Wynia's Week

‘De Straat van Hormuz is maar één van de vele zeestraten waarover gevochten kan gaan worden’

Het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran over de Straat van Hormuz werpt zijn schaduw vooruit naar een reeks andere potentiële conflicten over belangrijke zeeverbindingen. Dat zegt ARNOUT NUIJT, die onder meer in Wynia’s Week publiceert over internationale politiek, in dit gesprek met SYP WYNIA. Want het Hormuz-conflict staat niet op zichzelf, maar is een gevolg van veranderde internationale verhoudingen. Eeuwenlang beijverde Nederland zich voor de vrije zeevaart en daar had de Nederlandse Republiek zelf het grootste belang bij. Niet voor niets had Nederland in de 17 e en de 18 e eeuw overal in Azië en Afrika forten om de vrije doorvaart voor (vooral) VOC-schepen mogelijk te maken. Later zorgde wereldmacht Groot-Brittannië voor de vrije zeevaart. Maar de laatste decennia is de almacht van de Verenigde Staten aan het afbladderen en niet alleen China, maar ook regionale machten – zoals Iran – proberen zich in het nieuwe, onzekere krachtenveld versterkt te positioneren. Tegen die achtergrond kan een reeks van andere zeestraten, van de Straat van Gibraltar tot Kaap de Goede Hoop, de Noordpoolroute en de Zuid-Chinese Zee onderwerp van militaire confrontaties worden, zegt Nuijt. De voor Nederland historische gevechten rond zulke zeestraten als het Nauw van Calais en de Sont tussen Denemarken en Zweden zijn dus helemaal niet zo uit de tijd als het tot voor kort leek. Overal ter wereld kan de controle over cruciale zeepassages weer inzet van militaire botsingen worden. Dat komt mede doordat alle vormen van zeetransport veel intensiever zijn geworden dan ooit. Vaak gaat het om energiedragers, investeringsgoederen en zeldzame grondstoffen die van vitaal belang zijn in de hedendaagse economieën stelt Arnout Nuijt, die onder meer de wereldhaven Rotterdam adviseerde. Nederland moet in het actuele krachtenspel over de macht in de wereld niet proberen boven zijn macht te spelen, zegt Nuijt. Dus dicht bij huis blijven met militaire activiteiten. En in de Europese Unie je niet met alles bemoeien, maar vooral op het eigen belang letten. Eén voordeel van het mogelijk wegvallen van de Verenigde Staten als vanzelfsprekende Navo-bondgenoot noemt Nuijt ook: de afgelopen decennia werd Nederland om maar vrienden met de VS te blijven meegetrokken in invasies in landen als Afghanistan en Irak. De kans dat Nederland daar zonder veel eigenbelang nog aan mee gaat doen wordt nu mogelijk een stuk minder. Wynia’s Week is er 146 keer per jaar, met iedere week een nieuwe video annex podcast. In totaal gaat het om duizend artikelen, video’s en andere producties. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Hartelijk dank! WWTV is er ook als podcast. Luister HIER https://www.wyniasweek.nl/wwtv/

Patrick van Schie: ‘De VVD kan wel wat meer liberalisme gebruiken’

Er is iets geks aan de hand met het liberalisme. Niet alles wat zich liberaal noemt is dat ook. Tegelijkertijd is er van links tot rechts een opvallende modieuze afkeer van liberalen en liberalisme. Daarover gaat het in dit WWTV-gesprek van SYP WYNIA met PATRICK VAN SCHIE, de directeur van de Teldersstichting, ‘wetenschappelijk bureau en liberale denktank van de VVD’. Het gesprek is ook te beluisteren als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/ Van Schie zegt dat voor veel VVD’ers ‘besturen’ vaak belangrijker is dan het eigen beginselprogramma uitdragen. Daar wordt een prijs voor betaald, zeker toen door VVD-bewindslieden als Sophie Hermans en Christianne van der Wal klimaat- en stikstofbeleid werd doorgevoerd dat moeilijk liberaal kan worden genoemd. Van Schie: ‘Klimaatbeleid dat zich vertaalt in een planmatig stelsel dat de burger voorschrijft hoe te leven met dwang en verplichte warmtepompen is niet liberaal, maar eerder onliberaal. Het stikstofbeleid heeft eveneens de kenmerken van een planeconomie met van bovenaf gedicteerde doelen.’ In Europees verband werken VVD en D66 samen in de partij ‘Renew’ die vooral het stempel draagt van de Franse president Macron, wiens carrière begon in de Socialistische Partij. Van Schie: ‘Maar liberale wortels, die heeft Macron niet.’ De grootste begripsverwarring over wat liberaal is komt echter uit de Verenigde Staten. Daar is het begrip ‘liberal’ in de loop van de 20ste eeuw steeds meer naar links opgeschoven en wordt het vaak op één lijn gesteld met socialisme en zelfs met woke. En daar is weinig liberaals aan. Wynia’s Week is er drie keer per week, iedere donderdag met een nieuwe WWTV. De donateurs maken dat mogelijk. Doet u mee? https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Hartelijk dank!

Hoezo: ‘Het kan wel?’ Maar wat kan het kabinet-Jetten dan wel?

Als het kabinet-Jetten1 iets wilde, dan was het wel het laten zien dat het vorige kabinet-Schoof een prutskabinet was. Vooral D66 en CDA die toen aan de kant stonden waren er op gebrand te laten zien dat zij het wel konden. En nu? Daarover hebben SYP WYNIA en PIM VAN GALEN het in deze aflevering van WWTV. Wat dramatisch tegenviel: het personeelsbeleid van Jetten. De intellectuelenpartij D66 had politici van buiten nodig om de D66-equipe te completeren. D66 haalde daarnaast omstreden partijgenoten terug om naar het kabinet te komen. De eerste brekebenen en mislukkingen zijn er vooral bij D66’ers, van een partij waar graag wordt neergekeken op wie met zijn handen werkt. Ook het verwerven van steun voor het minderheidskabinet van Jetten verloopt dramatisch. Maar tot enige gepaste nederigheid leidt het niet. Haalt Jetten Prinsjesdag? Of worden de Statenverkiezingen van volgend jaar het graf voor het eerste en wellicht enige, ooit door D66 geleide kabinet. Wordt Jetten1 het kabinet van hoogmoed en overmoed? Kijk en luister! Wynia’s Week TV is er ook als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/ Wynia’s Week is er drie keer per week. Doet u mee?https://www.wyniasweek.nl/doneren/ De boeken van Wynia’s Week verschijnen bij Uitgeverij Blauwburgwal. U kunt ze daar ook bestellen https://www.blauwburgwal.nl

Steden en dorpen die leefbaarder willen worden door de auto te weren ondermijnen zo die leefbaarheid

De Nederlandse binnensteden en hun winkelgebieden lijden onder het anti-autobeleid, zegt HANS VAN TELLINGEN van onderzoeksbureau Strabo tegen SYP WYNIA in deze aflevering van WWTV. De binnensteden hebben zich redelijk hersteld van de Coronatijd van vijf, zes jaar geleden, maar hebben nu last van gemeentebesturen die auto’s weren en parkeren duur maken. ‘Je kunt allerlei maatregelen nemen om je binnensteden en winkelcentra leefbaar te maken, maar als mensen van buiten niet met de auto kunnen komen gaan ze naar elders,’ zegt Van Tellingen. Als gemeenten de leefbaarheid willen bevorderen door de auto te weren schieten ze dus in eigen voet. Vaak hebben plaatselijke politici niet door, welke schade ze aanrichten door de auto te weren, zegt Van Tellingen. ‘Het is puur ideologisch gestuurd. En in brede colleges van B en W buigt de VVD dan weer mee met GroenLinks.’ Vooral kleine en middelgrote plaatsen van 30 à 80.000 inwoners hebben het moeilijk als ze hun winkelgebieden helemaal autovrij willen maken of het parkeren duur maken, zegt Van Tellingen. Hij noemt als voorbeeld zijn geboorteplaats Meppel. ‘Het is een leuke stad. Maar ook daar hebben ze stringent parkeerbeleid. En dan gaan de mensen uit de regio naar Steenwijk of Hoogeveen, met misschien minder leuke binnensteden maar vriendelijker voor de automobilist. En als je de winkelende consument niet hebt, verlies je ook de daghoreca.’ Van Tellingen ziet vooral in de grotere plaatsen de winkels herstellen van de neergang ten tijde van de Corona-lockdowns, toen de internetwinkels juist extra omzet boekten. Maar die zijn nu terug bij af: ‘E-commerce had in 2019 10 procent van de retail, dat groeide tijdens Corona naar 15 procent, maar is nu weer terug naar tien, elf procent.’ Van Tellingen ziet de stenen winkels weer winnen van de internetwinkels. ‘Winst maken met internetwinkels blijkt heel moeilijk, zoals je ook ziet met bol.com en Picnic. Bol verliest honderden miljoenen per jaar, Picnic ook.’ Van Tellingen legt uit waarom investeerders toch geld in internetketens blijven steken. ‘Het is een soort piramidespel. Investeerders hopen op enig moment een hogere prijs te kunnen vragen, mede door marktaandeel te vergroten. Maar structureel winst maken zonder stenen winkels gaat bijna niet. Je hebt dan wel geen winkelhuur, maar de bezorgkosten zijn hoog. En klanten die twintig jurkjes bestellen en dragen en die dan terugsturen kosten ook geld.’ Van Tellingen noemt Nederland ‘een middensegmentland’. Waar de prijsvechters in een land als Duitsland een groot deel van de markt in handen hebben, maar er ook een heel rijk deel is, gaan in Nederland zelfs beter betaalden naar relatief goedkope winkels en is er betrekkelijk weinig echte luxe. ‘Zo zijn er maar 7 Bijenkorf-winkels in Nederland. Nederland is een Hema-land: redelijk goede kwaliteit voor een redelijk lage prijs.’ Wynia’s Week TV is er ook als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/ Wynia’s Week is er drie keer per week. Doet u mee? https://www.wyniasweek.nl/doneren/ De boeken van Wynia’s Week verschijnen bij Uitgeverij Blauwburgwal. U kunt ze daar ook bestellen https://www.blauwburgwal.nl

Het kabinet-Jetten is op ramkoers, met Tweede Kamer èn met burgers

Het minderheidskabinet-Jetten lijkt zich niets aan te trekken van de meerderheid van de kiezers, maar ook niet van de Kamermeerderheid. SYP WYNIA en ROELOF BOUWMAN verbazen zich daarover in deze video van WWTV, die ook te beluisteren is als podcast. Het kabinet zet de gehate Spreidingswet die dorpen en steden opzadelt met AZC’s door, het kabinet doet hoegenaamd niets aan de hoge instroom van asielzoekers, het kabinet blijft asielzoekers voorrang geven bij sociale huurwoningen en breidt de arbeidsmigratie van buiten Europa uit. Het kabinet bezuinigt op sociale zekerheid, de zorg en de AOW, maar zegt er niet bij dat dat moet om de NAVO-norm van Donald Trump te kunnen betalen. Hoe nuttig wellicht ook, dat is misleidend. En terwijl de energiekosten de pan uitrijzen houdt het kabinet vast aan de hoge belastingen en accijnzen die van Nederland toch al het duurste energieland van Europa maken. Waarom denkt het kabinet-Jetten zich zo hooghartig op te kunnen stellen, waarom deze confrontatiepolitiek, waarom zo regentesk? Het ziet er naar uit dat de regeringspartijen D66, VVD en CDA weliswaar zelf ook nieuwe verkiezingen vrezen, maar er vanuit gaan dat de grootste oppositiepartij – GroenLinks/PvdA – daar ook bepaald niet op zit te wachten, omdat het wel eens een grote afgang kan worden voor de nieuwe fusiepartij. Als die Kamerverkiezingen er toch komen kan Jesse Klaver dan een succesvolle lijsttrekker worden voor de fusiepartij? Syp Wynia denkt van niet. Hij ziet eerdere PvdA-stemmers echt niet terugkeren omdat ze nu het heil zouden verwachten van GroenLinks-leider Jesse Klaver. De linkse fusiepartij is onder deze leiding op weg naar een afgang. En hoe lang zit het kabinet-Jetten er nog? Volgens Wynia kan het over een jaar afgelopen zijn, als het al niet eerder is. Als Jetten cs Prinsjesdag al halen, krijgen ze begin volgend jaar te maken met de Statenverkiezingen. Dat is een geheide struikelsteen voor het kabinet. De geschiedenis leert dat politici die weigeren hun oor te luisteren leggen bij de kiezers de Provinciale Statenverkiezingen moeten vrezen. Wynia’s Week TV is er ook als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/ Wynia’s Week is er drie keer per week. Doet u mee? https://www.wyniasweek.nl/doneren/ De boeken van Wynia’s Week verschijnen bij Uitgeverij Blauwburgwal. U kunt ze daar ook bestellen https://www.blauwburgwal.nl