De Jortcast

#1070 - Beursgang SpaceX en de macht van Musk

Met de beursgang van SpaceX is Elon Musk de eerste biljonair op deze aarde. Naast zijn rijkdom heeft hij ook nog eens veel invloed op wat er in de wereld gebeurt: zijn satellieten van Starlink waarmee hij oorlogen kan stilleggen, zijn social media kanaal X waar hij de polarisatie nog wat kan aanvuren en zijn nauwe banden met Donald Trump. Heeft deze man te veel macht en te veel geld? Of is dit een fenomeen van alle tijden, denk aan mannen als Ford en Rockefeller? Te gast is cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk, die gespecialiseerd is in bedrijfsethiek. Aan hem de vraag of er een grens is aan rijkdom en aan invloed.  Artikel van The Economist: https://www.economist.com/business/2026/04/16/could-ais-leading-men-become-as-powerful-as-ford-or-rockefeller

dr Kelder en Co - 13 juni 2026 - Tabakslobby, Musk, burgerberaden en magnetische velden

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Harmen Krul (CDA) over de tabakslobby die via een campagne mensen lokt een bezwaar tegen meer tabaksregels naar Brussel stuurt. Te gast is cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk over de rijkste man van de wereld, Elon Musk. Welke ethische bezwaren hebben we tegen de invloed en rijkdom van deze man? De jonge dr. Jelle Turkenburg deed onderzoek naar de burgerberaden. En dr. Lennart de Groot doet onderzoek naar het aardmagnetisch veld en legt uit waarom die van levensbelang is voor ons hier op deze wereld.

#1069 - De schizofrenie van Rusland en het radicalisme in Nederland

De Russen hebben een geschiedenis van jaloerse en moordende staatshoofden. Kijken alleen al naar de tsaren die ze hebben gehad. Jort Kelder vraagt Ruslandkenner en historicus prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RUG) naar zijn favoriete tsaren zoals Catharina de Grote met al haar minnaars. Of, dichter bij het heden, de playboy-leefstijl van Breznjev. Ook zit prof. dr. Rik Peels, filosoof en theoloog (VU), aan tafel die zich ook verdiept in radicaal gedahtengoed, maar dan dat van het volk. Hij is bezig het schrijven van een boek over de grenzen van het radicalisme en dat zal dit jaar verschijnen.

#1068 - Politiek en de zeven deugden

Er is minder vertrouwen in de politiek en radicale partijen komen op. Volgens prof. dr. Rik Peels (VU) ligt een deel van de oplossing in de oude ethiek: de zeven deugden. Moed, rechtvaardigheid, verstandigheid, gematigdheid, geloof, hoop en liefde vormden volgens hem lange tijd de morele basis van de democratie, maar we zijnhet deugdenverhaal grotendeels verloren in de politiek. Peels waarschuwt dat democratie niet vanzelf blijft bestaan. Daarvoor zijn burgers, politici en instituties nodig die handelen vanuit vertrouwen, verantwoordelijkheid en gematigdheid. Wat voor rol spelen emoties in de politiek? Hoe komen we weer tot een overtuigend democratisch verhaal?

#1067 - Hoelang kan Poetin nog de nieuwe tsaar zijn?

Een doorbraak in de oorlog in Oekraïne zal nog lang op zich laten wachten, dat zegt prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RuG). Rusland bereidt zich namelijk juist voor op een strijd van de lange adem: met nieuwe rekrutering en een mogelijke, volledige mobilisatie. Bovendien kan Poetin, nu het Russische dodental tot in de honderdduizenden oploopt, niet meer uit het conflict stappen zonder enorm gezichtsverlies te lijden. Tegelijkertijd ziet Van Koningsbrugge dat Oekraïne steeds sterker staat. Zelensky’s recente brief aan Poetin moet volgens hem niet worden gezien als een teken van zwakte, maar juist als een tactische zet. Oekraïne is strijdlustig, ontwikkelt steeds betere drones en weet Rusland op meerdere fronten onder druk te zetten. Hoe lang kan Rusland dit volhouden? Ontstaat er een oppositie tegen Poetin onder de elites? En welke rol moet Europa spelen nu Rusland zich instelt op een langdurige oorlog? De econoom die Van Koningsbrugge bedoelde, die zei dat Rusland niet was gestegen in de ranglijsten van gemiddelde inkomens tijdens de economische top in St. Petersburg, was Robert Nigmatulin.  En de documentaires zijn hier te vinden:  The great art swindle  [https://npo.nl/start/afspelen/the-great-art-swindle] Mr. Nobody tegen Poetin [https://npo.nl/start/afspelen/mr-nobody-tegen-poetin]