Het NAVO-wapen van omstreden techbedrijf Palantir

Het NAVO-wapen van omstreden techbedrijf Palantir

De NAVO gaat AI-software gebruiken van het Amerikaanse bedrijf Palantir. Een omstreden bedrijf, waar meerdere Europese landen juist géén zaken mee willen doen vanwege ethische bezwaren of om niet afhankelijk te worden van de VS voor belangrijke defensie-software. Met de aangekochte technologie, Maven Smart System, kunnen doelwitten razendsnel worden geïdentificeerd en kan er veel sneller worden aangevallen. Hier kleven praktische en principiële bezwaren aan, vertelt Sebastiaan Brommersma van Follow the Money. Hij doet onderzoek naar Palantir. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel Redactie: IJsbrand Terpstra Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Nieuwsuurverhaal: kabinet Jetten rolt rustig en saai het reces in

Het Kabinet Jetten presenteerde deze week, net voor het reces van de Kamer, het grote stikstofplan aan die Tweede Kamer. Er is nu een meerderheid voor. En daarmee lijkt één van de grote verkiezingsbeloftes van 4,5 maand geleden ingelost.  Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander ziet hoe hard dat ook nodig was. Het kabinet Jetten ging moeizaam van start: er was weinig vertrouwen en op grote onderwerpen lukte het niet te leveren. Wat is er veranderd? En wat betekent dat als politiek Den Haag eind deze zomer weer opstart? Want de oppositie laat het luid en duidelijk weten: het kabinet Jetten moet kiezen tussen links of rechts. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl [dedag@nos.nl] Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Max Smedes

Hoe ontsnap je aan je scherm?

In Nederland kijken volwassenen per dag gemiddeld bijna negen uur op een scherm. Op telefoons, laptops, tablets en televisies. Tegelijkertijd zeggen steeds meer mensen dat ze graag wat minder tijd online zouden doorbrengen en meer controle willen over hun telefoongebruik. Door de groter wordende behoefte aan een digitale detox ontstaan initiatieven voor mensen die bewust even offline willen zijn. Ilya Kneppelhout organiseert met zijn Offline Club evenementen waar bezoekers hun telefoon moeten inleveren. 'Om zo weer echt verbinding met elkaar te maken'. Maar waarom is het zo moeilijk om je telefoon weg te leggen? Wat maakt schermen zo aantrekkelijk? En wat werkt echt als je minder tijd online wilt doorbrengen? In deze podcast legt communicatiewetenschapper Lieven de Marez uit waarom smartphones zo'n sterke aantrekkingskracht hebben. Hij ziet in zijn onderzoek dat steeds meer mensen de behoefte hebben om samen met anderen even offline te zijn. "Het is typisch dat mensen dit samen aanpakken". Maar volgens De Marez is hiermee niet het probleem opgelost. "Het betekent niet dat je patronen hebt doorbroken. Dit werkt voor een paar momenten". Volgens de communicatiewetenschapper moeten mensen zichzelf trainen om anders om te gaan met een telefoon. "Je moet blokjes maken van twee tot drie uur waarin je je smartphone niet aanraakt", aldus De Marez. Telefoonles zou daarbij kunnen helpen: "Het is een beetje zoals met een diëtist. Sommige mensen die aan overgewicht lijden kunnen dat zelf onder controle krijgen, maar anderen hebben een professional nodig. Dat kan ook met schermtijd. Iemand die je even helpt bij de vallen waar je in trapt en wat daar aan te doen." Reageren? Mail dedag@nos.nl [dedag@nos.nl] Presentatie en montage: Bart Tuinman Redactie: Judith van de Hulsbeek Eindredactie: Rosanne Sies

Hoe landbouwminister Van Essen de sleutel van het stikstofslot wil omdraaien

Na zeven jaar politieke strijd lijkt er beweging te komen in het stikstofdossier. Landbouwminister Jaimi van Essen presenteerde een omvangrijk maatregelenpakket waarmee hij Nederland van het stikstofslot wil halen. Tijdens het debat in de Tweede Kamer kreeg hij stevige kritiek van onder meer BBB en de PVV, maar er lijkt een meerderheid voor zijn plannen. Politiek verslaggever Lars Geerts zag een vrij ontspannen minister: "Ik denk ook dat het vrij ontspannen debatteren is als je van tevoren al weet dat je een dikke tachtig zetels hebt die je plannen ondersteunen." In deze aflevering van De Dag blikt Lars Geerts terug op het debat en op het stikstofdossier. Waarom verliep het debat anders dan eerdere jaren? En is Nederland 'stikstofmoe' geworden? Ook kijken we naar de inhoud van het pakket. Waarom worden boeren rond kwetsbare natuurgebieden zwaarder geraakt dan elders? Wat betekenen de plannen voor de landbouw, de industrie en het verkeer? En waarom benadrukt Van Essen steeds dat zijn pakket alleen werkt als alle maatregelen samen overeind blijven? "De wens om duidelijkheid is groot. En ook het besef dat als er niets gebeurt, het land stil blijft staan. En zij dus ook.", vertelt Geerts. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl. Presentatie en montage: Bart Tuinman Redactie: IJsbrand Terpstra Eindredactie: Lars Hulshof

Oranjeleeuwen druipen af, Atlasleeuwen blinken uit

Het WK is voorbij voor Nederland. Niet de Oranjeleeuwen maar de Atlasleeuwen wonnen vannacht. En een paar van die leeuwen vallen dit WK op. Wie zijn de blikvangers van Marokko? Je kan wel zeggen dat er een gouden generatie is opgestaan, zegt voetbalcommentator Suse van Kleef in de podcast. Op deze morning-after ontbijten we met haar (cola) en praten we na over de zenuwslopende nacht, maar vooral ook over wie volgens haar de uitblinkers zijn van het zo succesvolle Marokkaanse voetbalteam: Ismael Saibari, Ayyoub Bouaddi en Achraf Hakimi. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Marco Geijtenbeek Eindredactie: Rosanne Sies