AMLC podcast

102. De rol van lokale overheid in witwaspreventie - van Hal en Badura

Bestuurlijke weerbaarheid en witwaspreventie: waar netwerken risico’s worden In deze tweede aflevering van de AMLC-podcast tweeluik over netwerkcorruptie staat bestuurlijke weerbaarheid centraal. Te gast zijn Marije van Hal (gemeente Eindhoven) en Nicolien Badura (gemeente Rotterdam), beiden gespecialiseerd in integriteit en weerbaarheid binnen het lokaal bestuur. We bespreken hoe gemeenten kwetsbaar kunnen worden voor netwerkcorruptie: een subtiele vorm van beïnvloeding waarbij privé-, informele en professionele netwerken door elkaar gaan lopen. Juist omdat netwerken onmisbaar zijn in het bestuurlijk en ambtelijk werk, schuilt het risico vaak niet in bewuste corruptie, maar in onbedoelde belangenverstrengeling. Aan bod komt: * Wat bestuurlijke weerbaarheid precies inhoudt * Hoe druk, tijdgebrek en maatschappelijke polarisatie kwetsbaarheid vergroten * Waarom netwerkcorruptie een reëel witwasrisico vormt * Hoe vergunningen, subsidies en besluitvorming onbedoeld witwassen kunnen faciliteren * Het belang van cultuur, tegenspraak en psychologische veiligheid binnen organisaties * Concrete maatregelen zoals weerbaarheidsscans, advies bij nevenfuncties en het vier-ogen-principe De aflevering laat zien dat effectieve witwasbestrijding niet alleen begint bij detectie en opsporing, maar juist aan de voorkant, in integere besluitvorming en weerbare organisaties. Onderzoek dat verband legt tussen langdurige macht, bestuurlijke verantwoordelijkheid en (de kans op) corrupt gedrag of verminderde responsiviteit tegenover kritiek of publieke controle.Dit blijkt uit een heel aantal onderzoeken. Het beste wordt het samengevat in het boek The Moral Organization [https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-84175-1] van Naomi Ellemers en Dick de Gilder. Een toegankelijk boek (met uiteraard goede bronvermelding) .Tevens aangetroffen in: 1. Marko Klašnja (2015) Corruption and the Incumbency Disadvantage: Theory andEvidence (Journal of Politics) samenvatting enreferentiepagina: https://www.jstor.org/stable/26288984 [https://www.jstor.org/stable/26288984](JSTOR [https://www.jstor.org/stable/26288984?utm_source=chatgpt.com]) 2. Tsur (2022)Political tenure, term limits and corruption (EconomicsLetters /PII-model): https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176268021001348 [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176268021001348](ScienceDirect [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176268021001348?utm_source=chatgpt.com])

101. Netwerkcorruptie en witwasbestrijding - Willeke Slingerland

In deze aflevering spreekt Erik Reissenweber met Willeke Slingerland, lector Weerbare Democratie, over de vaak onzichtbare rol van netwerken bij corruptie. Waar traditionele corruptie draait om omkoping, laat netwerkcorruptie zien hoe loyaliteit, wederkerigheid en gesloten kringetjes kunnen leiden tot ernstige integriteitsrisico’s — vaak zonder dat iemand expliciet ‘fout’ wil zijn. We bespreken onder meer: * Hoe netwerkcorruptie werkt en waarom het moeilijk te herkennen is * Waarom netwerken soms kritische tegenspraak onderdrukken * Voorbeelden uit binnenlands bestuur én internationale casussen zoals FIFA en Uber * De link met witwassen: hoe criminele geldstromen de bovenwereld binnenkomen * Waarom bestaande anti-corruptiewetgeving tekortschiet * Het belang van influence peddling en de Europese richtlijn * Wat een poortwachter, toezichthouder of opsporingsprofessional nú al kan doen * Zelfreflectie: hoe organiseer je je eigen tegenmacht? Deze aflevering is onderdeel van een tweeluik. In deel 2 zoomen we in op concrete casussen uit gemeenten en lokale netwerken. Links naar bronnen, zoals besproken in de podcast: * Agreement reached on the first EU-wide criminal law rules against corruption | News | European Parliament [https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20251201IPR31697/agreement-reached-on-the-first-eu-wide-criminal-law-rules-against-corruption]: https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20251201IPR31697/agreement-reached-on-the-first-eu-wide-criminal-law-rules-against-corruption * Council and European Parliament reach deal on new EU law to step up fight against corruption - Consilium [https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/12/02/council-and-european-parliament-reach-deal-on-new-eu-law-to-step-up-fight-against-corruption/]: https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/12/02/council-and-european-parliament-reach-deal-on-new-eu-law-to-step-up-fight-against-corruption/ De kamervragen van van Nispen (3 maart 2025):https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-1472.html [https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-1472.html?utm_source=chatgpt.com]

100. Jubileum aflevering met vele experts

“Tien jaar witwasbestrijding door de ogen van experts” Deze 100e aflevering moest een bijzondere aflevering worden. Dus blikken we met een reeks sleutelfiguren uit de witwasbestrijding terug op tien jaar ontwikkelingen én kijken we vooruit naar de komende vijf jaar. Wat is er wezenlijk veranderd? Waar staan we nu? En wat moet er anders om witwassen effectiever aan te pakken? Onder meer aan het woord: * Het hoofd van de FIU-Nederland * Het afdelingshoofd Strategische Intelligence van de FIOD * Een teamleider van het AMLC * De CCO van een internationale bank * Onderzoekers en adviseurs uit toezicht, zorg en beleid * Een officier van justitie Thema’s in deze aflevering * De professionalisering van poortwachters * De opkomst van crypto en digitale geldstromen * Voortdurende innovatie door criminelen * De noodzaak van internationale gegevensdeling * Van reactief naar preventief witwassen bestrijden * Misbruik van rechtspersonen en zorgfraude * De groei van publiek-private samenwerking * Knelpunten rondom privacy, bevoegdheden en capaciteit * Wat écht impact heeft in het afpakproces Waarom deze aflevering relevant isDeze bloemlezing laat haarscherp zien waar we staan in de witwasbestrijding: verder dan ooit, maar de uitdagingen worden groter. De inzichten van de gasten zijn direct toepasbaar voor iedereen die werkt in toezicht, opsporing, compliance of beleid.

99. Het Strohman-Kartell ontmaskerd - Adrian Bartocha

Das Strohman-Kartell: hoe kwetsbare mensen het schild vormen van grensoverschrijdende fraude In deze aflevering duiken we diep in: „Das Strohmann-Kartell.  Dienstleister für die Mafia“, de documentaire van de Duitse onderzoeksjournalisten Adrian Bartocha en Jan Wiese, werkzaam bij Rundfunk Berlin-Brandenburg. Hun onderzoek laat overtuigend zien hoe kwetsbare, vaak verslaafde mannen uit Oost-Europa worden ingezet als katvangers voor tientallen bedrijven tegelijk — en daarmee het zicht op complexe fraude- en witwasnetwerken volledig blokkeren. We bespreken onder meer: * hoe stroman-handelaren werken en waarom er een “voorraad” stroman-directeuren bestaat * de rol van notarissen, tussenpersonen en schijnbedrijven in Duitsland * hoe btw-carrousels, sociale zekerheidsfraude en grensoverschrijdende witwasconstructies samenkomen * de rol van het Europees Openbaar Ministerie bij onderzoeken die landsgrensoverschrijdend moeten opereren * hoe een Instagram-influencer onbedoeld hielp het netwerk bloot te leggen * de maatschappelijke schade van deze industriële vorm van economische criminaliteit Deze aflevering is essentieel voor iedereen die zich bezighoudt met witwasbestrijding, financiële integriteit, toezicht of ketenonderzoek. Link naar de documentaire: https://www.youtube.com/watch?v=kdH2-O6FbQw en op: https://www.ardmediathek.de/video/story/das-strohmann-kartell-dienstleister-fuer-die-mafia/rbb/Y3JpZDovL3JiYl9kMDcyMzVlYS1hYjQyLTRkNmMtYTYwOC0yMDNhMGJkZDIwNzdfcHVibGljYXRpb24

98. Leren van de rechter - Anne en Manouk

Leren van de rechter: jurisprudentie in de praktijk In deze aflevering duiken Anne en Manouk, beiden jurist bij het AMLC, in recente uitspraken over witwassen. Wat leren deze zaken ons over hoe rechters witwasfeiten beoordelen – en wat betekent dat voor jouw werk als rechercheur, toezichthouder of poortwachter? De aflevering behandelt vijf uiteenlopende zaken die samen laten zien hoe rechtspraak richting geeft aan de bestrijding van witwassen: * Geldezels – Hoe ver reikt de verantwoordelijkheid van iemand die zijn bankpas uitleent? Wat bedoelt de Hoge Raad precies met “feitelijke zeggenschap”? * WWFT-overtreding door een accountant – Waarom ook passieve betrokkenheid kan leiden tot een meldplicht bij de FIU, en hoe het begrip samengestelde handeling wordt toegepast. * Valsheid in geschrift en hypotheekfraude – Wanneer gelden valse documenten als gronddelict en wanneer als witwashandeling? En wat is het verschil tussen middellijk en onmiddellijk uit eigen misdrijf afkomstig? * Besmet startkapitaal – Hoe één verkeerd begin jarenlang kan doorwerken in een onderneming, en waarom ook een “gewoon” bedrijf kan worden veroordeeld voor witwassen in de uitoefening van beroep of bedrijf. Daarnaast bespreken Anne en Manouk hoe het AMLC jurisprudentie selecteert, vertaalt naar praktijkgerichte inzichten en deelt met publieke én private partijen. Besproken in deze podcast:1) Bankrekening misbruikt voor WhatsappfraudeGerechtshof ’s-Hertogenbosch, 15 april 2025,ECLI:NL:GHSHE:2025:1641 2) Geldezel die pinpas en pincode verstrekt Hoge Raad, 10 juni 2025, ECLI:NL:HR:2025:871 3) Een accountantskantoor dat administratieve en fiscale diensten verleent aan een cliënt Centrale Raad van Beroep voor het Bedrijfsleven, 15 juli 2025,ECLI:NL:CBB:2025:369 4) Hypotheek en valsheid in geschriften Rechtbank Noord-Holland, 17 juni 2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:6654 5) Van besmet startkapitaal tot gewoontewitwassen Rechtbank Den Haag, 10 juli 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:12538