Dijkhoff & Segers
Waar de één ondergang van cultuur vreest, waarschuwt de ander voor het vergaan van de planeet. De democratische rechtsstaat wordt door de flanken geclaimd als hun eigen bezit, maar volgens Paul Frissen is de staat juist van niemand. In zijn boek De Neutrale Staat houdt de emeritus hoogleraar bestuurskunde een pleidooi voor een neutrale overheid die zich niet bemoeit met het 'goede leven' van de burger. “Want die heeft ook het recht om dom te zijn.” Frissen bevraagt de doorgeslagen technocratie en het morele paternalisme van de staat. Volgens hem raken we verstrikt in morele superioriteit en maakbaarheidsdenken: van de vastzittende dop op een plastic fles tot de Schijf van Vijf. “Het is elitair omdat het eigenlijk zegt: word zoals wij.”
196 jaksot
Kommentit
19Zeer interessant gesprek. Ik ben de persoon die het generatiegebonden rookverbod en de minimumleeftijd van 21 in het D66-programma heb geamendeerd, juist om de autonomie van de burger te behouden. Roken is fundamenteel anders dan andere onverstandige keuzes, omdat je tot slaaf wordt gemaakt: verslaving. Een fatbike kan ik altijd verkopen, maar stoppen lukt nagenoeg niet. Als liberaal pleit ik juist ook voor sigaretten met weinig nicotine, zodat je kan starten en stoppen.
Bovendien begint bijna niemand volledig weloverwogen: verreweg de meeste rokers starten als tieners en hebben later spijt. Keuzes ontstaan ook niet in een vacuum. Uitbuiting is winstgevend. De tabaksindustrie spendeert is miljarden je verslaafd te maken om het vervolgens terug te verdienen. Dat wordt niet gezien als betutteling, maar democratisch tegengas geven wel. Een neutrale overheid moet juist actief zijn om keuzevrijheid te garanderen.
Het valt me dat het uitgaat van de mens die keuzevrijheid heeft, terwijl er veel gevallen denkbaar zijn waarop beïnvloedende krachten sterker zijn dan je eigen vermogen om neutraal te kiezen. Of dat nou om verslavende algoritmes gaat, drugs, tabak of alcohol. Volgens mij is neutraal nooit neutraal. Leeftijdsgrens alcohol naar 18 jaar. Is dat betutteling of een overheid die verantwoordelijkheid neemt op basis van voortschrijdend inzicht?
Ik vind het toch wel gek dat preventie als paternalistisch weg gezet wordt. Uiteraard is het moeilijk dat mensen gezonde keuzes niet kunnen betalen, maar het feit dat de samenleving steeds ongezonder wordt en de zorg kosten de pan uit reizen, betekend toch gewoon dat je anders naar deze problemen moet kijken? Dat je aan de voorkant zorgt dat mensen bewuster keuzes laten maken? De staat doet het alleen niet alleen omdat het beter is voor de samenleving, maar cru gezegd, ook gewoon om de kosten
Goed nieuws: "Schijf van 5" is slechts een advies. (I.t.t. 130 km en het vastzittende dopje). Als voedingskundige vind ik het overigens wel een goed idee dat de overheid als onafhankelijk en betrouwbare partij in de samenleving deze informatie beschikbaar stelt aan de burgers. Influencers en bedrijven communiceren slechts een deel van de informatie, wetenschappers/ hoogleraren idem. Dank voor jullie podcast.
Een van de vele moeilijkheden waar niet op wordt ingegaan. Ik ben ook erg blij dat de overheid deze info (en idd advies) beschikbaar stelt voor burgers. Tegelijkertijd zie ik dat dit door mensen die in de zorg in behandeling zijn gelijk wordt geschakeld aan informatie van populistische influencers. De manier waarop wordt afgegeven op de schijf van vijf en preventie (‘het zijn beste mensen hoor’) is neerbuigend en lachwekkend.
Ik vind het me nog moeilijk voor te stellen, zo’n neutrale staat, en blijf vooral zitten met de vraag wat de rol van de markt dan is. We worden aan alle kanten beïnvloed om dingen te consumeren - die direct of indirect negatieve gevolgen kunnen hebben - maar als de overheid daar wat tegenover stelt is het meteen paternalistisch en betutteling.
Dat is het in feite ook. De overheid, ‘Vaderrje Staat’, wordt door een groot deel vd samenleving gezien als een oneindige geluksmachine die strooit met zakgeld betaald door belasting betalende hardwerkende NL’ers.
Wat ik heb gemist in dit gesprek zijn de maatschappelijke kosten van autonomie voor de burgers. Een burger mag wat mij betreft ervoor kiezen om in zijn stinkende diesel te rijden, echter dat heeft maatschappelijke consequenties voor huidige en toekomstige generaties. Als we de burger niet mogen betuttelen hoe brengen we deze “kosten” dan in rekening bij de burger? Dat aspect heb ik gemist in dit gesprek.
Interessant maar volgens mij is er de afgelopen periode al erg veel aan de 'burger' overgelaten waar met name de populisten heel erg van profiteren. De verwende burger vindt het al snel betuttelend behalve wanneer het verkeerd gaat... dan wordt er naar de overheid gewezen...
Dit was echt ontzagwekkend slecht. Complimenten aan meneer Segers die het gesprek meermaals nog een productieve kant op probeert te krijgen. Een jurist en een bestuurskundige die het hebben over hoeveel kennis er tijdens de verlichting was en tegenwoordig is over ‘het brein’..?😅 Het gemak waarmee de relevantie van ‘neutraliteit’ wordt benadrukt terwijl de onmogelijkheid hiervan goed is beschreven door bijvoorbeeld Friedrich Nietzsche of Elke Wiss?
Let ook vooral op hoe vaak de emeritus afgeeft op paternalisme maar zelf al orerend (en niet ingaand op vragen van meneer Segers) benadrukt wat er allemaal ‘moet’ worden geaccepteerd.
Die websites waar pubers verleid werden hun zakgeld te vergokken. Ook zo'n goed idee.
De neutrale staat bestaat niet. Er wordt al jaren getracht het ambtenarenapparaat te laten slinken en deze groeit alleen maar. Logisch ook want meewerken aan je eigen ‘ondergang’ is voor een staat ondenkbaar. En ondertussen is de belastingdruk nog nooit zo hoog geweest.
ik ben het wel eens niet eens met Klaas en dan is een aflevering zwaar te verteren, maar deze aflevering heeft niet het einde gehaald, vreselijk betoog voor feiten vrije politiek.😞
Wat ik miste in de discussie was dat er zo luchtig werd gedaan over feiten. Wappies worden wappies genoemd omdat ze zich tegen de feiten keerden waar handig op in werd gespeeld door anti-democratische politici. We kunnen elke discussie voeren die we willen maar als we onze eigen feiten gaan creëeren om daar onze eigen waarheid aan op te hangen dan is onze democratie ten dode opgeschreven.
Ik vond het een interessant gesprek, hoewel ook ik nog wel wat tijd nodig heb om te begrijpen hoe een "staat" of "ambtenaar" ook in de praktijk politiek neutraal kan zijn, juist gezien het genoemde menselijk tekort. Verder zou het naar mijn aanvoelen toch nuttig zijn voor het sociaal contract (en voor het beslissen wie daar bij wil / mag horen) als de staat juist wel enkele (voorlopige) kernwaarden formuleert. Dat is in feite ook zo, bijvoorbeeld de waarden onderliggend aan onze grondwet.
..dat je zoveel mogelijk ruimte voor verschil en compromis wil houden vind ik begrijpelijk, maar zonder enige vorm van (voorlopig consistente) moraliteit / identiteit heeft een sociaal contract toch geen echte functie? Ben benieuwd hoe jullie dat zien.
Prima gesprek met heldere beschouwing van de Paul Frissen waarin zijn bekende visie op de positie van de overheid of zoals Paul het liever benoemt als staat weer goed over het voetlicht treedt. Gemiste kans was wel de mening van Paul op het initiatief van Klaas VON . Was ik wel benieuwd naar.
Zeer interessant gesprek. Ik ben de persoon die het generatiegebonden rookverbod en de minimumleeftijd van 21 in het D66-programma heb geamendeerd, juist om de autonomie van de burger te behouden. Roken is fundamenteel anders dan andere onverstandige keuzes, omdat je tot slaaf wordt gemaakt: verslaving. Een fatbike kan ik altijd verkopen, maar stoppen lukt nagenoeg niet. Als liberaal pleit ik juist ook voor sigaretten met weinig nicotine, zodat je kan starten en stoppen.
Het valt me dat het uitgaat van de mens die keuzevrijheid heeft, terwijl er veel gevallen denkbaar zijn waarop beïnvloedende krachten sterker zijn dan je eigen vermogen om neutraal te kiezen. Of dat nou om verslavende algoritmes gaat, drugs, tabak of alcohol. Volgens mij is neutraal nooit neutraal. Leeftijdsgrens alcohol naar 18 jaar. Is dat betutteling of een overheid die verantwoordelijkheid neemt op basis van voortschrijdend inzicht?