticaanse podium. De paus noemt autonome wapens moreel ontoelaatbaar, waarschuwt dat te veel macht bij een handvol bedrijven belandt en betoogt dat werk meer is dan inkomen. Wietse leest het als de toren van Babel: we bouwen met z'n allen druk door, maar niemand weet precies waaraan. Ondertussen willen xAI, OpenAI en Anthropic alle drie nog dit jaar naar de beurs. Team Rockstars IT laat je werken aan innovatieve AI-oplossingen, samen met de beste specialisten uit het vak, terwijl je jezelf continu blijft ontwikkelen binnen onze community van Rockstars. Bekijk de vacatures via www.teamrockstars.nl/aireport [https://www.teamrockstars.nl/aireport] Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung [https://www.samsung.com/nl/]. Meer AI Report? Gan naar aireport.nl [http://aireport.nl]

Marietje Schaake over de macht van AI + de vibe shift naar Codex + Googles AI-comeback

Alexander bouwde deze week een complete website zonder een regel code: hij gaf Claude de tekst en een logo, opende zijn webhoster in de browser en zei "ga door tot de site live staat." Toen hij terugkwam was alles geregeld, van DNS tot hosting, en nu leest een agent dagelijks de feedback uit een WhatsApp-groep en voert de wijzigingen zelf door. Wietse liet ondertussen Codex een dongle in zijn auto configureren en een eigen rit-trackingplatform bouwen. Hun vraag: zou je dit straks nog kunnen missen? Op zijn ontwikkelaarsconferentie liet Google zien dat de achterstand is ingelopen. Een miljard zoekers krijgen Gemini 3.5 Flash in de zoekbalk, zo slim als GPT-5.5 maar goedkoop genoeg voor die schaal. Daarnaast komen Spark, een assistent die doorwerkt als je je laptop dichtklapt, en Omni, dat gegronde uitlegvideo's maakt: protein folding in claymotion. Te gast is Marietje Schaake, oud-Europarlementariër en Stanford-onderzoeker, over haar boek De Machtscode. Haar stelling: AI is geen slimme software maar een machtsovername. Europa moet niet kiezen tussen reguleren of bouwen, maar allebei. Een scherp gesprek over soevereiniteit en de afhankelijkheid van Amerikaanse tokens, terwijl Mistral-CEO Arthur Mensch waarschuwt dat Europa nog twee jaar heeft. Ook aan de slag met AI in jouw boekhouding? Claim via moneybird.nl/aireport [https://moneybird.nl/aireport] een proefperiode van 120 dagen gratis.  Vul via www.teamrockstars.nl/aireport [https://www.teamrockstars.nl/aireport] de nationale AI & kenniswerk monitor in  Meer van AI Report vind je op aireport.nl [http://aireport.nl]