Luisterdoc

De eerste luisterthriller met AI-stem is een feit. Wat vindt de luisteraar ervan?

Eind oktober 2025 is in Nederland het eerste luisterboek van een thriller met AI-stem verschenen. 'Enkele reis Stockholm' van de Zweedse schrijver Kjell Genberg is geïntroduceerd op het Nederlands Thrillerfestival. Alle aanwezigen konden het luisterboek gratis downloaden. Meer dan twintig van hen hebben meegedaan aan een luisterproef. Hadden ze in de gaten te luisteren naar een AI-stem? Dat was bij geen enkele deelnemer aan de proef het geval. De vertaling van Mirjam Jonker en de AI-stem van 'Bastiaan' van Eleven Labs vielen goed in de smaak. Een enkeling vond dat het wel sneller kon, of langzamer, of met meer emotie, of juist minder. Het gevoel van een 'warme stem' die je meevoerde in het verhaal overheerste. De geïnterviewde schrijvers op het festival zouden hun boek aan Bastiaan toevertrouwen, al maakten enkele luisteraars zich zorgen dat sommige menselijke insprekers minder werk zouden krijgen. Luister naar de opnames van de luisterproef en oordeel zelf. Aan het eind zit een verrassing.

Lezersmars - Bezorgde lezers beschermen bedreigde boeken

Schrijvers kijken over hun schouders voor ze hun verhalen het aan het papier toevertrouwen. Krijgen ze daar geen problemen mee? Op hetzelfde moment verdwijnen boeken uit de bibliotheek of uit de etalage van de boekhandel. Schrijvers en lezers worden monddood gemaakt en dat is een aantasting van ons maatschappelijk bestaan. In september 2025 verzamelen honderden verontruste lezers zich in Utrecht voor de eerste Lezersmars. Allen dragen een boek bij zich dat voor hen bevrijdend is en tegelijk kan worden bedreigd. Aangekomen op het Domplein gaan ze allemaal tegelijk voorlezen uit dat boek. De kakofonie die ontstaat is een protest tegen het beknotten van de vrijheid van informatie; deels in Nederland, maar name in landen daarbuiten - waar boekverbrandingen geen virtueel verschijnsel zijn. Podcastmaker Peter de Ruiter (www.luisterdoc.nl) doet verslag van manifestatie. Meer informatie op www.lezersmars.nl

Schrijvers voor Vietnam - Hoe de protestgeneratie de politiek niet overlaat aan politici

Op 15 mei 1970 kwamen zo'n veertig schrijvers samen in het Amsterdamse Frascati-theater. Ze waren de oorlog die de Verenigde Staten in Vietnam voerden meer dan beu. Ze lieten hun stem horen met hartstochtelijke verhalen en gedichten die door de ziel sneden. Ze riepen op deze massaslachting te beëindigen. De Nederlandse regering werd gezien als medeplichtig en de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns kreeg er van langs. Hij zou immers gesproken hebben over 'een tragisch conflict waarvan het dieptepunt reeds lang voorbij is'. Van de schrijversbijdragen zijn bijna veertig minuten bewaard gebleven. Luister naar de hartenkreten van Mies Bouhuys, A.L. Constandse, A. de Swaan, Wim Hazeu, Simon Vinkenoog, Godfried van Benthem van den Bergh, James Holmes, Maarten van Dullemen, Han Lammers, Remco Campert, Harry Mulisch, Cees Nooteboom en Ton Regtien. Dit luisterverslag geeft een inkijkje in hoe de protestgeneratie, die in jaren zestig is opgekomen, zich maatschappelijk roert en de politiek niet langer overlaat aan politici. De manifestatie 'Schrijvers voor Vietnam' ondersteunde het werk van het Medisch Comité Nederland-Vietnam (MCNV), dat twee jaar eerder was opgericht, evenals het Nationaal Bevrijdingsfront Zuid-Vietnam. Het MCNV is nog steeds actief. Van de bijeenkomst is een langspeelplaat uitgebracht die voor 10 gulden werd verkocht. De Vietnamoorlog kwam in 1975 na twintig jaar ten einde. Het conflict heeft de levens gekost van 1,5 tot 4 miljoen mensen. Andere bekende schrijvers die een bijdrage hebben geleverd waren J. Bernlef, Jef Last, Marga Minco, Andriaan Morriën, Mischa de Vreede en Theun de Vries.

Vind koelte op de heetste dag (reprise 2018)

Met het oog op een van de heetste dagen in de Nederland sinds mensenheugenis (in 2018), gaat podcastmaker Peter de Ruiter in HOTCAST op zoek naar koele plekjes in Den Haag om te schuilen. Zo probeert hij de koelcel van de slager (-25 C), geniet hij van de riante airconditioning in musea en koelt hij verder af in de Grote Kerk. Onderweg komt hij mensen tegen die door de hitte bevangen lijken, krijgt hij waardevolle tips van stadgenoten en vindt hij uiteindelijk verlossing op fietsafstand: in de Noordzee.

Fantoomangst - Biedt een wapenwedloop garanties voor vrede?

Fantoomangst - Biedt een wapenwedloop garanties voor vrede? Terwijl in het voorjaar van 2025 op twee zondagen bij elkaar een kwart miljoen mensen in Den Haag demonstreren tegen de moorddadige oorlog die Israël in Gaza voert, zijn eind juni in dezelfde stad de publieke reacties op de NAVO-top aan de lauwe kant. Dat is opmerkelijk, want op deze top besluiten 32 regeringsleiders hun uitgaven aan defensie op verzoek van de NAVO op te schroeven naar vijf procent: meer dan een verdubbeling van het budget. Daar kun je heel wat oorlogen mee voeren, als het zo uitkomt. Podcastmaker Peter de Ruiter cirkelt die 25-ste juni op zijn fiets rond het zwaar bewaakte conferentieterrein. Hij vraagt nieuwsgierige burgers en een enkele demonstrant naar hun mening. De vraag die op tafel ligt: In wiens handen leggen we ons lot en dat van onze medemensen? Kiezen we voor diplomaten of soldaten? Moeten we bang zijn voor agressors als Vladimir Poetin of juist voor wispelturige presidenten als Donald Trump? De VS hebben op vredesterrein een slechte reputatie, zo leert de geschiedenis van de Koude Oorlog. Daar spreekt historicus Maarten van Rossem over.