Het Beslissende Kwartier

De onafhankelijkheid van Indonesië

Jakarta, 17 augustus 1945. Op de veranda van zijn huis aan Pegangsaan Timur 56 leest Soekarno, met Mohammed Hatta aan zijn zijde, een paar regels van een vel papier. Twee dagen na de Japanse capitulatie, in het machtsvacuüm tussen de oude bezetter en de terugkerende kolonisator, roept hij de onafhankelijkheid van Indonesië uit. Geen leger, geen verdrag, geen erkenning. Alleen een huis, een menigte en een woord: Merdeka. In deze aflevering reconstrueren we het kwartier waarin een eeuwenoude kolonie zich losmaakte van Nederland. De ontvoering naar Rengasdengklok, de nacht waarin de tekst werd opgesteld in het huis van een Japanse admiraal, en de proclamatie die de Indonesische Revolutie ontketende. Het einde van Nederlands-Indië begon op een veranda, in minder tijd dan een nieuwsuitzending duurt. Wat als de pemoeda's niet hadden ingegrepen, en Soekarno en Hatta hadden gewacht?

De atoombommen op Hiroshima en Nagasaki

Hiroshima, 6 augustus 1945, vijftien minuten over acht in de ochtend. Op tienduizend meter hoogte opent de Enola Gay zijn bomluiken. Drieënveertig seconden later detoneert Little Boy boven de stad, en de wereld stapt het atoomtijdperk binnen. In deze aflevering reconstrueren we het beslissende kwartier waarin kolonel Paul Tibbets en bommenrichter Thomas Ferebee de eerste atoombom op een stad afwerpen. We volgen de weg ernaartoe: het geheime Manhattan Project, de Trinity-test van Robert Oppenheimer en de beslissing van president Harry Truman. En we staan stil bij wat er beneden gebeurt, door de ogen van dominee Kiyoshi Tanimoto, die de explosie op twee kilometer afstand overleeft. Drie dagen later valt Fat Man op Nagasaki. Op vijftien augustus capituleert Japan en eindigt de Tweede Wereldoorlog. Maar een nieuw tijdperk begint: dat van de wapenwedloop, de nucleaire afschrikking en de Koude Oorlog. Waren de bommen noodzakelijk om de oorlog te beëindigen? En wat als dat kwartier boven Hiroshima anders was verlopen?

Jimi Hendrix' volkslied op Woodstock

Bethel, New York, 18 augustus 1969. Het is vroeg in de ochtend en het Woodstock-festival ligt op sterven na dood. Van de half miljoen bezoekers zijn er nog dertig- tot veertigduizend over, moe en bemodderd. Dan beklimt een zesentwintigjarige Jimi Hendrix het podium met zijn witte Stratocaster. Wat volgt is misschien wel het beroemdste protest uit de muziekgeschiedenis. Geen leus, geen toespraak, alleen een gitaar. Hendrix ontleedt het Amerikaanse volkslied, vult het met krijsende feedback die klinkt als bommen en mitrailleurs, en dwingt een verdeeld land om naar zichzelf te luisteren, midden in de Vietnamoorlog. In deze aflevering reconstrueren we het kwartier waarin Hendrix de Star-Spangled Banner voorgoed veranderde. Hoe een vertraagd schema en een geslonken publiek dit moment juist mogelijk maakten. En waarom een boer genaamd Max Yasgur, op wiens weiland het allemaal gebeurde, geloofde dat een halve miljoen jongeren iets aan de wereld hadden bewezen. Wat als Hendrix die ochtend een veiliger nummer had gespeeld?

Wi-Fi: Vic Hayes uit Nieuwegein verbindt de wereld

De 'vader van Wi-Fi' en de standaard die niemand kent.

De DNA-match in de zaak Marianne Vaatstra

Even na vijf uur in de ochtend van 19 november 2012 schrikt heel Nederland wakker van vijf woorden in hoofdletters: honderd procent DNA-match. Dertien jaar eerder, in de meinacht van 1999, werd de zestienjarige Marianne Vaatstra vermoord teruggevonden in een Fries weiland. De dader liet één spoor na: zijn DNA. Maar dat paste op niemand. Terwijl de zaak koud werd, vergiftigde de verdenking een hele streek. Bewoners van een nabijgelegen asielzoekerscentrum werden beschuldigd, bedreigd en weggepest. Mariannes vader Bauke gaf niet op. Dertien jaar lang streed hij voor één ding: een grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek, waarbij de dader gevonden kon worden via een broer, een vader of een neef. De wet stond het niet toe, tot april 2012. Ruim zevenduizend mannen uit Noordoost-Friesland stonden vrijwillig hun DNA af. En diep in die stapel monsters zat geen verre verwant, maar de moordenaar zelf: een vijfenveertigjarige veehouder uit Oudwoude die al die jaren gewoon tussen de mensen had geleefd. In dit Beslissende Kwartier reconstrueren we de vijftien minuten waarin dertien jaar onzekerheid werd weggevaagd, van de tweet van Peter R. de Vries tot de persconferentie van het Openbaar Ministerie. Een keerpunt in de Nederlandse rechtsgeschiedenis, dat liet zien hoe wetenschap kan zien wat mensenogen niet konden. Wat als die wetswijziging er nooit was gekomen?