Radio Ramkraak

#140 'Ik denk dat het toch stom toeval is'

In Friesland worden vorige week drie drugslabs opgerold in vier dagen tijd. „Criminelen zoeken in onze provincie naar loodsen, schuren en noem maar op om een lab in te kunnen richten”, zegt misdaadverslaggever Wietske Koen in een nieuwe aflevering van onze misdaadpodcast Radio Ramkraak. Heb je een tip voor de redactie van Radio Ramkraak? Mail dan naar podcast@dvhn.nl of podcast@lc.nl. In Hoornsterzwaag, Minnertsga en Oudehaske rolt de politie in korte tijd drie productielocaties voor synthetische drugs op. „Voor Friesland is dat uitzonderlijk. In sommige jaren worden er helemaal geen labs ontdekt. Soms één of twee. Maar drie in vier dagen, dat gebeurt zelden”, vertelt Wietske.  Het roept de vraag op, of  Friesland ineens een hotspot voor drugsproductie is? „Je kan nog niet zeggen dat dit een trend is, maar ja, ze komen niet uit de lucht vallen”, vertelt Edward van der Torre. Hij is criminoloog en sinds kort ook lector aan de NHL Stenden Hogeschool. Volgens Van der Torre is het opvallend dat in korte tijd drie drugslabs in Friesland zijn ontdekt, maar dat betekent nog niet dat het noorden ineens overspoeld wordt door synthetische drugsproductie. „Ik denk dat het toch stom toeval is”, zegt hij in een uitgebreid interview met Radio Ramkraak. Achter ieder lab schuilt een goed georganiseerde criminele organisatie. „Zo’n lab is wel echt wat waard”, legt Van der Torre uit. In zo’n productielocatie staan ketels, apparatuur en grondstoffen die vaak uit het buitenland worden aangevoerd. Criminelen denken daarom zorgvuldig na over de plek waar ze produceren. Daar komt bij dat omwonenden signalen niet altijd herkennen. Busjes die af en aan rijden, afgeplakte ramen of dichtgelaste staldeuren vallen achteraf soms wel op, maar worden niet meteen gelinkt aan een drugslab. „Mensen die gewoon deugen, gaan meestal toch uit van het goede”, aldus de criminoloog. En zelfs als bewoners iets verdachts zien, melden ze dat niet altijd. Juist dat maakt drugslabs lastig te ontdekken. De productie van synthetische drugs is een miljardenindustrie waarin Nederlandse criminelen wereldwijd een sterke positie hebben opgebouwd. Of de drie vondsten in Friesland een voorbode zijn van meer, durft niemand te zeggen. „Toeval is nog niet uit te sluiten”, zegt de Van der Torre. Maar één ding staat volgens hem vast: criminelen zoeken voortdurend naar nieuwe plekken om hun labs te verbergen. Radio Ramkraak is de gezamenlijke misdaadpodcast van Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden. Iedere week praten de verslaggevers van deze kranten je bij over het laatste misdaadnieuws. Presentator is Jeroen Kelderman.­ See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

#139 Bloedbad op de oprit

Een 36-jarige man wordt op zijn eigen oprit aangereden en vervolgens zeven keer gestoken met een keukenmes. „Alleen omdat hij fysiek sterker is dan zijn belager, overleeft hij de aanval”, vertelt verslaggever Danielle Molenaar in een nieuwe aflevering van onze misdaadpodcast Radio Ramkraak. Heb je een tip voor de redactie van Radio Ramkraak? Mail dan naar podcast@dvhn.nl of podcast@lc.nl. Jannes G. (41) rijdt op een zondagavond in september vanuit Zuidlaren naar de ex-partner van zijn vriendin. Tien minuten later ligt het slachtoffer zwaargewond op zijn oprit. „Hij heeft het slachtoffer daar eerst aangereden, die stond buiten een sigaretje te roken. Daarna is hij gaan steken en dat is een enorm bloedbad geworden”, zegt verslaggever Abel de Kam. Een directe aanleiding voor de woede-uitbarsting lijkt er niet te zijn. Eerder die dag is nog wel een videogesprek geweest met het zoontje van de vriendin en de ex-partner. Het jongetje zou de volgende ochtend voor het eerst naar school gaan. „Er was eigenlijk niks geks gebeurd,” zegt Abel. „Toch stapt Jannes met een keukenmes in de auto.” Na de steekpartij belt G. niet met het alarmnummer, maar stapt weer in zijn auto. Hij rijdt naar Haren en bezoekt een prostituee in Groningen. Volgens het Openbaar Ministerie is hier geen sprake van een plotselinge woede-uitbarsting, maar van poging tot moord. Dat betekent dat Jannes G. de ex van zijn vriendin met voorbedachten rade om het leven zou willen brengen. Maanden voor de steekpartij stuurt Jannes in beschonken toestand dreigende berichten aan zijn vriendin: ‘Mag ik hem doodmaken of zullen we hem door iemand anders laten doodmaken?’ Ook stuurt hij een foto van een keukenmes. Zelfs tijdens de autorit naar het slachtoffer wordt hij nog gebeld en geappt door zijn vriendin en schoonvader, met de oproep om terug te komen. „Jannes zegt dat hij in een waas verkeerde en dat hij dus ook niet te stoppen was door vrienden en familie.”, vertelt Abelt.  Hij kampt volgens een psychiater met een aanpassingstoornis en was mentaal overbelast door onder meer een fraudezaak, een nieuw bedrijf en jonge kinderen. Zijn advocaat betwist dat er sprake is van een plan. Het Openbaar Ministerie eist acht jaar gevangenisstraf. De uitspraak is op 10 maart. Radio Ramkraak is de gezamenlijke misdaadpodcast van Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden. Iedere week praten de verslaggevers van deze kranten je bij over het laatste misdaadnieuws. Presentator is Jeroen Kelderman.­  See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

#138 ‘Zo’n afgelegen plek heb ik zelden gezien’

Criminelen werken vanuit een villa diep in de bossen bij Willemsoord, op de grens van Friesland, Drenthe en Overijssel. „Zo’n afgelegen plek heb ik zelden gezien”, zegt verslaggever Robert-Erik Lanting in een nieuwe aflevering van onze misdaadpodcast Radio Ramkraak. Een oprijlaan van een halve kilometer, kippen die om je voeten scharrelen, varkens in de modder. Een idyllische plek op het platteland. Enorm aantrekkelijk voor Zuid-Amerikaanse criminelen, maar niet vanwege de schoonheid, vertelt Robert-Erik: „De beruchte Mexicaanse crimineel Pablo Icecobar, zette hier een crystal meth-lab op.” Dronebeelden tonen een verborgen opening in het bos. „In dat gat zie je een man op een stoel, vastgebonden, armen op de rug”, beschrijft Robert-Erik. De beelden zijn gemaakt in mei 2020, als een arrestatieteam de villa binnenvalt. De man op de stoel blijkt Eric R., ooit uitgeroepen tot beste ondernemer van het Noorden. „Hij is in zijn leven van 100 naar 0 gegaan”, zegt Robert-Erik.  De zaak past volgens onze verslaggever in een bredere ontwikkeling. Waar drugslabs zich vroeger vooral in Brabant concentreerden, ziet Robert-Erik de productie verschuiven naar het Noorden: „Hier heb je echt nog plekken waar je je ongezien waant, zoals in Willemsoord.” Op meerdere plaatsen in het noorden worden de afgelopen jaren drugslabs ontdekt met duidelijke sporen naar Zuid-Amerika. Een paar maanden na de inval in de villa, wordt in Nijeveen een cocaïnewasserij ontdekt. Het blijkt een van de grootste ooit in Europa. In Hoogeveen worden eind vorig jaar vier Colombianen en een Venezolaanse vrouw opgepakt in een cocaïnelab. Op het moment van de inval staat alles klaar om van start te gaan. Meerdere Mexicaanse verdachten die betrokken waren bij het lab in Willemsoord zijn inmiddels veroordeeld. Hetzelfde geldt voor Eric R., de toenmalig eigenaar van de villa. Pablo Icecobar, die in gehackte chats wordt gezien als het brein achter meerdere labs in Nederland, is ook veroordeeld. Hij is volgens Robert-Erik zelf in Willemsoord geweest. Toch blijft het volgens de verslaggever lastig om de netwerken volledig bloot te leggen: „De echte grote bazen die dit soort netwerken aansturen, blijven buiten schot.” In de luwte van bossen, boerderijen en weilanden blijkt Noord-Nederland voor internationale drugskoks een aantrekkelijke uitvalsbasis. Radio Ramkraak is de gezamenlijke misdaadpodcast van Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden. Iedere week praten de verslaggevers van deze kranten je bij over het laatste misdaadnieuws. Presentator is Jeroen Kelderman.­  See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

#137 'Veelkoppig monster Mark S. verwoestte tientallen levens'

Mark S. (32) zou jarenlang tientallen vrouwen hebben afgeperst met naaktbeelden en hen gedwongen hebben tot steeds extremere seksuele handelingen. „Ik denk dat wij met z’n allen te weinig doorhebben hoe erg sextortion is”, vertelt verslaggever Ina Reitzema in een nieuwe aflevering van onze misdaadpodcast Radio Ramkraak. Heb je een tip voor de redactie van Radio Ramkraak? Mail dan naar podcast@dvhn.nl of podcast@lc.nl. De rechtszaak tegen Mark S. geldt als een van de grootste sextortionzaken die Nederland ooit zag. Volgens verslaggever Gerdt van Hofslot is de man ruim dertien jaar actief en zouden er mogelijk zo’n 120 slachtoffers zijn: „Op grote schaal zijn huiszoekingen gedaan en daarbij vond de politie een enorme hoeveelheid beeldmateriaal van vrouwen en meisjes die hij afgeperste en bedreigde.” De zaak komt aan het licht als een vrouw uit Groningen melding doet, nadat zij naaktbeelden heeft gestuurd aan S., in de veronderstelling dat ze daarvoor betaald zou worden. Het geld komt er nooit. “Toen hij de beelden eenmaal had, perste hij haar af en vroeg om steeds verdergaande filmpjes”, vertelt Ina. Mark S. ging heel ver in zijn werkwijze, vertellen Gerdt en Ina. Hij benadert vaak jonge vrouwen en meisjes uit zijn eigen omgeving. S.  lokt hen in de val met de belofte van geld. Zodra ze een foto sturen, dreigt hij die openbaar te maken als ze niet precies doen wat hij hen opdraagt. “Het werd van kwaad tot erger,” aldus Gerdt. De impact op de slachtoffers is groot. Sommige vrouwen durven geen aangifte te doen uit angst of schaamte. Eén slachtoffer zit volgens Ina vijf jaar in zijn greep en moet steeds extremere handelingen verrichten. “Haar hele leven is verwoest,” vertelde zij tijdens de zitting in een indrukwekkende slachtofferverklaring. De officier van justitie eist twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging. De straf is fors, omdat S. volgens justitie twee vrouwen heeft verkracht. S. ontkent veel beschuldigingen en spreekt over een ‘verdienmodel’ waaraan de vrouwen vrijwillig zouden hebben meegedaan. Pas in zijn laatste woord biedt hij excuses aan, al twijfelen de verslaggevers aan de waarde daarvan. "Als hij het had gemeend, had hij eerder inzicht gegeven in zijn daden,” zegt Gerdt. Radio Ramkraak is de gezamenlijke misdaadpodcast van Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden. Iedere week praten de verslaggevers van deze kranten je bij over het laatste misdaadnieuws. Presentator is Jeroen Kelderman. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

#136 Psychische nood zonder zorg: het strafrecht als afvoerputje

Het strafrecht raakt verstopt met mensen die daar eigenlijk niet thuishoren. „We zien steeds meer verwarde personen. Die horen in de geestelijke gezondheidszorg, maar komen bij ons terecht”, zegt rechter Chris Beuker in een nieuwe aflevering van onze misdaadpodcast Radio Ramkraak. Heb je een tip voor de redactie van Radio Ramkraak? Mail dan naar podcast@dvhn.nl of podcast@lc.nl. We hebben van Nederland een land gemaakt waarin zestienjarigen voor een paar honderd euro door het land reizen om op woningen te schieten. Waar verslaving, psychische ontregeling en uitzichtloosheid uitmonden in geweld, brandstichting en plundering”, schrijft rechter Chris Beuker. Hij is tot voor kort rechter-commissaris in strafzaken in Groningen. Na tien jaar in het strafrecht besluit hij zijn zorgen niet te verpakken in een vonnis, maar ze openlijk te delen op sociale netwerksite LinkedIn. Een opmerkelijke stap in een wereld waarin rechters doorgaans uitsluitend via hun vonnis spreken en zwijgen over alles wat daarbuiten valt. Volgens Beuker is die ontwikkeling geen toeval. In de afgelopen tien tot vijftien jaar werd de geestelijke gezondheidszorg uitgekleed, opvang afgebouwd en verantwoordelijkheden verschoven. Het gevolg: minder plekken, langere wachttijden en meer mensen die ontsporen. „De GGZ-capaciteit daalde met een kwart, terwijl het aantal mensen met hulpvragen verdrievoudigde”, zegt hij. Tegelijkertijd verdubbelde het aantal tbs-opleggingen. Als rechter-commissaris zag Beuker vaak dezelfde gezichten terugkeren, verdachten die steeds opnieuw werden voorgeleid. „Dan laat je iemand vrij onder de voorwaarde dat hij of zij zich laat opnemen in een kliniek. Op dat moment is er nog geen plek, want overal zijn wachtlijsten. Maar na twee, drie maanden is er nog steeds geen plek. Het duurt dan zo lang dat die mensen weer de fout in gaan”, vertelt hij. Dat is niet alleen schrijnend voor de betrokkenen, maar ook ineffectief voor de samenleving, stelt Beuker. „Opsluiten wordt gezien als veiligheid”, zegt hij. „Maar wie veiligheid wil, moet investeren in mensen.” Zonder passende hulp keren problemen na detentie vaak in versterkte vorm terug: schulden, dakloosheid, geen inkomen, opnieuw criminaliteit. Na tien jaar neemt Beuker afscheid van het strafrecht. Inmiddels werkt hij als kantonrechter. Niet uit cynisme, zegt hij, maar om dat te voorkomen. Zijn oproep blijft staan: zolang zorg ontbreekt, blijft het strafrecht het vangnet. Of, zoals hij het zelf noemt: het afvoerputje. En juist daarom besluit hij te spreken. Niet met een vonnis, maar met een waarschuwing. Radio Ramkraak is de gezamenlijke misdaadpodcast van Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden. Iedere week praten de verslaggevers van deze kranten je bij over het laatste misdaadnieuws. Presentator is Jeroen Kelderman. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.