Argos Actueel

Bijstandsbende & Big tech in de cockpit

(00:00) Bijstandsbende Volgens financieel adviseur Peter Kamp gaat er iets fundamenteel mis in de uitvoering van de bijstand: gemeenten verdelen de uitkeringen verkeerd. Dat zorgt voor ongelijkheid en andere financiële problemen bij de meest kwetsbare mensen. Kamp stond tientallen mensen bij die vastlopen in de bijstand, tot aan de rechter. Argos volgt hem in zijn strijd, dwars door een wirwar van wetten en regels, en rekende na: heeft hij gelijk? En zo ja: waarom heeft het ministerie niet naar hem geluisterd toen hij aan de bel trok? (29:48) Big tech in de cockpit   Terwijl Europa werkt aan militaire onafhankelijkheid, kiest de Nederlandse luchtmacht opnieuw voor Amerikaanse defensietechnologie. Nederland wil namelijk mee gaan bouwen aan een nieuw onbemenst en AI gestuurd gevechtsvliegtuig: de Collabarative Combat Aircraft (CCA). Voormalig staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman tekende hier in oktober vorig jaar een intentieverklaring  voor. Laurens Dassen (Volt) en Michelle Jagtenberg (D66) stelden Kamervragen over deze nieuwe politieke samenwerking en schuiven aan om daarover te vertellen.  Presentatie: Eric Arends   Research bijstandsbende: Reinier Tromp  Research Big tech in de cockpit: Saskia Adriaens en Pamela Kalkman

Russische beïnvloeding in campagnetijd & ICT-organisatie van justitie gehackt

Russische beïnvloeding in campagnetijd & ICT-organisatie van justitie gehackt  (00:00) Russische beïnvloeding in campagnetijd  Het is dit voorjaar 10 jaar geleden dat Nederland ’nee’ stemde tijdens een referendum over een associatieverdrag met Oekraïne. Al langer is bekend dat Russische trollen tijdens de campagne het debat probeerden te sturen. Nu blijkt dat deze beïnvloeding nog groter was dan gedacht. Wat is er gebeurd? En met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur dient de vraag zich aan: wat kunnen we leren van toen?  (39:30) ICT-organisatie van justitie gehackt  De Justitiële ICT Organisatie blijkt het afgelopen jaar niet één, maar twee keer te zijn gehackt. Indringers hadden hierdoor de mogelijkheid om door te dringen tot verschillende overheidsorganisaties. Dat blijkt uit onderzoek van Argos. Interne adviezen om de systemen offline te halen werden niet opgevolgd. Eén van de redenen: het was onduidelijk of de enkelbanden van gedetineerden dan nog zouden werken.    Presentatie: Liesbeth Staats  Research reportage Rusland: Laurens Groeneveld  Research livegesprek hack JIO: Saar Slegers

Gesjoemel in de wetenschap, hack bij DJI en bedelaars in Nederland

(00:00) Gesjoemel in de wetenschap  De druk op wetenschappers om zo veel mogelijk opzienbarende onderzoeken te publiceren, is groot. Hoe meer publicaties, des te hoger het aanzien en des te glansrijker de carrièrekansen. Die internationale competitie is inmiddels zo hard, dat er een complete sjoemelindustrie is ontstaan. En die dijt met de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) steeds verder uit. Welke wetenschappelijke publicaties zijn nog te vertrouwen? En waarom stonden er onder een artikel van een gerenommeerde Amsterdamse professor allerlei niet-bestaande referenties?     (36:52) Hack bij Dienst Justitiële Inrichtingen   Op vrijdag 27 februari bracht Argos dat de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is gehackt. Vijf maanden lang zouden digitale indringers toegang hebben gehad tot de systemen van de organisatie. En die toegang hebben ze waarschijnlijk nog steeds. Een update.     (38:44) Wie zijn de bedelaars in de winkelstraat?  Over de levens van bedelaars op Nederlandse en Belgische straathoeken is opvallend weinig bekend. Tenminste: tot nu toe. In het recent verschenen boek ‘Zichtbaar Onzichtbaar’ bundelen drie wetenschappers vier jaar onderzoek. Co-auteur Jan de Vries van het Nederlandse Straat Consulaat vertelt over nieuwe cijfers en onterechte criminalisering. Bovendien heeft hij een mogelijke oplossing voor steden die bedelen willen toestaan, maar al te vervelende handophouders tóch willen kunnen straffen: een verbod op ‘hinderlijk’ bedelen.  Presentatie: Eric Arends  Research reportage wetenschap: Eric Arends  Nieuws DJI: Saar Slegers   Research livegesprek bedelaars: Jochem van Staalduine

Big tech en gas - hoe komen we los van Amerika?

(00.00) Kunnen we wel zonder Amerikaanse big tech?  Onze overheid en bedrijven zijn sterk afhankelijk van Amerikaanse techbedrijven. Nu Amerika steeds vaker een onbetrouwbare bondgenoot blijkt , maken experts en politici zich zorgen. Kunnen we wel zonder Amerikaanse big tech? Kan Trump de stekker uit digitaal Nederland trekken? En kunnen we voorkomen dat commerciële partijen Nederland als een wingewest gebruiken voor energieslurpende datacenters?     Dat bespreken we met een tafel vol onderzoeksjournalisten: Carola Houtekamer (NRC), techjournalist Joost Schellevis (NOS), datajournalist Ada Homolová (Follow te Money) en Argos’ eigen specialist digitale veiligheid Saar Slegers. Marietje Schaake schreef er een boek over en is gealarmeerd maar strijdvaardig - zij is cyberexpert aan Stanford University en voormalig Europarlementariër. (36.45) Steeds afhankelijker van Amerikaanse energie  Trump zit pas een paar maanden in het Witte Huis als hij Europa met een probleem opzadelt: er is een enorm handelstekort en dat zint hem niet. Om hem tevreden te stellen sluit de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, een megadeal: Tijdens Trumps termijn koopt Europa voor 650 miljard euro aan energie van Amerika. Het lijkt win-win, want de afhankelijkheid van Russisch gas was Europa een doorn in het oog. Maar een klein jaar later voelt die deal ineens een stuk minder comfortabel. Hebben we de ene gevaarlijke afhankelijkheid ingeruild voor de ander?  Pepijn Keppel doet voor Argos onderzoek naar de fossiele lobby. Met hem bespreken we hoe we in deze positie terecht zijn gekomen en belangrijker: of we nog van deze Amerikaanse afhankelijkheid af kunnen.     Presentatie: Liesbeth Staats  Research big tech: Saar Slegers  Research gas: Pepijn Keppel

Wat is de prijs van een boom & Wet open overheid levert de samenleving miljarden op

(00:00) Wat is de prijs van een boom?  In Amsterdam-Oost proberen buurtbewoners bij de rechter de kap van zes bomen tegen te houden. Om kans te maken, moeten ze aantonen wat die bomen waard zijn. Maar hoe doe je dat? Bomen houden water vast, filteren fijnstof en slaan CO₂ op. Maar kun je zulke voordelen ook in geld uitdrukken? Overheden experimenteren steeds vaker met het beprijzen van natuur, zodat bomen kunnen meetellen in beleid. Argos onderzoekt of het beprijzen van natuur helpt om bomen te beschermen – of juist nieuwe risico’s creëert.    (35:52) Wet open overheid levert de samenleving miljarden op    Politiek Den Haag ziet de Wet open overheid (Woo) vaak als een lastige kostenpost die ambtenaren overbelast. Onterecht, blijkt uit nieuw onderzoek van de Open State Foundation. Transparantie kost geen geld, maar levert de samenleving jaarlijks naar schatting 4,4 miljard euro op.  Volgens de onderzoekers voorkomt een open overheid kostbare beleidsfouten. Toch blijft de praktijk weerbarstig: burgers wachten lang op informatie en het kabinet wil de inzage in interne stukken zelfs verder beperken.  Waarom negeert de politiek de winst van transparantie? We bespreken dit met Bas van Beek, Woo-specialist bij Follow the Money.      Presentatie: Eric Arends  Research reportage: Pepijn Keppel  Research studiogesprek: Leon Zantinge