FD Toegevoegde Waarde

Wat heeft de Iran-oorlog met boksen te maken? En wanneer zijn de olievoorraden uitgeput?

Iedere week in Toegevoegde Waarde duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma van het FD in de fascinerende wereld van de economie. Staat Iran als een ‘rope-a-dopende’ Muhammad Ali tegenover de Verenigde Staten in de ring? En hoe lang duurt het nog voordat de wereld zonder kerosine of kunstmest komt te zitten? In deze aflevering analyseren Anna Dijkman en Marijn Jongsma de economische gevolgen van de oorlog in Iran en waarom een relatief zwakke partij als Iran toch erin slaagt de wereldeconomie maandenlang in zijn greep te houden. Aan de hand van het legendarische boksgevecht ‘rumble in the jungle’ uit 1974 bespreken ze hoe asymmetrische conflicten werken. Waarom winnen zwakkere partijen steeds vaker van veel machtigere tegenstanders? En waarom lijken de Verenigde Staten de Iraanse strategie structureel te onderschatten? Met inzichten uit de speltheorie, geopolitiek en diplomatie kijken Anna en Marijn naar de oplopende economische én politieke kosten van het conflict. Daarnaast duikt Marijn in een uitgebreide stresstest van Rabobank naar de wereldwijde oliemarkt. Wat gebeurt er als de Straat van Hormuz langdurig geblokkeerd blijft? Welke regio’s krijgen als eerste te maken met fysieke tekorten aan olieproducten? En waarom dreigen bloemenexporteurs en vakantiegangers straks als eersten de rekening te betalen? Ook beantwoorden ze een luisteraarsvraag over kunstmest. Kan dierlijke mest een alternatief worden voor dure kunstmest uit de Golfregio? En waarom blijkt het verwerken van mest tot bruikbare kunstmestkorrels in de praktijk zo ingewikkeld en duur? Redactie & Montage: Jort Siemes Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Verdienen we een opslag? En een eerlijker belastingstelsel?

Iedere week in Toegevoegde Waarde duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma van het FD in de fascinerende wereld van de economie. FD columnist Anna Dijkman en FD journalist Marijn Jongsma duiken samen in The Wage Standard, het nieuwe boek van econoom Arindrajit Dube. Daarin beschrijft hij hoe grote bedrijven steeds meer macht kregen op de arbeidsmarkt, vakbonden verzwakten en lonen achterbleven zelfs terwijl de economie groeide. Wat deed Walmart met de Amerikaanse arbeidsmarkt? Waarom werden schoonmakers, beveiligers en receptionisten ineens structureel slechter betaald? En waarom ziet Dube Nederland juist als een verrassend positief voorbeeld? Daarna duiken Anna en Marijn in het veelbesproken nieuwe rapport van het Centraal Planbureau over ongelijkheid en belastingen. Betaalt de rijkste Nederlander echt minder belasting dan de middenklasse? Is box 2 vooral een slimme belastingconstructie? En worden de verschillen in Nederland daadwerkelijk zorgwekkender of trekt het CPB te grote conclusies uit de cijfers? Ook komt de vragen ze zich af waar de echte vermogenskloof in Nederland zit. Bij miljonairs? Of juist tussen have’s and have-not’s op de huizenmarkt, de kloof turen je huis huren of kopen. Is dat niet de daadwerkelijke kloof binnen onze samenleving? Anna en Marijn zoeken het uit,  See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Wat is de stiekeme Haagse belastingknop? En is olie wel zo belangrijk voor de dollar?

Volgens econoom Flip de Kam en fiscaal jurist Jan Donders gebeurt er iets merkwaardigs met de sociale fondsen. Fondsen als het arbeidsongeschiktheidsfonds en het Algemeen Werkloosheidsfonds worden gevuld met premies van werkgevers en werknemers en zijn wettelijk verplicht hun vermogen uit te lenen aan het ministerie van Financiën. Daarmee worden de uitkeringen gefinancierd die bij deze fondsen horen.  In de praktijk blijken deze inkomstenstromen echter ook te worden ingezet, en soms zelfs verhoogd, om andere overheidsuitgaven te dekken. Voor ministers is dat aantrekkelijk, omdat deze route buiten de Tweede Kamer om loopt.  In deze aflevering spreekt Anna Dijkman met De Kam en Donders over de vraag of sociale fondsen zo niet zijn verworden tot een flexibele manier om (extra) belasting te heffen. Daarnaast aandacht voor de spanningen in het Midden-Oosten en de mogelijke gevolgen voor de positie van de dollar als wereldmunt. Kort na het uitbreken van de Iran-oorlog werd veel gespeculeerd over die rol. Doordat olie grotendeels in dollars wordt afgerekend, bezitten landen in de regio grote dollarreserves, die vaak worden belegd in Amerikaanse staatsobligaties. Dat versterkt de internationale positie van de dollar.  Nu de vraag rijst of de Verenigde Staten hun bondgenoten in de regio wel effectief kunnen beschermen tegen de Iraanse dreiging, komt ook het ‘afrekenen in dollars’ ter discussie te staan. Zet dit de rol van de dollar als wereldmunt onder druk? FD-journalist Marijn Jongsma nuanceert in deze aflevering het belang van de oliehandel en legt uit welke factoren écht doorslaggevend zijn. See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Een economisch mirakel in Nederland? En gaat China ons kapot concurreren?

In deze Toegevoegde Waarde staan we stil bij het Hollandse mirakel van deze week. Altijd kommer en kwelverhalen over de arbeidsproductiviteit in Nederland, maar nu ineens: een enorme stijging van 2,4%! Nog even voor de duidelijkheid: dit gaat dus over wat we met z’n allen produceren in de economie, gedeeld door het aantal gewerkte uren. Dat aantal gewerkte uren daalde licht, maar de economie groeide en dat betekent dat we dus efficiënter zijn gaan werken.  En dan gaan we het hebben over handelstekorten en -overschotten. Die zijn er altijd, maar als ze groot en langdurig zijn, dan betekent dat opbouw van de industrie in exporterende landen en afbouw in importerende landen. ING luidt de noodklok over Europa: het handelsoverschot zal wegsmelten, en bij een lange oorlog zelfs omslaan in een tekort. Is dat erg? Een handelsoverschot is geen doel op zichzelf. De VS hebben al decennia een tekort, en behoren tot de meest welvarende landen ter wereld. Simpelweg omdat ze veel geld kunnen lenen, mede omdat de dollar de wereldmunt is. Ze kunnen zo dus boven hun stand leven. Maar: het Europese groeimodel is anders, en gericht op industriële export.  En deze week was ook de week van de hoorzitting van Kevin Warsh, de man die Trump heeft aangedragen om de nieuwe voorzitter van de Fed te worden, de Amerikaanse centrale bank. Die hoorzitting was ergens wel vermakelijk. Sommige Democraten gingen er met gestrekt been in en sommige Republikeinen hadden de lauwerkransen mee. Het ging natuurlijk over de onafhankelijkheid van Warsh. Want Trump heeft een aantal keer gezegd dat hij Warsh niet zou hebben gekozen als die de rente niet zou willen verlagen en dat hij erg teleurgesteld zou zijn als hij niet de rente zou verlagen. Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.

Leidt de oorlog tot een wereldwijde recessie? En wat zijn de tegenkrachten?

De toekomst van de wereldeconomie voorspellen was altijd al een hachelijke onderneming, maar in deze turbulente tijd lijkt het bijna onmogelijk. Toch presenteerde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) deze week, zoals ieder jaar, zijn nieuwste economische prognoses. FD‑redacteur Marijn Jongsma was in Washington om te doorgronden hoe het IMF probeert orde te scheppen in de mondiale chaos.  Vanuit de studio in Amsterdam spreekt Anna Dijkman met hem over de ramingen. Wat betekenen die vooruitzichten voor de wereldeconomie als geheel? Welke landen worden het hardst geraakt door de sterk gestegen olie- en gasprijzen? En is er, ondanks alles, ook nog een sprankje goed nieuws te ontdekken? Dichter bij huis publiceerde ook het Centraal Planbureau (CPB) deze week nieuwe ramingen voor de Nederlandse economie. Het kabinet kondigde bovendien aan €1 mrd uit te trekken om burgers en bedrijven te compenseren voor hogere transport- en energiekosten. Is die steun verstandig? Redactie: Floyd Bonder & Jort Siemes  Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma  See omnystudio.com/listener [https://omnystudio.com/listener] for privacy information.