De Universiteit van Nederland Podcast

835. Waarom schuim op het strand vol zit met gif

Het witte schuim op het strand ziet er onschuldig uit, maar het is eigenlijk een geconcentreerde wolk van gif. Het zit vol met PFAS: chemische stoffen uit je pannen en regenjas die moeilijk vergaan en schadelijk zijn voor de natuur en jouw gezondheid. Maar wetenschappers hebben ontdekt dat de reden waarom PFAS in dit schuim kruipt, precies de sleutel is om onze natuur en drinkwater te redden. In deze aflevering laat Joséphine van Ruiten van de TU Delft zien hoe ze water kunnen zuiveren door PFAS te vangen met schuim. 00:00 Waarom is zeeschuim giftig? 00:51 Waar zit PFAS in? 01:57 Wat maakt PFAS gevaarlijk? 03:00 Waarom verdwijnt PFAS niet uit de natuur? 03:45 Hoe komt PFAS in ons kraanwater terecht? 04:47 Waarom trekt schuim giftige stoffen aan? 05:33 Hoe haal je PFAS uit het water? 08:00 Waarom kan PFAS niet helemaal uit ons water worden gehaald? 10:35 Hoe goed werkt schuim om PFAS uit het water te halen? PFAS is schadelijk voor gezondheid en voor de natuur. Onderzoeken kan je vinden op RIVM (https://www.rivm.nl/pfas) en rijksoverheid (https://www.rijksoverheid.nl/vraag-en-antwoord/pfas/zijn-pfas-schadelijk-voor-mijn-gezondheid) See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

BONUS: Diepzeemeditatie

Dompel je onder in de geluiden van de oceaan.  See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

834. Van onderwatervulkanen tot doorzichtige vissen: dit zijn de mysteries van de diepzee

We weten meer over Mars dan over onze eigen oceaan. Op sommige plekken is de diepzee zelfs dieper dan de Mount Everest hoog is. En we hebben nog steeds geen idee wat er allemaal leeft. Paleoceanograaf Mei Nelissen van de Universiteit Utrecht en het NIOZ neemt je mee naar een wereld van lichtgevende dieren, reuzeninktvissen en onderwatervulkanen. En vertelt ze je waarom we zo ontzettend weinig weten over deze wereld. 633. 56 Miljoen jaar geleden was er ook klimaatverandering, net als nu. Huh?! - https://open.spotify.com/episode/2s52aBPGSyXOTeLpQrkwSR?si=16705df2e2044979 [https://open.spotify.com/episode/2s52aBPGSyXOTeLpQrkwSR?si=16705df2e2044979] Diepzeemeditatie - https://open.spotify.com/episode/7aB8qYg4ZRtm6jUdpSDDAP?si=b6c2737688964cbb [https://open.spotify.com/episode/7aB8qYg4ZRtm6jUdpSDDAP?si=b6c2737688964cbb] See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

833. Waarom is mijn ADHD vriend(in) altijd te laat?

HEY U! Heb jij ADHD of ken je iemand die het heeft? Dan is deze video misschien wel heel herkenbaar. Want kun je alleen ADHD hebben als je ‘druk’ bent? Waarom versterken jouw symptomen zodra je ongesteld moet worden? En waarom is die ene vriend(in) met ADHD altijd te laat? Neurowetenschapper Lara Wierenga (Universiteit Leiden) legt het je uit!  00:00 Wat is ADHD 'time blindness'? 00:20 ADHD zonder druk gedrag (onoplettend type) 01:39 Heb je meer energie als je ADHD hebt? 02:12 De impact van hormonen op ADHD 03:29 Ritalin slikken zónder ADHD 04:00 Hoe werkt Ritalin in de hersenen? 05:49 ADHD verschillen vrouwen en mannen 07:55 Waarom zijn mensen met ADHD altijd te laat? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Lara nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️ Benieuwd naar de onderzoeken uit de video? Hier vind je de linkjes. 📚 https://link.springer.com/article/10.1186/s12888-025-07593-7 📖 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37315143/ 📕 https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1087054720978557 tags: ADHD, ADD, neurowetenschap, wetenschap, gezondheid, universiteit, neurodiversiteit, menstruatiecyclus, diagnose, prikkels, hormonen, oestrogeen, medicatie, dopamine, concentratie, ADHD bij vrouwen en meisjes, time blindness See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

832. Waarom dit hét moment is om een “lelijk” huis te kopen

Waarom vinden we sommige huizen spuuglelijk, terwijl we er jaren later ineens verliefd op worden? In deze aflevering duikt onderzoeker Lidwine Spoormans (TU Delft) in de wereld van architectuur, smaak en woningwaarde. Van verguisde jaren 70- en 80-wijken tot geliefde jaren 30-huizen: na deze aflevering kijk je gegarandeerd met andere ogen naar de gebouwen waar je normaal gesproken aan voorbijfietst. Lidwine's website: love80sarchitecture.nl [http://love80sarchitecture.nl/] Wil je meer weten over het meest recente onderzoek naar buurten? Check dan: https://wijkwijzer.tudelft.nl [https://wijkwijzer.tudelft.nl/]  See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.