AMLC podcast

103. Cash compensatie, het onzichtbare witwasmodel - Schimmel en Verhoeven

In deze aflevering onderzoeken we het cashcompensatiemodel (CCM) – een witwasmethode waarbij contant crimineel geld wordt omgezet in ogenschijnlijk legitieme inkomsten via valse facturen of fictieve arbeid. Het model is eenvoudig in de kern, maar kent talloze varianten en blijkt moeilijk te detecteren. Onze gasten: * Sanne Verhoeven (Avans) – onderzoeker naar CCM en criminele geldstromen * Peter Schimmel (BDO) – forensisch accountant met ruime ervaring in witwasbestrijding Daarnaast maakt Ramona van de Lustgraaf haar debuut als co-host. In deze podcast hoor je o.a.: * Wat CCM precies is en waarom het aantrekkelijk is voor criminelen: geen bank nodig, facturen creëren een schijn van legitimiteit en het systeem levert belastingvoordeel op. * Waarom ogenschijnlijk legitieme bedrijven – soms bewust, soms naïef – deelnemen aan het model. * Waarom sectoren met veel arbeidsmigranten, ambulante arbeid en contante loonuitbetaling kwetsbaar zijn. * Hoe fictieve onderaanneming, loonconstructies of BV-handel worden ingezet om contant geld te verbergen. * Indicatoren voor poortwachters: onderbouwing ontbreekt, steeds wisselende crediteuren, hoge factuurbedragen zonder specificatie, mismatch tussen bedrijfsactiviteiten en transactiestromen. * Waarom juist samenwerking tussen FIOD, politie, Arbeidsinspectie, FIU en private poortwachters essentieel is: geen enkele partij ziet het volledige beeld. * Het maatschappelijke belang: CCM heeft geen duidelijk individueel slachtoffer, maar kost de samenleving miljarden aan misgelopen belastingen en versterkt criminele structuren. Belangrijkste inzichten * CCM bestaat al decennia, maar neemt toe nu traditionele witwasroutes sterker worden bewaakt. * Criminelen zoeken actief naar bedrijven die gevoelig zijn voor deelname; sommige administratiekantoren faciliteren bewust. * Eén alert signaal van een professional kan de hele constructie laten instorten. * Onderzoek schat dat er jaarlijks miljarden euro’s via CCM worden “gewit”. * Onderwijs en kennisdeling – zoals via Avans en het netwerk Weerbaar tegen criminele geldstromen – zijn cruciaal om poortwachters beter toe te rusten. Voor wie is deze podcast interessant? Accountants, banken, administratiekantoren, toezichthouders, CDD-professionals en iedereen die wil begrijpen hoe ogenschijnlijk kleine onregelmatigheden kunnen wijzen op een grootschalig witwasmodel. De zaak die we in de inleiding van deze podcast schetsen, is fictief en de personen in het verhaal bestaan niet echt. Het verhaal is wel nadrukkelijk gebaseerd op de praktijk: het is opgebouwd uit elementen van meerdere echte (soms nog lopende, maar niet herleidbare) zaken. We gebruiken dit soort verhalen bewust als opening van de podcast. Ze helpen om de luisteraar op een verhalende en zo natuurgetrouw mogelijke manier mee te nemen in het onderwerp dat we bespreken. Soms doen we dat omdat er geen uitgeprocedeerde zaak beschikbaar is die we kunnen gebruiken, maar het stelt ons wél in staat om de kern van de problematiek scherp en herkenbaar neer te zetten.

102. De rol van lokale overheid in witwaspreventie - van Hal en Badura

Bestuurlijke weerbaarheid en witwaspreventie: waar netwerken risico’s worden In deze tweede aflevering van de AMLC-podcast tweeluik over netwerkcorruptie staat bestuurlijke weerbaarheid centraal. Te gast zijn Marije van Hal (gemeente Eindhoven) en Nicolien Badura (gemeente Rotterdam), beiden gespecialiseerd in integriteit en weerbaarheid binnen het lokaal bestuur. We bespreken hoe gemeenten kwetsbaar kunnen worden voor netwerkcorruptie: een subtiele vorm van beïnvloeding waarbij privé-, informele en professionele netwerken door elkaar gaan lopen. Juist omdat netwerken onmisbaar zijn in het bestuurlijk en ambtelijk werk, schuilt het risico vaak niet in bewuste corruptie, maar in onbedoelde belangenverstrengeling. Aan bod komt: * Wat bestuurlijke weerbaarheid precies inhoudt * Hoe druk, tijdgebrek en maatschappelijke polarisatie kwetsbaarheid vergroten * Waarom netwerkcorruptie een reëel witwasrisico vormt * Hoe vergunningen, subsidies en besluitvorming onbedoeld witwassen kunnen faciliteren * Het belang van cultuur, tegenspraak en psychologische veiligheid binnen organisaties * Concrete maatregelen zoals weerbaarheidsscans, advies bij nevenfuncties en het vier-ogen-principe De aflevering laat zien dat effectieve witwasbestrijding niet alleen begint bij detectie en opsporing, maar juist aan de voorkant, in integere besluitvorming en weerbare organisaties. Onderzoek dat verband legt tussen langdurige macht, bestuurlijke verantwoordelijkheid en (de kans op) corrupt gedrag of verminderde responsiviteit tegenover kritiek of publieke controle.Dit blijkt uit een heel aantal onderzoeken. Het beste wordt het samengevat in het boek The Moral Organization [https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-84175-1] van Naomi Ellemers en Dick de Gilder. Een toegankelijk boek (met uiteraard goede bronvermelding) .Tevens aangetroffen in: 1. Marko Klašnja (2015) Corruption and the Incumbency Disadvantage: Theory andEvidence (Journal of Politics) samenvatting enreferentiepagina: https://www.jstor.org/stable/26288984 [https://www.jstor.org/stable/26288984](JSTOR [https://www.jstor.org/stable/26288984?utm_source=chatgpt.com]) 2. Tsur (2022)Political tenure, term limits and corruption (EconomicsLetters /PII-model): https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176268021001348 [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176268021001348](ScienceDirect [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176268021001348?utm_source=chatgpt.com])

101. Netwerkcorruptie en witwasbestrijding - Willeke Slingerland

In deze aflevering spreekt Erik Reissenweber met Willeke Slingerland, Lector Sociale Cohesie en de Democratische Rechtsstaat (Hogeschool Utrecht), over de vaak onzichtbare rol van netwerken bij corruptie. Waar traditionele corruptie draait om omkoping, laat netwerkcorruptie zien hoe loyaliteit, wederkerigheid en gesloten kringetjes kunnen leiden tot ernstige integriteitsrisico’s — vaak zonder dat iemand expliciet ‘fout’ wil zijn. We bespreken onder meer: * Hoe netwerkcorruptie werkt en waarom het moeilijk te herkennen is * Waarom netwerken soms kritische tegenspraak onderdrukken * Voorbeelden uit binnenlands bestuur én internationale casussen zoals FIFA en Uber * De link met witwassen: hoe criminele geldstromen de bovenwereld binnenkomen * Waarom bestaande anti-corruptiewetgeving tekortschiet * Het belang van influence peddling en de Europese richtlijn * Wat een poortwachter, toezichthouder of opsporingsprofessional nú al kan doen * Zelfreflectie: hoe organiseer je je eigen tegenmacht? Deze aflevering is onderdeel van een tweeluik. In deel 2 zoomen we in op concrete casussen uit gemeenten en lokale netwerken. Links naar bronnen, zoals besproken in de podcast: * Agreement reached on the first EU-wide criminal law rules against corruption | News | European Parliament [https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20251201IPR31697/agreement-reached-on-the-first-eu-wide-criminal-law-rules-against-corruption]: https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20251201IPR31697/agreement-reached-on-the-first-eu-wide-criminal-law-rules-against-corruption * Council and European Parliament reach deal on new EU law to step up fight against corruption - Consilium [https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/12/02/council-and-european-parliament-reach-deal-on-new-eu-law-to-step-up-fight-against-corruption/]: https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/12/02/council-and-european-parliament-reach-deal-on-new-eu-law-to-step-up-fight-against-corruption/ De kamervragen van van Nispen (3 maart 2025):https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-1472.html [https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-1472.html?utm_source=chatgpt.com]

100. Jubileum aflevering met vele experts

“Tien jaar witwasbestrijding door de ogen van experts” Deze 100e aflevering moest een bijzondere aflevering worden. Dus blikken we met een reeks sleutelfiguren uit de witwasbestrijding terug op tien jaar ontwikkelingen én kijken we vooruit naar de komende vijf jaar. Wat is er wezenlijk veranderd? Waar staan we nu? En wat moet er anders om witwassen effectiever aan te pakken? Onder meer aan het woord: * Het hoofd van de FIU-Nederland * Het afdelingshoofd Strategische Intelligence van de FIOD * Een teamleider van het AMLC * De CCO van een internationale bank * Onderzoekers en adviseurs uit toezicht, zorg en beleid * Een officier van justitie Thema’s in deze aflevering * De professionalisering van poortwachters * De opkomst van crypto en digitale geldstromen * Voortdurende innovatie door criminelen * De noodzaak van internationale gegevensdeling * Van reactief naar preventief witwassen bestrijden * Misbruik van rechtspersonen en zorgfraude * De groei van publiek-private samenwerking * Knelpunten rondom privacy, bevoegdheden en capaciteit * Wat écht impact heeft in het afpakproces Waarom deze aflevering relevant isDeze bloemlezing laat haarscherp zien waar we staan in de witwasbestrijding: verder dan ooit, maar de uitdagingen worden groter. De inzichten van de gasten zijn direct toepasbaar voor iedereen die werkt in toezicht, opsporing, compliance of beleid.

99. Het Strohman-Kartell ontmaskerd - Adrian Bartocha

Das Strohman-Kartell: hoe kwetsbare mensen het schild vormen van grensoverschrijdende fraude In deze aflevering duiken we diep in: „Das Strohmann-Kartell.  Dienstleister für die Mafia“, de documentaire van de Duitse onderzoeksjournalisten Adrian Bartocha en Jan Wiese, werkzaam bij Rundfunk Berlin-Brandenburg. Hun onderzoek laat overtuigend zien hoe kwetsbare, vaak verslaafde mannen uit Oost-Europa worden ingezet als katvangers voor tientallen bedrijven tegelijk — en daarmee het zicht op complexe fraude- en witwasnetwerken volledig blokkeren. We bespreken onder meer: * hoe stroman-handelaren werken en waarom er een “voorraad” stroman-directeuren bestaat * de rol van notarissen, tussenpersonen en schijnbedrijven in Duitsland * hoe btw-carrousels, sociale zekerheidsfraude en grensoverschrijdende witwasconstructies samenkomen * de rol van het Europees Openbaar Ministerie bij onderzoeken die landsgrensoverschrijdend moeten opereren * hoe een Instagram-influencer onbedoeld hielp het netwerk bloot te leggen * de maatschappelijke schade van deze industriële vorm van economische criminaliteit Deze aflevering is essentieel voor iedereen die zich bezighoudt met witwasbestrijding, financiële integriteit, toezicht of ketenonderzoek. Link naar de documentaire: https://www.youtube.com/watch?v=kdH2-O6FbQw en op: https://www.ardmediathek.de/video/story/das-strohmann-kartell-dienstleister-fuer-die-mafia/rbb/Y3JpZDovL3JiYl9kMDcyMzVlYS1hYjQyLTRkNmMtYTYwOC0yMDNhMGJkZDIwNzdfcHVibGljYXRpb24