MadBoys - پادکست مدبویز

شماره ۷۴ | نبرد با شر در زمین عمان

سه‌گانه‌ی ‌جنگ ظفار (۲) - ایران چگونه وارد جنگ شد؟   تو دهه‌ی ۱۹۷۰، خلیج فارس صحنه‌ی یکی از پیچیده‌ترین درگیری‌های جنگ سرد بود. جنگ در عمان، به ویژه در منطقه‌ی ظفار، به سود کمونیست‌ها پیش می‌رفت. همون‌جور که تو اپیزود پیشین مدبویز گفتیم، تروریست‌های مارکسیست-لنینیست ظفار با پشتیبانی مستقیم شوروی، یمن جنوبی، چین و باقی کشورهای کمونیستی جهان کنترل بخش‌های بزرگی از جنوب عمان رو به دست گرفته بودند. این پیشروی نه تنها سلطنت جوان قابوس رو تهدید می‌کرد، بلکه می‌تونست کمونیست‌ها رو در موقعیتی قرار دهد که بر تنگه‌ی هرمز، این شاهراه حیاتی صادرات نفت جهان دست پیدا کنند. تصور کنید: شورشیانی که شاه اونا رو «وحشی‌تر از کمونیست‌ها» توصیف می‌کرد، کنترل ساحل مقابل تنگه رو به دست بیاورند.  این امری نبود که ایران، به عنوان قدرت برتر منطقه، بتونه تحمل کند. شاه که خودش رو نگهبان خلیج فارس می‌دانست، نمی‌تونست اجازه بده کمونیسم مانند خوره‌ای به قلب منطقه نفوذ کنه و امنیت صادرات نفت ایران که بیش از ۹۰ درصد درآمد کشور رو تشکیل می‌داد، به خطر بندازه. سلطان جوان عمان، قابوس بن سعید، مسیر اصلاحات و ترقی کشور رو در پیش گرفته بود اما در برابر بحران ظفار، دست‌بسته بود. شورشیان با تاکتیک‌های چریکی، حملات غافلگیرانه و حمایت خارجی، ارتش کوچک عمان رو زمین‌گیر کرده بودند. متحدان سنتی قابوس، یعنی انگلیسی‌ها هم کمک شایانی روی زمین ارائه نمی‌کردند. سلطان قابوس در این زمان در خاطراتش نوشت که بدون کمک خارجی، سقوط سلطنتم اجتناب‌ناپذیر است. بحران عمیق‌تر شد وقتی شورشیان در سال ۱۹۷۲ کنترل شهرهایی مانند راکیوت رو به دست گرفتند و حتی به سمت مسقط، پایتخت، پیش‌روی کردند. سلطان قابوس دست به دامن عرب‌ها و شیخ‌نشین‌ها شد. اون از عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت و دیگران درخواست کمک کرد. عربستان کمک مالی و تسلیحاتی محدودی ارایه داد، اما از اعزام نیرو خودداری کرد. امارات و کویت هم ترجیح دادند در حاشیه بمانند. تنها اردن بود که با اعزام نیرویی برای آموزش ارتش عمان، یک پشتیبانی جدی از خود نشان داد. این کمک‌ها البته که کافی نبود. تمام درب‌ها به روی عمان بسته بود به جز یک در، دری که به پدر منطقه، بزرگ منطقه و قدرت اصلی منطقه می‌رسید: ایران در عصر محمدرضا پهلوی. شاه با موفقیت در پیش‌برد دکترین نیکسون، آماده می‌شد تا نقش «پلیس خلیج فارس» رو در حفظ ثبات این منطقه از جهان نشان بدهد و اکنون ظفار رو هم فرصتی برای نمایش قدرت می‌دید. درخواست‌های سلطان قابوس از تهران برای دستگیری و کمک، به فوریت از سوی ایران اجابت می‌شد. نخستین سفر خارجی قابوس به عنوان سلطان، در اکتبر ۱۹۷۱ به ایران بود، جایی که در جشن‌های ۲۵۰۰ ساله امپراتوری ایران شرکت کرد و با شاه ملاقات کرد. این دیدار زمینه‌ساز همکاری شد. شاه که آماده‌ی نجات منطقه از چنگال کمونیسم بود، سخاوت ایران رو به عمان نشان داد. کمک‌ها از سال ۱۹۷۲ آغاز شد و به آرامی گسترش یافت اما مسیر مشارکت ایران در جنگ عمان، چندان هم که فکر می‌کنید هموار نبود. از کمک‌های فنی و لجستیکی و آموزشی تا اعزام رسمی نیروهای ارتش شاهنشاهی به خط مقدم نبرد با کمونیست‌های ظفار، مسیری چند ساله پیموده شد اما بسیار حساب‌شده و سیاست‌مدارانه. اپیزود ۷۴ پادکست مدبویز در ادامه‌ی چندگانه‌ی جنگ ظفار، این مسیر رو بررسی می‌کند. این دومین قسمت از مجموعه‌ای است که داستان کامل این جنگ فراموش‌شده رو روایت می‌کند: از ریشه‌های شورش در ۱۹۶۵ تا اوج درگیری‌ها در دهه ۱۹۷۰، و هنوز به پایان نرسیده؛ قسمت‌های پسین این چندگانه، جزییات بیش‌تری از عملیات نهایی و پیامدهای منطقه‌ای رو پوشش خواهند داد. در این اپیزود، دشواری‌های حضور نظامی ایران در عمان، دلیل و چرایی این مداخله (از جمله ترس از نفوذ شوروی و حفاظت از منافع نفتی) و البته نگاه‌های منطقه‌ای و جهانی به آن رو در اوج جنگ سرد بررسی کرده‌ایم. کشورهای عربی مانند عربستان با تردید به دخالت ایران می‌نگریستند، در حالی که آمریکا اون رو بخشی از استراتژی ضدکمونیستی می‌دانستند. این اپیزود، پاسخی به این پرسش است که چرا ایران، عمان رو نجات داد؟ آیا این فقط یک کمک برادرانه بود یا بخشی از جاه‌طلبی‌های شاه برای تسلط بر خلیج فارس؟    پنجم آبان ۲۵۸۴ / ۱۴۰۴ گوینده: مجتبی حصامی نویسنده: ساسان آقایی یادبود این شماره: صدراعظمی امیرکبیر تقدیم شماره ۷۴ به: هوشنگ نهاوندی       * منابعی که در نوشتن این اپیزود از اون‌ها استفاده شده، در زیر لیست میشه: منابع انگلیسی: 1.     Book: The Emergence of States in a Tribal Society / Uzi Rabi 2.     Book: Statebuilding and Counterinsurgency in Oman / James Worrall 3.     Book: Nixon, Kissinger, and the Shah: The United States and Iran in the Cold War / Roham Alvandi 4.     Book: The Memoirs of Richard Nixon منابع فارسی: 5. مجموعه گفت‌وگوهای تاریخ شفاهی هاروارد / حبیب لاجوردی و ضیاء صدقی 6. کتاب «شورش ظفار و نقش ایران» / ابراهیم نوروزی‌درونکلا و محمدجواد آسایش‌زارچی 7. کتاب «سیاست خارجی ایران در دوران پهلوی» / عبدالرضا هوشنگ مهدوی 8. کتاب «دیکتاتوری و توسعه‌ی سرمایه‌داری در ایران» / فرد هالیدی 9. کتاب «ایران؛ ابرقدرت قرن؟» / یوسف مازنی 10. کتاب «پرواز عقاب‌ها» / امید کریمی 11. مقاله‌ی آکادمکیک «زمینه‌های مداخله نظامی دولت پهلوی دوم در بحران ظفار» / محمدجعفر چمنكار 12. مقاله‌ی آکادمیک «چگونگی موضع‌گيری ايران در برابر تشكيل كنفدراسيون شيوخ جنوب خليج فارس» / محمدجعفر چمنكار 13. مقاله‌ی آکادمیک «تحلیل سیاست رژیم پهلوي در منطقه خلیج فارس» / امیرحسین وزیریان 14. مقاله «ناگفته‌های جنگ ظفار» / محمدجعفر چمنكار 15. کتاب «وقایع جنگ ظفار و خاطرات رزمندگان ایرانی شرکت کننده در عملیات آزادسازی منطقه ظفار» / رضا كبيريان دهكردی 16. کتاب «همراه با انقلابیون ظفار» / تقی شامخی 17. کتاب «یادداشت‌های جنگ ظفار» / مجبوبه افراز و رفعت افراز 18. جزوه «آغاز دهمین سال انقلاب ظفار جنبش آزادیبخش ظفار» / کمیته فلسطین اتحادیه انجمن اسلامی دانشجویان   موسیقی‌ها:  1.     آهنگ عربی «Dance in the Desert» از هنرمندی به نام Darren Curtis 2.     آهنگ «LDark Knight» از MaxKoMusic 3.     مارش نظامی «شهریار» 4.     ترانه «خلیج فارس» از رضا یزدانی 5.     ترانه حماسه «وطن» از علیرضا عصار 6.     ترانه «کوه» از گوگوش

شماره ۷۳ | ژاندارم خاورمیانه در نبرد بزرگ

سه‌گانه‌ی‌جنگ ظفار )۱( - خاورمیانه در دهه‌ی ۱۹۶۰ و مقدمات برتری نظامی ایران خاورمیانه و خلیج فارس تو دهه‌ی ۶۰ و ۷۰ میلادی، تبدیل شده بود به نقطه‌ی کانونی نزاع جهان کمونیسم و جهان سرمایه‌داری. بریتانیایی‌ها داشتند از خلیج فارس می‌رفتند و آمریکا هم پس از جنگ ویتنام نمی‌تونست باز هزینه‌های نظامی منطقه‌ی پرآشوب چون خاورمیانه رو به تنهایی به دوش بکشه و از امنیت این شاهراه جهانی استفاده کنه. برخلاف این‌ها، شوروی کاملن آماده بود تا خلا قدرت رو تو خلیج فارس پر کنه و یه خاورمیانه‌ی‌کمونیستی بسازه، امری بسیار پرمخاطره برای ایران شاهنشاهی که داشت براساس به برنامه‌ی اقتصادی دقیق، تبدیل به یه قدرت اقتصادی می‌شد. شاه متوجه ضعف غربی‌ها و اشتیاق خطرناک شوروی برای بلعیدن کشورهای عربی بود و خودش رو آماده‌ی دفاع از منافع استراتژیک و هژمونیک ایران تو خاورمیانه و خلیج فارس می‌کرد. خریدهای نظامی پیش‌رفته‌ی ایران و نوسازی سریع ارتش شاهنشاهی با همین هدف انجام می‌شد. ایران نه تنها توان سیاسی، اقتصادی و انگیزه‌اش رو داشت که براساس سنت تاریخی و هژمونی مسلطش بر غرب آسیا، باید تبدیل به قدرت نخست منطقه‌ای و ژاندارم خاورمیانه بشه. در این راه، به قدرت رسیدن مردی دانا و خردمند مانند ریچارد نیکسون در آمریکا و پایه‌گذاری دکترین نیکسون به شاه و رویاهایش برای ایران کمک شایان‌توجهی کرد. نیکسون، مردی بود که به درستی می‌فهمید هیچ کس به اندازه‌ی‌محمدرضا شاه، درک درست و دقیقی از خاورمیانه نداره و آمریکا بهتره به جای مزاحمت‌های بیهوده برای طرح‌های ایران در خلیج فارس، پشت دست شاه بازی کنه. شوروی که به شدت نگران این پیوند استراتژیک بود، البته موقعیتی چشمگیر در جنوبی‌ترین نقطه‌ی شبه جزیره‌ی عربستان یافت و تونست با روی کار آوردن یک رژیم مارکسیستی-لنینیسی در یمن جنوبی، جای پایی در منطقه پیدا کنه‌. این موفقیت، به سرعت جهان کمونیستی رو به سمت گسترش نفوذش به عمان، همسایه‌ی یمن جنوبی کشوند و منطقه‌ی پرکشکمش "ظفار" بستری بود که می‌تونست محل یک جنگ سرنوشت‌ساز برای براندازی سلطنت مسقط رو فرآهم کنه. حکومت عمان حتا با پشتیبانی بریتانیایی‌ها هم در دفع خطر و زدن ریشه‌ی شورشیان ظفار ناکام بود و اگر عمان از دست می‌رفت، شوروی در استراتژیک‌ترین تنگه‌ی جهان، تنگه هرمز تسلطی خطرناک پیدا می‌کرد. اپیزود ۷۳ مدبویز که آغازگر فصل هفتم ماست، به روایت خاورمیانه ۱۹۶۰ و ۷۰، دکترین نیکسون، روابط نیکسون و شاه و تلاش شوروی برای یافتن جای پایی در منطقه می‌پردازه. این اپیزود، اپیزود نخست از سه‌گانه‌ی جنگ طفار مدبویزه که در اون پاسخ می‌دیم، چرا شاه، به دنبال کسب برتری نظامی در غرب آسیا و ساختن یک ارتش بسیار قدرتمند بود و به چه می‌اندیشید؟ محمدرضا پهلوی در لحظه‌ی انتخابی بسیار نفس‌گیر و سرنوشت‌ساز قرار گرفته بود ...  بیست‌ششم شهریور ۲۵۸۴ / ۱۴۰۴ گوینده: مجتبی حصامی نویسنده: ساسان آقایی یادبود این شماره: برگزاری نخستین انتخابات تاریخ ایران تقدیم شماره ۷۳ به: تمامی جان‌باختگان خیزش مهسا      * منابعی که در نوشتن این اپیزود از اون‌ها استفاده شده، در زیر لیست میشه: منابع انگلیسی: 1.     Book: The Emergence of States in a Tribal Society  / Uzi Rabi 2.     Book: Statebuilding and Counterinsurgency in Oman / James Worrall 3.     Book: Nixon, Kissinger, and the Shah: The United States and Iran in the Cold War / Roham Alvandi 4.     Book: The Memoirs of Richard Nixon منابع فارسی: 5.    مجموعه گفت‌وگوهای تاریخ شفاهی هاروارد / حبیب لاجوردی و ضیاء صدقی 6.    کتاب «شورش ظفار و نقش ایران» / ابراهیم نوروزی‌درونکلا و محمدجواد آسایش‌زارچی 7.    کتاب «سیاست خارجی ایران در دوران پهلوی» / عبدالرضا هوشنگ مهدوی 8.    کتاب «دیکتاتوری و توسعه‌ی سرمایه‌داری در ایران» / فرد هالیدی 9.    کتاب «ایران؛ ابرقدرت قرن؟» / یوسف مازنی 10. کتاب «پرواز عقاب‌ها» / امید کریمی 11. مقاله‌ی آکادمکیک «زمینه‌های مداخله نظامی دولت پهلوی دوم در بحران ظفار» / محمدجعفر چمنكار 12. مقاله‌ی آکادمیک «چگونگی موضع‌گيری ايران در برابر تشكيل كنفدراسيون شيوخ جنوب خليج فارس» / محمدجعفر چمنكار 13. مقاله‌ی آکادمیک «تحلیل سیاست رژیم پهلوي در منطقه خلیج فارس» / امیرحسین وزیریان 14. مقاله «ناگفته‌های جنگ ظفار» / محمدجعفر چمنكار 15. کتاب «وقایع جنگ ظفار و خاطرات رزمندگان ایرانی شرکت کننده در عملیات آزادسازی منطقه ظفار» / رضا كبيريان دهكردی 16. کتاب «همراه با انقلابیون ظفار» / تقی شامخی 17. کتاب «یادداشت‌های جنگ ظفار» / مجبوبه افراز و رفعت افراز 18. جزوه «آغاز دهمین سال انقلاب ظفار جنبش آزادیبخش ظفار» / کمیته فلسطین اتحادیه انجمن اسلامی دانشجویان  * آهنگ‌هایی که در این اپیزود استفاده شدند ۱) آهنگ "Racecar" از گروه The Grey Room ۲) از گفت‌وگوی ساسان آقایی با رسانه پارسی ۳) آهنگ یمنی "یا علی یا ناس" از "یوسف علوی" ۴) موزیک عمانی "شمس الشروق" از "احمد غدیر" ۵) بخشی از مستند American History برای چهلمین سالگرد گروگان‌گیری ۶) موزیک "طلوع مغربی"، کاری از ادیب قربانی، آیدا شاه‌قاسمی و دیگر هنرمندان گمنام

شماره ۷۲ | کشتن بدون سرنخ

سرکوب خاموش مخالفان در ساختارهای بسته (۳) - هدف: حذف دشمن عینی   در اپیزود ۷۲ پادکست مدبویز، ما به عمق تاریک رژیم‌های توتالیتر و نوتوتالیتر سفر می‌کنیم و پرده از روش‌های پنهان سرکوب در توتالیتاریسم کمونیستی برمی‌داریم. اگه اپیزود ۷۱، شما رو با شست‌وشوی مغزی و تسخیر ذهن‌ها در نظام‌های بسته شگفت‌زده کرد، این بار می‌بینیم که «رفلکس شرطی» چگونه در یک جامعه علیه مردم به کار گرفته میشه و به قول هانا آرنت سبب مسخ‌شدگی جامعه میشه. آرنت، این فیلسوف شهیر آزادی تو این اپیزود مدبویز حضور پررنگی داره و به بررسی دیدگاه‌هاش درباره‌ی ویژگی‌های حکومت‌های توتالیتر و نوتوتالیتر پرداختیم تا ببینیم رژیم‌های کمونیستی در شوروی، آلمان شرقی، رومانی، چکسلواکی، و چین چگونه نه‌تنها مخالفان واقعی، بلکه حتی مردم عادی رو تبدیل به «مخالفان عینی» کردند و سپس با روش‌های خاموش، دست به سر به نیست کردن اونا زدند. «مخالف عینی» به این معنی‌ست که در رژیم‌های توتالیتر حتی لازم نیست علیه سیستم حرفی بزنی یا کاری کنی؛ کافی است رژیم تو را به‌عنوان یک تهدید بالقوه ببینه. یک نگاه، یک سکوت، یا حتی یک سبک زندگی متفاوت می‌تونه تو را به دشمن سیستم تبدیل کند. این اپیزود نشان می‌دهد که چگونه نهادهای امنیتی توتالیتر و نوتوتالیتر با استفاده از تکنیک‌هایی مثل سزتسون یا «تجزیه روانی»، زندگی افراد را به‌گونه‌ای تخریب می‌کردند که هیچ اثری از دخالت مستقیم رژیم باقی نماند. این اپیزود مدبویز، روی‌کردهایی بی‌رحمانه علیه انسان رو برای شما بازنمایی می‌کنه که شنیدنش دشوار خواهد بود. هم‌چنین ما به نمونه‌های واقعی و تکان‌دهنده‌ای از قربانیان این سرکوب‌های پنهان می‌پردازیم. از یورگن فوکس، نویسنده‌ای که اشتازی با شایعات و نظارت، روح و روانش را متلاشی کرد، تا شهروندان عادی‌ای که به‌خاطر یک انتخاب ساده مثل پوشیدن شلوار جین، هدف دستگاه امنیتی قرار گرفتند. این داستان‌ها فقط تاریخ نیستند؛ هشداری‌اند برای امروز. رژیم‌های نوتوتالیتر مدرن، مثل چین با سیستم امتیازدهی اجتماعی یا روسیه با سرکوب رسانه‌ای، هنوز از این الگوها استفاده می‌کنند، منتها با تکنولوژی پیشرفته‌تر. چرا باید این اپیزود را گوش کنید؟ چون این فقط داستان گذشته نیست؛ این لنزی است برای دیدن جهانی که هنوز درگیر سایه‌های توتالیتاریسم یا به بیان دقیق نوتوتالیتریسمه. با روایت‌های نفس‌گیر، تحلیل‌های عمیق، و ارجاع به منابع معتبری مثل آرنت و اسناد آرشیوی بلوک شرق، اپیزود ۷۲ مدبویز مخاطب رو به سفری می‌بره که هم ترسناکه، هم روشنگر. در این سفر می‌فهمیم که کا‌گ‌ب، سرویس اطلاعات خارجی روسیه، اشتازی آلمان شرقی، STB چکسلواکی و سازمان‌های امنیتی دیگر ساختارهای توتالیتری و نوتوتالیتری چگونه ذهن و اراده انسان‌ها خرد می‌کنند و می‌کوشند اون‌هایی که تسلیم نمیشن رو به سمت سقوط و پایان سوق بدن و خب، این یه موضوع حیاتی برای ماست، ما که مدام با خبر مرگ خاموش افراد روبه‌رو میشیم. ۲۴ اردیبهشت ۲۵۸۴ / ۱۴۰۴ گوینده: مجتبی حصامی نویسنده: ساسان آقایی یادبود این شماره: تاسیس «فرهنگستان ایران» با فرمان رضاشاه تقدیم شماره ۷۲ به: قربانیان انفجار بندرعباس     منابعی که در نوشتن این اپیزود از اون‌ها استفاده شده 1) کتاب «توتالیتاریسم» / هانا آرنت 2) کتاب «انقلاب مجارستان؛ مقاومت مردمی علیه توتالیتاریسم» / هانا آرنت 3) کتاب « قحطی سرخ؛ جنگ استالین در اوکراین / ان اپلبوم 4) کتاب «پرده آهنین؛ مقهور کردن اروپای شرقی ۱۹۴۴-۱۹۵۶» / ان اپلبوم 5) کتاب «تاریخ سری جنایت‌های استالین / الکساندر آرلوف 6) کتاب «استالین و استالینیسم / آلن وود 7) کتاب دوجلدی «استالین جوان» / سایمن سیبیگ مانتیفوری 8) کتاب «روح پراگ» / ایوان کلیما 9) کتاب «اسرار کا.گ.ب» / الکس میاکوف 10) کتاب «کا.گ.ب امروز» / جان بارن 11) کتاب « کا گ ب دولتی در دولت» / یوگنیا آلباتس 12) کتاب «مرد بی‌چهره» / مارکوس وولف 13) کتاب «روانشناسی و سازمان‌های اطلاعاتی» / عمر هارون خلیفه 14) کتاب «نبرد برای ذهن» / ويليام سارگنت 15) کتاب «پرونده: یک تاریخچه شخصی» / تیموتی گارتن اَش 16) کتاب «اشتازی: داستان ناگفته پلیس مخفی آلمان شرقی» / جان اُ. کولر 17) مجموعه پژوهش‌های ایوان پاولف 18) مقاله‌ی پژوهشی «نظارت فرهنگی در رومانی کمونیستی در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰: سرکوب، بازآموزی و بازپروری - مورد کنستانتین نویکا» / آندری دالالو آهنگ‌هایی که در این اپیزود استفاده شدند   1) قطعه‌ای به نام «Shady Guise» 2) سرود کمونیستی « «Moscow–Beijing 3) قطعه Hopeless از  Jimena Contreras 4) سرود حماسی «German tank song» برای آلمان شرقی 5) قطعه‌ی Crystaline از Quincas Moreira 6) قطعه‌ی Hine Ma Tov از E's Jammy Jams 7) گزارش تاریخی سی‌ان‌ان از پای دیوار در حال فرو ریختن برلین در شامگاه ۱۰ نوامبر ۱۹۸۹ 8) آهنگ دشتی با صدای ابراهیم خلج

شماره ۷۱ | عملیات شکستن ذهن

سرکوب مخالفان در ساختارهای بسته -۲ - روش: حذف فردیت رژیم‌های توتالیتر قرن بیستم، از شوروی استالین تا چین مائو، نه‌تنها با سرکوب فیزیکی مخالفان که با شست‌وشوی مغزی و بازسازی ذهن انسان‌ها، الگویی ماندگار برای خودکامگی خلق کردند. این الگوها، که ریشه در آزمایش‌های علمی مثل کارهای ایوان پاولف و ایدئولوژی‌های افراطی لنین، استالین، و مائو دارن، هنوز تو ساختارهای نوتوتالیتر امروزی مثل روسیه پوتین و چین کمونیست زنده‌ان. ما در ادامه‌ی اپیزود ۷۰‌مدبویز که به شیوه‌های سرکوب خاموش مخالفان در ساختارهای بسته می‌پردازه، می‌ریم، سراغ مکانیزم‌های سرکوب و شست‌وشوی مغزی و نشون می‌دیم که چطور این روش‌ها، اراده آزاد رو رام و انسان‌ها رو به ابزار حزب و انقلاب تبدیل کردن. توتالیتاریسم فقط با زندان و اعدام پیش نمی‌ره؛ اون ذهن رو هدف می‌گیره. وقتی پاولف تو آزمایشگاهش با سگ‌ها، به یک انقلاب در علم روان‌شناسی رسید و فهمید که میشه ذهن رو هدف گرفت و تغییر داد، استالین، بعد اون هیتلر و موسولینی و بعدش مائو از کشف این روان‌شناس برجسته استفاده کردند. در حقیقت، ریشه‌ی مشترک کمونیسم و فاشیسم از یک جا میومد. نمونه‌اش همین که لنین، با حذف فردیت به نفع حزب، و هیملر، با ذوب کردن هویت تو اس‌اس، هر دو از این منطق پیروی کردن که هیچ‌کس حق نداره برای خودش باشه، همه باید برای سیستم باشن. در ادامه‌ هم تو چین، مائو با انقلاب فرهنگی، میلیون‌ها نفر رو با پروپاگاندا و فشار روانی به تسلیم کشوند. این‌ها مصداق‌های واقعی شست‌وشوی مغزی‌ان که تو قرن بیستم، صدها میلیون نفر رو تو سکوت مرگ‌بار به زانو درآوردن. اما این فقط تاریخ نیست. امروز، نوتوتالیترها این الگوها رو مدرن کردن. روسیه پوتین، با سرکوب خاموش مخالفان و کنترل رسانه‌ها، و چین، با سیستم امتیازدهی اجتماعی و بازداشت‌های پنهان، همون روش‌های قدیمی رو با تکنولوژی روز به کار می‌برن. شست‌وشوی مغزی حالا با الگوریتم‌ها و نظارت دیجیتال پیش می‌ره، ولی هدف همونه: نابودی اراده آزاد و تسخیر ذهن‌ها برای حفظ قدرت. مدبویز امروز به ریشه‌های روان‌شناختی و تاریخی سرکوب می‌پردازه. از آزمایش‌های پاولف تو سیل لنینگراد، که تغییر رفتار تحت استرس رو ثابت کرد، تا محاکمات مسکو که اعترافات اجباری رو به نمایش گذاشت، ما الگوهای مشترکی رو می‌بینیم: استرس، تکرار، و بازسازی ذهن. این اپیزود، دومین بخش از چندگانه‌ی سرکوب در نظام‌های بسته و توتالیتر و نوتوتالیتره و به «شست‌وشوی مغزی» به‌عنوان ابزار اصلی سرکوب نگاه می‌کنه. امروز می‌بینیم که سرکوب تو ساختارهای توتالیتر فقط کشتن جسم نیست، بلکه کشتن ذهنه. ۱۷ فروردین ۲۵۸۴ / ۱۴۰۴ گوینده: مجتبی حصامی نویسنده: ساسان آقایی یادبود این شماره: زادروز اشو زرتشت، ‌پیامبر ایرانی تقدیم شماره ۷۱ به: مردمی که لحظه‌ی تحویل سال را در کنار بناهای تاریخی ایران سپری کردند     منابعی که در نوشتن این اپیزود از اون‌ها استفاده شده 1- کتاب «توتالیتاریسم» / هانا آرنت 2- کتاب «انقلاب مجارستان؛ مقاومت مردمی علیه توتالیتاریسم» / هانا آرنت 3- کتاب « قحطی سرخ؛ جنگ استالین در اوکراین / ان اپلبوم 4- کتاب «پرده آهنین؛ مقهور کردن اروپای شرقی ۱۹۴۴-۱۹۵۶» / ان اپلبوم 5- کتاب «تاریخ سری جنایت‌های استالین / الکساندر آرلوف 6- کتاب «استالین و استالینیسم / آلن وود 7- کتاب دوجلدی «استالین جوان» / سایمن سیبیگ مانتیفوری 8- کتاب «روح پراگ» / ایوان کلیما 9- کتاب «اسرار کا.گ.ب» / الکس میاکوف 10- کتاب «کا.گ.ب امروز» / جان بارن 11- کتاب « کا گ ب دولتی در دولت» / یوگنیا آلباتس 12- کتاب «مرد بی‌چهره» / مارکوس وولف 13- کتاب «روانشناسی و سازمان‌های اطلاعاتی» / عمر هارون خلیفه 14- کتاب «نبرد برای ذهن» / ويليام سارگنت 15- مجموعه پژوهش‌های ایوان پاولف آهنگ‌هایی که در این اپیزود استفاده شدند １- آهنگ «Killer In The Mirror» از Empire Of Excellence ２- سرودی رسمی اتحاد جماهیر شوروی ３- سمفونی کلاسیک «Arcadian» از Thomas Adès ４- ارکستر سمفونیک روسی ５- سرود «انترناسیونال» روسی ６- قطعه «Marta Theme» از گروه Horror Trailer Music ７- قطعه‌‌ی ای ایران از کنسرت معین

شماره ۷۰.۵ | نور بر ایران می‌تابد

زایش نوروز باستانی و چیستی و چرایی آیین نیاکانی ما   به آخرین اپیزود مدبویز در سال ۲۵۸۳ خوش اومدید. این عیدی کوچکی از ما به مخاطبان ارجمند مدبویزه، درسته که امسال در شرایط دشواری سال رو تحویل می‌کنیم اما جشن بزرگ نوروز، هیچ‌گاه متوقف نشده و چه به گاه شکست، چه در پیروزی، چه در کام‌یابی و چه در ناکامی همواره، سال به سال و بدون تعطیلی این دیرپاترین سنت ایرانی، برگزار شده.   چرا نوروز؟ و چرا آیینی چنین کهن زنده مونده؟ در این اپیزود نوروزانه، تلاش کردیم تا با بررسی چیستی نوروز و قدمت اون، به همین پرسش پاسخ بدیم. نوروز از روزگاری بسیار کهن به ما رسیده و جاودانه شده. بی‌مرگی نوروز نمادی از نامیرایی ایرانه و جوهره‌ی هویتی ماست و هر بار اون رو جشن می‌گیریم، به بلندترین و رساترین صداها، فریاد می‌زنیم که ایران زنده است چه به گاه جنگ، چه در صلح. نوروز این پیام رو در دل خودش نهفته و وجهه تمایز ایران و انیرانه، نمادی درباره‌ی یک مفهوم مشترک، یک‌پارچه، تاریخی، کهن و گران‌سنگه و به هر دشمنی یادآوری می‌کنه: ملتی که نوروز دارد، شکست نمی‌خورد.   ۲۹ اسفند ۲۵۸۳ / ۱۴۰۳ گوینده: مجتبی حصامی نویسنده: ساسان آقایی تقدیم شماره ۷۰.۵ به: ژاله آموزگار   * منابعی که در نوشتن این اپیزود از اون‌ها استفاده شده 1- کتاب «مقالاتی درباره‌ی نوروز» / بنیاد دکتر محمود افشار یزدی 2- آرشیو مجله‌ی «دنیای سخن» 3- آرشیو مجله‌های «فردوسی» و «نگین»   *  آهنگ‌هایی که در این اپیزود استفاده شدند ۱- قطعه‌ی »سرنای نوروز« از گروه رستاک ۲- قطعه‌ای از یاسمنا ۳- تصنیف «نوروز» با صدای همایون شجریان ۴- قطعه‌ی »نوروز« از علیرضا قربانی